Ο νέος ρόλος του Υπερταμείου ως Growthfund και η μεγάλη ευκαιρία για τη χώρα τα έργα του ΤΑ
Του Γιάννη Χαλκιαδάκη. Ώθηση στις μεγάλες επενδύσεις και τα έργα στην Ελλάδα, δίνουν Ταμείο Ανάκαμψης και Υπερταμείο, με τη νέα του φύση ως Επενδυτικού Ταμείου, όπως επισημάνθηκε από τους συμμετέχοντες στη συνεδρία για τη χρηματοδότηση των έργων στη χώρα μας, με το συντονισμό της δημοσιογράφου Πέννυς Κούτρα, στα πλαίσια του 7ου Συνεδρίου Υποδομών και Μεταφορών – ITC 2024, που έλαβε χώρα μεσοβδόμαδα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών – Διεθνές Συνεδριακό Κέντρο.
Παίρνοντας τον λόγο, ο διευθύνων σύμβουλος του Υπερταμείου Γρηγόρης Δημητριάδης, σημείωσε πως σε φάση σταθεροποίησης έχουν περάσει οι δημόσιες εταιρείες που βρίσκονται στο χαρτοφυλάκιο του, λέγοντας ότι:
Είμαστε πλέον Growthfund, επισημαίνει ο κ. Δημητριάδης
«Προτεραιότητά μας παραμένει, πέρα από τον νέο επενδυτικό μας βραχίονα, ο μετασχηματισμός των δημοσίων εταιρειών, με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ώστε να αποδίδουν καλύτερες υπηρεσίες στους πολίτες και τη μεγαλύτερη δυνατή αξία για την οικονομία και τις επόμενες γενιές».
Για να προσθέσει πως: «Είμαστε πλέον Growthfund, σύμφωνα με τον νέο νόμο, που μας εξασφαλίζει τη δυνατότητα να ξεπεράσουμε αρκετές από τις γραφειοκρατικές δυσκολίες του δημοσίου τομέα, ώστε να μπορέσουμε να αλλάξουμε αυτές τις εταιρείες».
Τον Οκτώβριο οι προσφορές για το αεροδρόμιο Καλαμάτας
Ως παράδειγμα της φιλοσοφίας που διέπει αυτή την προσπάθεια, έφερε την ανάπλαση της ΔΕΘ, που στοχεύει στη δημιουργία ενός μεγάλου μητροπολιτικού πάρκου, το οποίο ταυτόχρονα θα διαθέτει τις δυνατότητες των σύγχρονων υποδομών, που θα αναβαθμίσουν την ίδια την έκθεση.
Αναφερθείς στο εγχείρημα της αξιοποίησης των μικρότερων περιφερειακών αερολιμένων, επισήμανε ότι εντός Οκτωβρίου αναμένονται οι προσφορές για το αεροδρόμιο Καλαμάτας, ενώ σχετικά με το realestate του δημοσίου, έκανε λόγο για μία μεγάλη προσπάθεια να ξεκαθαριστούν με τον βέλτιστο τρόπο τα ακίνητα της ΕΤΑΔ, στην οποία αναμένεται να συμβάλουν το ΤΕΕ και το ΤΜΕΔΕ.
Στόχος του νέου Επενδυτικού Ταμείου επενδύσεις το 2025
Ολοκληρώνοντας, ο κ. Δημητριάδης έθεσε ως στόχο του νέου Επενδυτικού Ταμείου να γίνουν οι πρώτες επενδύσεις εντός του 2025, καθώς αυτή την περίοδο βρίσκεται σε εξέλιξη μελέτη για το σωστό στήσιμο του εσωτερικού μηχανισμού, σημειώνοντας ότι:
«Ξεκινάμε ως προς το κομμάτι του νέου Επενδυτικού Ταμείου με 300 εκατ. ευρώ -ποσό που προφανώς θα αυξηθεί- αλλά, δεδομένου ότι η πρώτη εντύπωση μετράει, πρέπει να είναι ξεκάθαρο προς τη διεθνή επενδυτική κοινότητα ότι αυτό λειτουργεί με διαφάνεια και σωστή εταιρική διακυβέρνηση», προσδιορίζοντας ως στοίχημα για την επιτυχία την προσέλκυση συν-επενδυτών αφού το Υπερταμείο θα είναι επενδυτής μειοψηφίας.
Υλοποίηση των έργων έγκαιρα ζητά ο κ. Μακέδος
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΤΜΕΔΕ, Κωνσταντίνος Μακέδος, εστίασε στο στοίχημα για τις κατασκευαστικές εταιρείες, που είναι να μεγεθυνθούν και να αναπτυχθούν βιώσιμα, ώστε τα έργα να υλοποιούνται έγκαιρα και εντός προϋπολογισμού.
