Στην αναβάθμιση όλων των διυλιστηρίων ύψους €3-5 δισ. προσανατολίζεται η Helleniq Energy
Του Γιάννη Χαλκιαδάκη. Στην αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας της HELLENiQ ENERGY, σε προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, αλλά και στην περαιτέρω ενίσχυση του εξαγωγικού χαρακτήρα των ελληνικών διυλιστηρίων, εστιάζει ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Ανδρέας Σιάμισιης, αναφερόμενος στο κολοσσιαίο επενδυτικό πρόγραμμα, συνολικού ύψους 3 έως 5 δισ. ευρώ, για την αναβάθμιση των διυλιστηρίων σε Θεσσαλονίκη, Ελευσίνα και Ασπρόπυργο, στο περιθώριο της φετινής παρουσίας στη ΔΕΘ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επενδύσεις αυτές, είναι έργα τουλάχιστον πενταετίας και ενδεχομένως δεκαετίας, ενώ μόνο η ολοκλήρωση των σχετικών μελετών απαιτεί περίπου 1-1,5 χρόνο. Υπενθυμίζεται πως η προηγούμενη μεγάλη αναβάθμιση του διυλιστηρίου της Ελευσίνας ξεκίνησε το 2005 και ολοκληρώθηκε το 2013, έχοντας προηγουμένως απαιτήσει περίπου τέσσερα χρόνια σχεδιασμού. Παράλληλα, μέρος της νέας παραγωγής μπορεί να αφορά καθαρότερα, ή συνθετικά καύσιμα και βιοκαύσιμα, στο πλαίσιο της σταδιακής μείωσης του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Το 50% της παραγωγής του ομίλου κατευθύνεται ήδη στο εξωτερικό
Συνεχίζοντας, ο CEO της HELLENiQ ENERGY, είπε ότι η έλλειψη επενδύσεων σε διυλιστήρια στην Ευρώπη έχει ήδη δημιουργήσει κενά στην αγορά, όταν η ελληνική βιομηχανία διύλισης διατήρησε και αναβάθμισε τις υποδομές της, ενώ περίπου το 50% της παραγωγής του ομίλου κατευθύνεται ήδη στο εξωτερικό, με την εκτίμηση ότι, παρά την πράσινη μετάβαση, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο θα συνεχίσουν να έχουν σημαντικό ρόλο στο παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα για τις επόμενες δύο έως τρεις δεκαετίες.
Αναφορικά με τη Chevron, ο κ. Σιάμισιης σημείωσε ότι η ερευνητική γεώτρηση στο Block 2 στο Ιόνιο μετατίθεται προς τον Απρίλιο, αντί για νωρίτερα όπως προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασμός, λέγοντας πως η αλλαγή του χρονοδιαγράμματος γίνεται για καθαρά πρακτικούς λόγους και δεν συνδέεται με κάποια μεταβολή του επενδυτικού σχεδιασμού, ενώ προχωρά η προετοιμασία των σεισμικών ερευνών στις νέες παραχωρήσεις όπου συμμετέχει η αμερικανική εταιρεία.
Έχουν ήδη εντοπιστεί, οι πάροχοι για τις έρευνες και ο σχεδιασμός προβλέπει την έναρξη των εργασιών από το τέλος του 2026 ή τις αρχές του 2027, με τις νέες περιοχές να εξετάζονται συνολικά ως ένα ευρύτερο χαρτοφυλάκιο μαζί με τις υφιστάμενες παραχωρήσεις, με την νοτιοδυτική Κρήτη να εντάσσεται στο ίδιο πλαίσιο, ενώ η εταιρεία εξετάζει και τη δυνατότητα εισόδου πρόσθετων διεθνών παικτών σε ελληνικές παραχωρήσεις.
Ένα από τα μεγαλύτερα έργα μπαταριών στην Ελλάδα 200 MWh
Εστιάζοντας στην αποθήκευση ενέργειας, στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις της HELLENiQ ENERGY στη Θεσσαλονίκης τίθεται σε λειτουργία ένα από τα μεγαλύτερα έργα μπαταριών στην Ελλάδα, χωρητικότητας 200 MWh, επένδυση περίπου 55 εκατ. ευρώ, η οποία σχεδιάζεται να επεκταθεί περαιτέρω, με τον κ. Σιάμισιη, να επισημαίνει πως οι μεγάλες επενδύσεις της επόμενης περιόδου πρέπει να κατευθυνθούν στις μπαταρίες.
