Η αμερικανική αγορά εργασίας εμφάνισε σημάδια επιβράδυνσης τον Ιούνιο, με τις νέες θέσεις εργασίας να υπολείπονται των προσδοκιών. Παρά τη μείωση της ανεργίας, η υποχώρηση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό και η αύξηση της μερικής απασχόλησης υποδηλώνουν ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη από ό,τι δείχνει ο βασικός δείκτης της ανεργίας.
Οι εξελίξεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για τις αποφάσεις της Federal Reserve (Fed) σχετικά με τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων. Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία που δημοσίευσε το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας (Bureau of Labor Statistics), η απασχόληση – εκτός του αγροτικού τομέα – αυξήθηκε μόλις κατά 57.000 θέσεις εργασίας από 129.000 τον Μάιο (Γράφημα 1), αριθμός που ήταν σημαντικά χαμηλότερος από τις προσδοκίες των οικονομολόγων σε δημοσκόπηση του Bloomberg για αύξηση κατά 115.000 θέσεις[i] (Financial Times).
Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι παρά την πτώση του Ιουνίου, η αύξηση της απασχόλησης παρέμεινε σημαντικά υψηλότερη από τον μέσο όρο των 10.000 θέσεων εργασίας που προστίθεντο κάθε μήνα το 2025.
Σε συνδυασμό με την αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας, η πιο ήπια αύξηση της απασχόλησης οδήγησε στη διατήρηση των επιτοκίων αμετάβλητων από το νέο πρόεδρο Kevin Warsh, κατά τη συνεδρίαση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) τον Ιούλιο (The Economist[ii]). Τα στοιχεία της αγοράς εργασίας παρακολουθούνται στενά από τη Fed, καθώς αποτελούν βασική ένδειξη για την πορεία του πληθωρισμού και της οικονομικής δραστηριότητας.
Μία περαιτέρω επιβράδυνση της απασχόλησης θα μπορούσε να ενισχύσει τα επιχειρήματα υπέρ μιας πιο χαλαρής νομισματικής πολιτικής τους επόμενους μήνες, ενώ αντίθετα η διατήρηση ισχυρών μισθολογικών πιέσεων θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα ως προς τη μείωση των επιτοκίων.
Οι περιορισμένες προσλήψεις τον Ιούνιο επηρεάστηκαν αρνητικά από τη μείωση των θέσεων εργασίας στον κλάδο της ψυχαγωγίας & φιλοξενίας που ακολούθησε την απότομη αύξηση των προσλήψεων τους προηγούμενους μήνες για το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου, το οποίο φιλοξενείται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αντίθετα, κλάδοι όπως της Κοινωνικής Πρόνοιας, της Υγειονομικής Περίθαλψης και των Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών συνέλαβαν θετικά στην απασχόληση, αφού πρόσθεσαν νέες θέσεις εργασίας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο κλάδος της Υγειονομικής Περίθαλψης εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό μοχλό δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ από τις αρχές του 2025, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική ανθεκτικότητά του έναντι άλλων κλάδων της οικονομίας.
Ορισμένοι οικονομολόγοι εμφανίστηκαν καθησυχαστικοί σχετικά με την επιβράδυνση των προσλήψεων τον Ιούνιο, υποστηρίζοντας ότι πιθανότατα αντανακλά καλύτερα την τάση δημιουργίας θέσεων εργασίας από ό,τι τα υψηλά στοιχεία των προηγούμενων μηνών. Ο Eric Winograd, επικεφαλής οικονομολόγος για τις ΗΠΑ στην AllianceBernstein, δήλωσε ότι, παρά το γεγονός ότι τα στοιχεία για την απασχόληση ήταν ασθενέστερα από ό,τι αναμενόταν, ωστόσο «δεν είναι αδύναμα σε απόλυτους όρους»[i] (Financial Times).
Η τάση δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας παραμένει ανοδική. Σε αυτή την επιχειρηματολογία, εντούτοις, υπάρχει και ο αντίλογος. Σε πρόσφατο άρθρο του Νewsweek[ii], αναφέρεται ότι η αγορά εργασίας των ΗΠΑ εξακολουθεί να φαίνεται σχετικά υγιής σε πρώτη ανάγνωση, όμως ορισμένες εξελίξεις στα πρόσφατα στοιχεία απασχόλησης ενδέχεται να αποκρύπτουν βαθύτερες αδυναμίες.
- Πιο συγκεκριμένα, το ποσοστό ανεργίας στις ΗΠΑ υποχώρησε στο 4,2% τον Ιούνιο (από 4,3% τον Μάιο, Γράφημα 2), το οποίο συνήθως θεωρείται ένδειξη μιας υγιούς αγοράς εργασίας. Ωστόσο, μια πιο προσεκτική εξέταση των στοιχείων δείχνει ότι η εικόνα της απασχόλησης, ενδέχεται να μην είναι τόσο ισχυρή, αφού η μείωση του ποσοστού οφειλόταν, κυρίως, στο ότι αποχώρησαν 720.000 εργαζόμενοι από το εργατικό δυναμικό (σε μεγάλο βαθμό πρόωρη συνταξιοδότηση[iii]).
- Παράλληλα με τη μείωση του ποσοστού ανεργίας, υποχώρησε και το ποσοστό συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό, στο 61,5%, το οποίο ήταν το χαμηλότερο επίπεδο από τον Μάρτιο του 2021, σύμφωνα με το Bureau of Labor Statistics[iv]. Εξαιρουμένης της περιόδου της πανδημίας COVID, επρόκειτο για το χαμηλότερο ποσοστό συμμετοχής από τον Ιούνιο του 1976 CNBC[v]. Ταυτόχρονα και ο λόγος απασχόλησης προς πληθυσμό υποχώρησε στο 59,0% τον Ιούνιο από 59,2% τον Μάιο[vi].
- Επίσης, εκατομμύρια Αμερικανοί παραμένουν «εγκλωβισμένοι» σε θέσεις μερικής απασχόλησης ή βρίσκονται εκτός εργατικού δυναμικού, παρά το γεγονός ότι επιθυμούν να εργαστούν[vii]. Οι Αμερικανοί που δεν μπορούν να βρουν πλήρη απασχόληση έφθασαν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων έξι μηνών Νewsweek[viii]. Πολλοί οικονομολόγοι θεωρούν την αύξηση της ακούσιας μερικής απασχόλησης ως πρώιμη προειδοποίηση επιδείνωσης της αγοράς εργασίας. Οι εργοδότες που αντιμετωπίζουν αβεβαιότητα τείνουν αρχικά να μειώνουν τις ώρες εργασίας πριν προχωρήσουν σε απολύσεις. Ως αποτέλεσμα, η αύξηση της μερικής απασχόλησης για οικονομικούς λόγους μπορεί να προηγείται της ανόδου της ανεργίας. Όπως ανέφερε η Federal Reserve Bank of San Francisco[ix] σε άρθρο της τον Νοέμβριο, η ακούσια μερική απασχόληση είναι συνήθως αντικυκλική, αυξάνεται γρήγορα κατά την έναρξη των υφέσεων και μειώνεται σταδιακά κατά τη διάρκεια της ανάκαμψης. Ένα μεγάλο ποσοστό ακούσιας μερικής απασχόλησης, μπορεί να υποδηλώνει ότι η οικονομία δεν αξιοποιεί πλήρως το εργατικό της δυναμικό.
Alpha Bank Economic Research
Παναγιώτης Καπόπουλος
Chief Economist
Ανάλυση Οικονομικής Συγκυρίας
Ελένη Μαρινοπούλου
Expert Economist
Φωτεινή Θωμαΐδου
Senior Economist