Σύμφωνα με τον κ. Μακέδο, το ΤΜΕΔΕ πέραν του εγγυοδοτικού ρόλου που διακατέχει έχει στρατηγικά αποφασίσει να υπηρετήσει και το κομμάτι της πιστοδοσίας. Όπως είπε: «Έχουμε προχωρήσει μαζί με την ΕΑΤ στην πρώτη σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού τομέα, δίνοντας δάνεια κίνησης μέχρι 400 χιλ. ευρώ εγγυημένα μέσω 8 συνεργαζόμενων τραπεζών. Παράλληλα, δημιουργήσαμε την Micro Finance, την πρώτη εταιρεία θεσμικού φορέα, που χορηγεί επενδυτικά κεφάλαια κίνησης μέχρι 25 χιλ. ευρώ».
Μέσω τραπεζών με τη δημιουργία του 5ου Τραπεζικού Πυλώνα
Ταυτοχρόνως, ο πρόεδρος του ΤΜΕΔΕ επεσήμανε ότι: «Το στοίχημά μας είναι οι κατασκευαστικές εταιρείες όχι μόνο να μεγεθυνθούν αλλά και να αναπτυχθούν βιώσιμα και αυτό θα επιτευχθεί μέσω του τραπεζικού δανεισμού και της δημιουργίας του 5ου Τραπεζικού Πυλώνα.
Στόχος είναι οι εταιρείες του κλάδου να πιστέψουν στην μεγέθυνση και τη βιώσιμη ανάπτυξή τους, ενώ παράλληλα νέοι επιστήμονες και start ups εταιρείες να εισέλθουν στην αγορά εργασίας και να χρηματοδοτηθούν».
Να ενταχθούν σε έργα ΣΔΙΤ και να αποκτήσουν μακροβιότητα
Καταλήγοντας, ο κ. Μακέδος ανέφερε ότι το βασικό ζητούμενο στα χρηματοδοτικά εργαλεία που προσφέρονται στις εταιρείες του κλάδου είναι: «να δούμε ποια επένδυση, ποια διαδικασία χρειάζονται μέσω συμβουλευτικής από τα εργαλεία που ήδη υπάρχουν και τα οποία θα μπορέσουν να προσδώσουν μακροβιότητα μέσω χαμηλότοκων δανείων, που ξεπερνούν τη 10ετία, και να υπάρξει απόσβεση.
Ζητούμενο όλο αυτό το γίγνεσθαι να μεγεθυνθεί βιώσιμα, οι εταιρείες να γίνουν εξωστρεφείς, να υιοθετήσουν νέες τεχνολογίες, να ενταχθούν σε έργα ΣΔΙΤ και να αποκτήσουν μακροβιότητα».
Η αγορά είναι αχόρταγη, σύμφωνα με τον κ. Σταμπουλίδη
Στη συνέχεια, ο εντεταλμένος σύμβουλος του ΤΑΙΠΕΔ, Παναγιώτης Σταμπουλίδης, περιγράφοντας το αποτύπωμα που έχει αφήσει μέχρι τώρα η λειτουργία της Ανεξάρτητης Μονάδας Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας του ΤΑΙΠΕΔ, σημείωσε πως: «Η αγορά είναι πολλές φορές αχόρταγη»
Σύμφωνα με τον ίδιο: «Υπάρχουν προβλήματα στην ωρίμανση των έργων, προβλήματα που πολλές φορές δημιουργεί και η αγορά, που είναι αχόρταγη. Αναφέρομαι στις προσφυγές και σε άλλες διαδικασίες. Νομίζουν ότι με αυτό τον τρόπο θα υποχωρήσει το ΤΑΙΠΕΔ .
Να αποτρέπεται η καθυστέρηση υλοποίησης των έργων
Εμείς θα βγάζουμε διαγωνισμούς με μόνο πρόσημο το δημόσιο συμφέρον και την ποιότητα των έργων και στο τέλος θα κερδίζουμε, όπως κάνουμε σε όλες τις διαδικασίες. Κανείς μέχρι τώρα δεν έχει καταφέρει να σταματήσει ένα έργο», προαναγγέλλοντας σημαντική θεσμική παρέμβαση ώστε να αποτρέπεται η καθυστέρηση υλοποίησης των έργων.
Όπως περιέγραψε ο κ. Σταμπουλίδης, από τα πρώτα 3,5 δισ. ευρώ που έχουν ανατεθεί στο ΤΑΙΠΕΔ έχει συμβασιοποιηθεί το 90% μέσα σε ενάμιση χρόνο. Πρόκειται κυρίως για έργα υποδομών και υπηρεσιών.
Από αυτά ξεχωρίζουν τρεις δράσεις:
– η πρώτη αφορά σε νοσοκομεία και κέντρα υγείας: στα τέλη του 2025 θα παραδοθούν 156 κέντρα υγείας και 92 νοσοκομεία, συνολικού κόστους 900 εκατ. ευρώ.
