Για ποιό λόγο, αυξήθηκαν τα τέλη μεταφοράς στους λογαριασμούς του φυσικού αερίου;
Του Γιάννη Χαλκιαδάκη. Για το ρόλο της Ελλάδας και του Διαχειριστή, που αναδεικνύεται όλο και πιο ισχυρός σαν ενεργειακή πύλη για την ευρύτερη περιοχή, αναφέρθηκε η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ Μαρία Ρίτα Γκάλι, που μαζί με τους ανώτατους διευθυντές Στρατηγικής και Ανάπτυξης Μιχάλη Θωμαδάκη, Εμπορικών Υπηρεσιών Σωτήρη Μπράβο, Ανάπτυξης Υποδομών/ Διαχείρισης Έργων Γιάννη Χωματά και Διαχείρισης Υποδομών Νίκο Κατσή, παρουσίασαν στους δημοσιογράφους την κατανάλωση του φυσικού αερίου το α΄ εξάμηνο του 2023.
Συγκεκριμένα, στα τέλη μεταφοράς των λογαριασμών φυσικού αερίου, θα ισχύσει φέτος μια σημαντική αύξηση της τάξης του 18%, καθώς οι ταρίφες του ΔΕΣΦΑ από 1,78 ευρώ τη μεγαβατώρα το 2022, διαμορφώνονται σε 2,10 ευρώ τη μεγαβατώρα μεσοσταθμικά για φέτος. Ως αιτία για τη σημαντική αυτή αύξηση, είναι ότι φέτος εξορθολογίζονται τα τέλη μεταφοράς και εξομαλύνονται λάθη και αποκλίσεις στους υπολογισμούς για τα τέλη μεταφοράς αερίου παλαιότερων ετών.
«Τα τέλη μεταφοράς φυσικού αερίου έχουν μηδαμινή συμμετοχή στον τελικό λογαριασμό», είπε η κ. Γκάλι, λέγοντας πως από τα έσοδα που εξασφαλίστηκαν από τις προσαυξήσεις των δημοπρασιών του 2022, ποσό 65 εκατ. ευρώ αποφασίστηκε από τη ΡΑΕ να κατευθυνθεί στον λογαριασμό Ασφάλειας Εφοδιασμού, για να μην επιβαρυνθούν οι καταναλωτές με τέλη εφοδιασμού.
Βέβαια, ο ανώτατος διευθυντής Στρατηγικής και Ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ Μιχάλης Θωμαδάκης διευκρίνισε πως η αύξηση οφείλεται στο γεγονός ότι, με βάση τον προηγούμενο κανονισμό τιμολόγησης, ελήφθησαν υπόψη προβλέψεις από το 2019, ενώ ρόλο έπαιξαν οι υψηλές τιμές του αερίου αλλά και τα αυξημένα κόστη των έργων που υλοποιεί ο Διαχειριστής.
Πιο αναλυτικά, το σύστημα τιμολόγησης βασίζεται στον υφιστάμενο Κανονισμό Τιμολόγησης που ισχύει από το 2016 και βρίσκεται υπό αναθεώρηση, με βάση του οποίου, επισημάνθηκε πως συνέβησαν και στο παρελθόν λάθη στις προβλέψεις. Όπως εξηγήθηκε οι ταρίφες, κατανέμονται με βάση το εκάστοτε ρυθμιζόμενο έσοδο σε συνδυασμό με τις προβλεπόμενες ποσότητες φυσικού αερίου που διακινούνται από το σύστημα μεταφοράς του Διαχειριστή, ο οποίος προβαίνει σε διορθώσεις, αλλά μετά από δύο χρόνια.
Από την πλευρά της, η ΡΑΕ έχει εγκρίνει από πέρυσι τις ταρίφες έως και το 2024, ενώ για τον επόμενο χρόνο διαμορφώνονται σε 1,90 ευρώ τη μεγαβατώρα, έχοντας προϋπολογίσει ως ενδεικτικές και τις ταρίφες για το 2025, το 2026 και το 2027, με την Ρυθμιστική Αρχή, να έχει εγκρίνει για την 4ετία 2024-2027 WACC για τον Διαχειριστή ύψους 7,85%, με την «κοινωνικοποίηση» της Ρεβυθούσας να παραμένει στο 50%.