Συγκεκριμένα, με την αποθήκευση αξιοποιείται η πλεονάζουσα παραγωγή των ΑΠΕ σε ώρες χαμηλής ζήτησης, βελτιώνεται η απόδοση των πράσινων επενδύσεων και περιορίζεται τόσο η εξάρτηση από συμβατικές πηγές όσο και το ενεργειακό κόστος, ενώ στις ΑΠΕ, ο όμιλος διαθέτει χαρτοφυλάκιο ώριμων έργων 4,5-5 GW, προωθώντας στη χώρα περίπου 500 MW.
Την ίδια στιγμή, ο CEO της HELLENiQ ENERGY δεν βλέπει προς το παρόν περιθώριο για μεγάλες νέες κινήσεις στις ελληνικές ΑΠΕ πέραν του υπάρχοντος χαρτοφυλακίου, σε αντίθεση με τις μπαταρίες, όπου υπάρχει σαφής επενδυτική έμφαση. Παράλληλα, ο όμιλος αναπτύσσεται στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, εξετάζει μικρότερες κινήσεις στη Βόρεια Μακεδονία και την Κύπρο, ενώ στη Ρουμανία κατασκευάζεται ήδη χαρτοφυλάκιο περίπου 500 MW.
«Το στοίχημα της Enerwave φαίνεται ότι το κερδίζουμε»
Αναφορικά με την Enerwave και την αγορά ηλεκτρισμού, ο κ. Σιάμισιης επιβεβαίωσε ότι το εγχείρημα εξελίσσεται θετικά, με το μερίδιο στη λιανική να έχει ήδη αυξηθεί περισσότερο από 10% σε σχέση με πέρυσι, ενώ ο όμιλος θέτει ως στόχο τον διπλασιασμό της θέσης του στην παραγωγή και την εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας, λέγοντας πως:
«Το στοίχημα της Enerwave φαίνεται ότι το κερδίζουμε», διευκρινίζοντας πάντως ότι στόχος δεν είναι η εταιρεία να αποκτήσει στην ηλεκτρική ενέργεια τη δεσπόζουσα θέση που έχει ο όμιλος στους υδρογονάνθρακες. Η επιδίωξη είναι να εξελιχθεί σταδιακά σε έναν ισχυρό και αξιόπιστο παίκτη, συνδυάζοντας συμβατική παραγωγή, ΑΠΕ, αποθήκευση και εμπορία.
Η ευρωπαϊκή βιομηχανία να επιβαρύνεται με πρόσθετο κόστος
Όσον αφορά την ευρωπαϊκή πολιτική απέναντι στη βιομηχανία και ειδικά για το κόστος των εκπομπών CO2, ο επικεφαλής της HELLENiQ ENERGY, ήταν πολύ αιχμηρός, καθώς όπως είπε, τα ελληνικά διυλιστήρια καταβάλλουν από δεκάδες έως και εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ για δικαιώματα εκπομπών, την ώρα που ανταγωνιστικές μονάδες στην Τουρκία, την Αίγυπτο ή τη Λιβύη λειτουργούν με σημαντικά υψηλότερες εκπομπές και χωρίς αντίστοιχη επιβάρυνση.
Μάλιστα σημείωσε πως το αποτέλεσμα είναι η ευρωπαϊκή βιομηχανία να επιβαρύνεται με πρόσθετο κόστος, την ώρα που ανταγωνίζεται προϊόντα που εισέρχονται στην ενιαία αγορά χωρίς αντίστοιχη περιβαλλοντική επιβάρυνση. Για τον λόγο αυτό ζήτησε ουσιαστική αλλαγή της ευρωπαϊκής πολιτικής, ώστε να προστατεύεται η παραγωγική βάση και να δημιουργούνται κίνητρα επανεπένδυσης.
Παρεμβάσεις για τη συγκράτηση των τιμών βενζίνης και ντίζελ
Αναφορικά με τις παρεμβάσεις που πραγματοποιεί ο όμιλος για τη συγκράτηση των τιμών βενζίνης και ντίζελ, ο κ. Σιάμισιης επισήμανε πως από τον Ιούλιο το κόστος της συγκεκριμένης στήριξης ανέρχεται περίπου στα 45-50 εκατ. ευρώ, επιπλέον των 25 εκατ. ευρώ που είχαν δοθεί για τη στήριξη των πυρόπληκτων, αλλά και άλλων προωθητικών ενεργειών της ΕΚΟ και της στήριξης που παρέχεται σε ακριτικές και νησιωτικές περιοχές.