– το πρόγραμμα Αιγίς, όπου έχουν ολοκληρωθεί όλοι οι διαγωνισμοί. Στις αρχές του 2026 η Ελλάδα αναμένεται να αποκτήσει για πρώτη φορά έναν μηχανισμό αντιμετωπίσιμης έντονων καιρικών φαινομένων
– η τρίτη δράση αφορά στην προστασία του δασικού οικοσυστήματος. Το πρόγραμμα AntiNERO έχει απορροφήσει 500 εκατ. ευρώ από το τα Ταμείο Ανάκαμψης σε δύο χρόνια με εμπλοκή πάνω από 100 εταιρειών και έχει αναπτύξει μία νέα οικονομική δραστηριότητα γύρω από την προστασία του δάσους.
Μετέχει σε διαγωνισμούς εξωτερικού για την ανάληψη έργων
Επίσης ο εντεταλμένος σύμβουλος του ΤΑΙΠΕΔ, προανήγγειλε ότι θα προκηρυχθούν έργα συνολικού ύψους 4 δισ. ευρώ στα πλαίσια των προγραμμάτων decarbonization και modernization του υπουργείου Περιβάλλοντος, για έργα υποδομών στα νησιά του Αιγαίου, σε Κρήτη, Εύβοια και Στερεά Ελλάδα για την καλύτερη διαχείριση των φυσικών πόρων.
Μάλιστα, το επόμενο διάστημα η πρώτη ιδιωτική εταιρεία θα αναλάβει τη διαχείριση δασικού συστήματος, ενώ το ΤΑΙΠΕΔ προετοιμάζει δράση εξωστρέφειας,καθώς θα μετέχει σε διαγωνισμούς του εξωτερικού για την ανάληψη έργων σε τρίτες χώρες.
Για τα οφέλη του Ταμείου Ανάκαμψης μίλησε ο κ. Σαμαράς
Τέλος, ο πρόεδρος του Ομίλου «Σαμαράς & Συνεργάτες» Δημήτρης Σαμαράς, μιλώντας για τα οφέλη του Ταμείου Ανάκαμψης είπε μεταξύ άλλων πως: «προσωπικά πιστεύω ότι το Ταμείο Ανάκαμψης είναι μια μοναδική ευκαιρία για τη χώρα.
Όχι μόνο γιατί είναι ένα επιπλέον χρηματοδοτικό εργαλείο – πέραν του ΕΣΠΑ – ύψους περίπου 30 δις ευρώ που χρηματοδοτεί δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις με κρίσιμες υποδομές της χώρες αλλά επειδή αν δούμε και τα κριτήρια επιλογής των έργων – που ήταν κριτήρια βιωσιμότητας, με σχέση κόστους – οφέλους, ικανοποιούσαν πραγματικές ανάγκες και μακροχρόνιους στόχους».
Στην επιφάνεια οι παθογένειες της ελληνικής γραφειοκρατίας
Αναφερόμενος στη μεγάλη πρόκληση, υποστήριξε ότι «είναι τα πολύ συμπιεσμένα χρονοδιαγράμματα καθώς μπορεί να έχουν ως καταληκτική ημερομηνία το 2026, αλλά δεν είναι μόνο αυτό, έχουμε και τα ενδιάμεσα ορόσημα τα οποία είναι κριτήρια – αν θα συνεχίσουν να χρηματοδοτούνται ή όχι τα έργα που έχουν επιλεγεί».
Όπως διευκρίνισε «τα πολύ σφιχτά χρονοδιαγράμματα έφεραν στην επιφάνεια πολλές παθογένειες της ελληνικής γραφειοκρατίας, κυρίως προς τα θέματα ωρίμανσης των έργων, εγκρίσεων και αδειοδοτήσεων, διαγωνιστικών διαδικασιών κ.ο.κ.. ».
Θα πρέπει να απλοποιήσουμε περαιτέρω το θεσμικό πλαίσιο
Ο ίδιος επεσήμανε ότι, οι “Σαμαράς & Συνεργάτες” συμμετείχαν σε πολλά έργα, μεταξύ αυτών ο τομέας υγείας, «που δεν είναι εύκολο 92 νοσοκομεία σε όλη τη χώρα, 156 κέντρα υγείας και ότι σημαίνει αυτό, να υλοποιηθούν».
Όσον αφορά το αν θα πετύχει η Ελλάδα τον στόχο, εξήγησε πως πρέπει να γίνουν πολλά, τονίζοντας ότι: «Καταρχήν πρέπει να υπάρξει μια αγαστή συνεργασία όλης της αλυσίδας αξίας που συμμετέχει στην ωρίμανση και υλοποίηση αυτών των έργων, όλοι πρέπει να συνεργαστούμε και να καταλάβουμε ότι πρέπει να κερδίσουμε αυτό τον εθνικό στόχο που είναι η απορρόφηση των κονδυλίων.
Δεν αρκεί όμως μόνο αυτό. Με βάσει τις παθογένειες που αναδείχθηκαν, θα πρέπει να απλοποιήσουμε περαιτέρω το θεσμικό πλαίσιο έτσι ώστε να μειώσουμε την γραφειοκρατία που μας ταλαιπωρεί».