Όσον αφορά τις φετινές δημοπρασίες, που πραγματοποιήθηκαν από τις 3 έως 12 Ιουλίου και αφορούσαν τη περίοδο 2023-2024, ο ΔΕΣΦΑ εξασφάλισε σημαντικά premia (προσαυξήσεις στο αρχικό τίμημα), εξέλιξη που σημαίνει επιπλέον έσοδα. Ειδικότερα, στο σημείο εισόδου της Νέας Μεσημβρίας, με τη σύνδεση με TAP, η συνολική προσφερόμενη δυναμικότητα δεσμεύθηκε με premium 104%, ενώ στο νέο σημείο εισόδου, της Αμφιτρίτης, για την εξυπηρέτηση του FSRU Αλεξανδρούπολης, η δημοπρασία έκλεισε με premium 684%.
Στον αντίποδα, στο σημείο εξόδου του Σιδηροκάστρου, όπου το ΕΣΦΑ συνδέεται με το βουλγαρικό σύστημα, η προσαύξηση ήταν στο 24%, με τις δεσμεύσεις δυναμικότητας για τα επόμενα 4 χρόνια, να είναι στο 50% της τεχνικής δυναμικότητας. Σύμφωνα με τον ΔΕΣΦΑ, το μικρότερο ενδιαφέρον των χρηστών για δυναμικότητα εισόδου στην Ελλάδα από το Σιδηρόκαστρο αποδίδεται στις υψηλές μακροχρόνιες δεσμεύσεις από δημοπρασίες προηγούμενων ετών, αλλά και στο συνεχώς μειούμενο μερίδιο του ρωσικού αερίου στην ελληνική αγορά, αφού στο 6μηνο φέτος οι ροές του ρωσικού αερίου είναι μειωμένες κατά 46%.
Αναφορικά με τα νέα έργα διασύνδεσης που θα αποσυμφορήσουν και θα ενισχύσουν το υφιστάμενο σύστημα μεταφοράς ο ΔΕΣΦΑ, αποφασίστηκε να προχωρήσει σε market test, ώστε να διασφαλιστεί η ανάκτηση του κόστους των έργων, μέσω της μακροχρόνιας δέσμευσης δυναμικότητας. Πρόκειται για μια εξέλιξη, λόγω του αυξανόμενου αριθμού αιτημάτων σύνδεσης με το ΕΣΦΑ, ενώ υπάρχουν και αιτήματα για σύνδεση από τέσσερα FSRU, καθώς και τέσσερις νέους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής.
Μάλιστα ενδιαφέρθηκαν, στη μη δεσμευτική φάση, 27 εταιρείες για 65 δισ. κ.μ., δηλαδή, 10 φορές επάνω από την αγορά της χώρας, ενώ θα ακολουθήσει και η δεσμευτική φάση, στις αρχές του 2024, παρουσιάζοντας και το πραγματικό ενδιαφέρον. Όπως και νάχει, για την περίοδο 2023-2032, στο 10ετές πρόγραμμα ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ, με συνολικό προϋπολογισμό 1,29 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβάνονται 83 έργα, από τα οποία τα 64 θα είναι έτοιμα ως τα τέλη του 2024.
Από αυτά, ήδη κατασκευάζεται ο αγωγός Δυτικής Μακεδονίας, που αναμένεται πως θα ολοκληρωθεί το φθινόπωρο του 2024, για να καλύψει τις τηλεθερμάνσεις της περιοχής τον χειμώνα 2024-2025, με τον αγωγό προς τη Βόρεια Μακεδονία, να βρίσκεται στη φάση των διαγωνισμών για την επιλογή υλικών και κατασκευαστών. Υπολογίζεται ότι θα αρχίσει να κατασκευάζεται τους πρώτους μήνες του επόμενου έτους, ενώ για την αποσυμφόρηση του συστήματος, σχεδιάζονται δύο νέοι αγωγοί, στον Βορρά, Καρπερή-Κομοτηνή, 215 χλμ. και στον Νότο, Πάτημα-Λειβαδειά, 100 χλμ.
Όσο αφορά τη μεταφορά καθαρού υδρογόνου, μήκους 540 χλμ., από την Κόρινθο ως τη Βουλγαρία στο σημείο διασύνδεσης στο Σιδηρόκαστρο, πρόκριται ένα έργο που προκρίθηκε ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI), ύστερα από την κοινή πρόταση που κατέθεσαν από κοινού ΔΕΣΦΑ-Bulgartransgaz και αναμένεται η επίσημη ανακοίνωση της οριστικής λίστας, το φθινόπωρο, ενώ ως PCI προκρίθηκε και η κοινή πρόταση της Energean Oil & Gas και του ΔΕΣΦΑ, μια δέσμευση και αποθήκευση CO2 στον Πρίνο.