Πάντως ο ίδιος σημείωσε ότι τα περιθώρια παρέμβασης μιας εταιρείας στην τελική τιμή είναι περιορισμένα, καθώς σε ένα λίτρο καυσίμου η συμμετοχή της αλυσίδας από το διυλιστήριο έως το πρατήριο αντιστοιχεί περίπου σε 12-18 λεπτά, ποσό μέσα στο οποίο πρέπει να καλυφθούν διύλιση, μεταφορές, αποθέματα και λειτουργία του πρατηρίου.
Ο αγωγός VARDAX, είχε κατασκευαστεί πριν από περίπου 25 χρόνια
Ολοκληρώνοντας, στάθηκε ιδιαιτέρως στον αγωγό VARDAX, που επανήλθε σε λειτουργία στις 31 Δεκεμβρίου 2025, έπειτα από περίπου 13 χρόνια αδράνειας. Ο αγωγός είχε κατασκευαστεί πριν από περίπου 25 χρόνια για τη μεταφορά αργού πετρελαίου από τη Θεσσαλονίκη προς την ΟΚΤΑ και είχε σταματήσει να λειτουργεί μετά τη διακοπή της διυλιστικής δραστηριότητας στη Βόρεια Μακεδονία.
Σήμερα, σύμφωνα με τον CEO της HELLENiQ ENERGY, μέσω του αγωγού καλύπτεται περίπου το 80% των αναγκών της Βόρειας Μακεδονίας σε ντίζελ, ενώ υπάρχει ζήτηση για ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες. Ταυτοχρόνως, αναβαθμίζονται οι εγκαταστάσεις της ΟΚΤΑ ώστε μέσω σιδηροδρομικών μεταφορών να μπορούν να διοχετεύονται ελληνικά προϊόντα προς άλλες βαλκανικές αγορές, όπως το Κόσοβο και η Σερβία.
Ο όμιλος συνεχίζει να εξετάζει την επένδυση για FSRU
Καταλήγοντας ο κ. Σιάμισιης, αναφορικά με το σχέδιο για FSRU στη Θεσσαλονίκη, διευκρίνισε ότι ο όμιλος συνεχίζει να εξετάζει την επένδυση, χωρίς όμως να έχει λάβει ακόμη την τελική επενδυτική απόφαση, τι στιγμή που το έργο χαρακτηρίζεται από τα πλέον ώριμα αδειοδοτικά, έχοντας εξασφαλίσει τις απαραίτητες άδειες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, εφόσον ληφθεί η απόφαση, θα μπορούσε να ξεκινήσει μέσα σε περίπου έξι μήνες, με σημαντικό πλεονέκτημα την ωριμότητα της σύνδεσής του με το σύστημα του ΔΕΣΦΑ, καθώς άλλα σχέδια FSRU ενδέχεται να απαιτήσουν πρόσθετες επενδύσεις δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ για τις σχετικές υποδομές.
Ωστόσο, ο όμιλος σταθμίζει τα νέα δεδομένα στην αγορά LNG και φυσικού αερίου, καθώς και τον αριθμό των ανταγωνιστικών σχεδίων που βρίσκονται υπό ανάπτυξη, υποστηρίζοντας πως μια τέτοια επένδυση αφορά ορίζοντα 15-20 ετών και συνεπώς η απόφαση πρέπει να βασιστεί στις μελλοντικές συνθήκες της αγοράς, με τον όμιλο να διαθέτει ένα σημαντικό πλεονέκτημα εμπορικής ωρίμανσης, καθώς αποτελεί ήδη έναν από τους μεγαλύτερους καταναλωτές φυσικού αερίου, μέσω των τριών διυλιστηρίων και των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής του ομίλου.
Αναφορικά με τον αγωγό VARDAX:
Ο αγωγός κατασκευάστηκε το 2002 με ιδιοκτήτρια την εταιρεία VARDAX – στην οποία η HELLENiQ ENERGY κατέχει το 80% και το Δημόσιο της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας το 20% – για να συνδέσει τα διυλιστήρια Θεσσαλονίκης με το τότε διυλιστήριο της εταιρείας ΟΚΤΑ (θυγατρική της HELLENiQ ENERGY), στα Σκόπια.
Το 2013, όπως έγινε και με αρκετά άλλα σχετικά «απλά» διυλιστήρια της περιοχής, που είχαν κατασκευαστεί με άλλα κριτήρια την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, κρίθηκε επιχειρηματικά ασύμφορη η συνέχιση λειτουργίας της ΟΚΤΑ ως διυλιστηρίου. Αντ’ αυτού, αποφασίστηκε να αξιοποιηθούν οι εγκαταστάσεις της ΟΚΤΑ ως περιφερειακή έδρα εφοδιασμού στα Δυτικά Βαλκάνια, με αλλαγή χρήσης του αγωγού, ώστε αντί για αργό να μεταφέρει τα πλέον σύγχρονα και καθαρά προϊόντα.
