Του Γιάννη Χαλκιαδάκη. Για το πλαστικό χρήμα, που εδραιώνεται σταδιακά ως ο κυρίαρχος τρόπος πληρωμών στη χώρα, καθώς πριν δύο χρόνια ξεπέρασαν σε αξία τις συναλλαγές με μετρητά, έκανε λόγο ο Country Manager της Visa για την Ελλάδα Νίκος Πετράκης, που μαζί με την γενική διευθύντρια για Ελλάδα, Κύπρο, Μάλτα και Ισραήλ, Sevi Vassileva και τη καθηγήτρια Οικονομικής Κοινωνιολογίας του ΕΚΠΑ και διευθύντρια του ΙΝΕΜΥ – ΕΣΕΕ Βάλια Αρανίτου, παρουσίασαν τη σχετική έρευνα.
«Τώρα, πλησιάζουμε στον δεύτερο σημαντικό στόχο: να υπερβούν σε ποσοστό τις συναλλαγές με μετρητά, που αναμένεται να γίνει μέχρι το 2027», είπε ο κ. Πετράκης, διευκρινίζοντας ότι η διαχρονική προτίμηση των Ελλήνων στα μετρητά διαταράχθηκε από τα capital controls και την πανδημία, δύο γεγονότα που λειτούργησαν καταλυτικά υπέρ της μεγαλύτερης διείσδυσης των εναλλακτικών πληρωμών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η υποχρεωτικότητα των POS για μεγάλη γκάμα επαγγελματιών από το 2017 σε συνδυασμό με τη χρήση καρτών για το χτίσιμο αφορολόγητου, έδωσαν ισχυρή ώθηση στις ψηφιακές πληρωμές. Πλέον, ένας στους τρεις Έλληνες δεν κρατά καθόλου μετρητά. Όμως σήμερα, περίπου το 48,5% των επίσημα καταγεγραμμένων συναλλαγών εξακολουθεί να γίνεται με μετρητά. Ωστόσο, οι καταναλωτικές τάσεις δείχνουν σαφή μεταβολή προς τις ψηφιακές εναλλακτικές, εν μέρει λόγω της βελτιωμένης υποδομής πληρωμών.
Βέβαια, σύμφωνα με την πανελλαδική έρευνα της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΙΝΕΜΥ ΕΣΕΕ), η οποία παρουσιάστηκε, το 65% των Ελλήνων χρησιμοποιεί κάρτα σε υψηλό ή πολύ υψηλό βαθμό για τις καθημερινές συναλλαγές, έναντι 44% προ πανδημίας. Όσον αφορά τα μετρητά, το ποσοστό αυτό κινήθηκε αντίστροφα, με το 30% να δηλώνει ότι τα χρησιμοποιεί συχνά έναντι 48% προ πανδημίας, ενώ κερδίζει έδαφος και το ψηφιακό πορτοφόλι, αφού το 23% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα δηλώνει πως το χρησιμοποιεί σε «κάποιο βαθμό».
Παράλληλα, 8 στους 10 έχει πάντοτε κάρτα ή ψηφιακό πορτοφόλι όταν βγαίνει από το σπίτι, καθώς απόδειξη της βαθιάς διείσδυσης του πλαστικού χρήματος στην ελληνική καθημερινότητα είναι ότι ένας στους τρεις δεν έχει καθόλου μετρητά πάνω του. Μάλιστα, η συχνότερη χρήση καρτών με διαφορά, γίνεται στα σούπερ μάρκετ, ενώ ψηλά στη λίστα είναι επίσης καύσιμα, εστιατόρια/καφετέριες και οι πληρωμές σε μικρές επιχειρήσεις, ενώ σχετικά συχνές είναι οι ψηφιακές πληρωμές για λογαριασμούς και δημόσιες υπηρεσίες, αλλά ανύπαρκτες σε ορισμένες υπηρεσίες, όπως για υδραυλικούς και μάστορες, babysitter, καθαριστές και οικιακούς βοηθούς.
Αναφορικά με τις αγορές μέσω διαδικτύου, πάνω από τέσσερις στους δέκα πραγματοποιούν τουλάχιστον μια τον μήνα και από αυτές μόνο το 42% πληρώνει με κάρτα στο checkout και μόλις οι τρεις στους 10 αποθηκεύουν τα στοιχεία της κάρτας τους, είτε γιατί δεν εμπιστεύονται την εταιρεία και τον ιστότοπο είτε επειδή ανησυχούν για τυχόν διαρροή των στοιχείων τους.
Όμως, στο ερώτημα γιατί τα μετρητά παραμένουν ψηλά, παρά τη συνεχή αύξηση της διείσδυσης των ψηφιακών πληρωμών, ένα σημαντικό ποσοστό, το 18% των ερωτηθέντων, χρησιμοποιεί αποκλειστικά μετρητά, ενώ το 29% θεωρεί ότι θα παραμείνουν προτιμώμενο μέσο πληρωμών για τους Έλληνες.
Ωστόσο, η καθηγήτρια Οικονομικής Κοινωνιολογίας του ΕΚΠΑ και διευθύντρια του ΙΝΕΜΥ – ΕΣΕΕ, Βάλια Αρανίτου, επισήμανε πως οι νεότεροι, όσοι μάλιστα έχουν και υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο και ανήκουν στις υψηλότερες εισοδηματικές κατηγορίες, επιλέγουν εμφανώς λιγότερο τα μετρητά.
Άλλωστε, σύμφωνα με την έρευνα, σημαντικό ποσοστό των καταναλωτών, το 39% προτιμά τα μετρητά για συναλλαγές χαμηλής αξίας, δηλαδή κάτω των 5 ευρώ, λόγω ευκολίας 30% και επειδή η συγκεκριμένη επιχείρηση στην οποία θέλει να πληρώσει δεν έχει POS, 18%. Παραδόξως, η πλειονότητα του 58% θεωρεί επίσης ότι οι πληρωμές με κάρτα είναι πιο βολικές, ενώ το 30% δηλώνει ότι αισθάνεται ασφάλεια και το 19% ότι συνεισφέρει στον περιορισμό της φοροδιαφυγής.
Ολοκληρώνοντας, η γενική διευθύντρια της Visa για Ελλάδα, Κύπρο, Μάλτα και Ισραήλ, Sevi Vassileva, στάθηκε ιδιαιτέρως στο περιθώριο περαιτέρω βελτίωσης του τοπίου των ψηφιακών πληρωμών, με την παροχή εκπαίδευσης, για να ξεπεραστεί ο φόβος απέναντι στο πλαστικό χρήμα, αλλά και με την απλοποίηση των διαδικασιών και την ενίσχυση της προσβασιμότητας.