Υπενθυμίζεται ότι ο αγωγός, μήκους 213 χιλιομέτρων, που συνδέει τη Θεσσαλονίκη με τα Σκόπια, τέθηκε σε λειτουργία το 2002 για τη μεταφορά αργού πετρελαίου, ενώ μετά το 2013 υλοποιήθηκαν επενδύσεις για τη μετατροπή του σε υποδομή μεταφοράς ντίζελ.
Παρόλο που οι εγκαταστάσεις της ΟΚΤΑ τροποποιήθηκαν για τη νέα λειτουργία και έγιναν σημαντικές επενδύσεις εκσυγχρονισμού τους, ο αγωγός παρέμεινε σε αδράνεια, γιατί εκκρεμούσαν διοικητικά και οικονομικά θέματα.
Ο αγωγός έχει συνολικό μήκος περίπου 213 χιλιόμετρα, εκ των οποίων τα 70 χλμ. οδεύουν εντός ελληνικού εδάφους. Μετά τη ριζική του αναβάθμιση έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει 2,5 εκατ. τόνους αργό πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου (ντίζελ, κηροζίνη και βενζίνη) ετησίως.
Ένας νέος «κάθετος διάδρομος» μεταφοράς ενεργειακών προϊόντων
Για την HELLENiQ ENERGY, η αποκατάσταση και ο εκσυγχρονισμός του αγωγού Vardax αποτέλεσε στρατηγική επιλογή, πλήρως ευθυγραμμισμένη με το όραμά της να ηγηθεί των εξελίξεων στη ΝΑ Ευρώπη ως κορυφαία εταιρεία ενέργειας.
Στο πλαίσιο αυτό, υλοποίησε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αναβάθμισης του αγωγού, προκειμένου να λειτουργήσει με σύγχρονες προδιαγραφές ασφάλειας, ψηφιακής παρακολούθησης και υψηλής λειτουργικής αποδοτικότητας.
Η επανεκκίνηση του αγωγού στις αρχές του 2026, μετά από 13 χρόνια αδράνειας, σηματοδότησε ένα ουσιαστικό ορόσημο όχι μόνο για την HELLENiQ ENERGY, αλλά και για τον ρόλο της Ελλάδας ως περιφερειακού πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας, οικονομικής σταθερότητας και ανάπτυξης στην Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η έναρξη των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων πραγματοποιήθηκε μετά την ολοκλήρωση και επαλήθευση όλων των απαιτούμενων τεχνικών, επιχειρησιακών και κανονιστικών προϋποθέσεων.
Πλέον, με σημείο εκκίνησης τη Θεσσαλονίκη, έχει δημιουργηθεί στην πράξη ένας «κάθετος ενεργειακός διάδρομος», που εγγυάται την επάρκεια εφοδιασμού και τη διασυνδεσιμότητα με τα γειτονικά μας κράτη. Συνδέει την Ελλάδα με τα Βαλκάνια και από εκεί με τις αγορές της κεντρικής Ευρώπης.
Εκτιμάται πως η επαναλειτουργία του αγωγού θα συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό και στην ενεργειακή θωράκιση των Βαλκανίων, καθιστώντας την Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας ενεργειακό κόμβο, με την HELLENiQ ENERGY να διευρύνει το οικονομικό της αποτύπωμα στην χώρα.
Η στρατηγική σημασία του VARDAX
Ο αγωγός VARDAX έχει αυξημένη γεωπολιτική βαρύτητα για τον ρόλο της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή και, παράλληλα, ενισχύει τη θέση της HELLENiQ ENERGY ως βασικού πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας στη ΝΑ Ευρώπη.
Έχει ήδη εξελιχθεί σε κρίσιμη υποδομή που συνδέει την παραγωγική βάση των ελληνικών διυλιστηρίων με τις αναπτυσσόμενες αγορές των Δυτικών Βαλκανίων, συμβάλλοντας τόσο στην ενεργειακή ασφάλεια όσο και στην οικονομική ανάπτυξη.
Ο αγωγός μειώνει την εξάρτηση της ευρύτερης περιοχής των Βαλκανίων από περιορισμένες πηγές και διαδρομές και διασφαλίζει σταθερή και αξιόπιστη πρόσβαση σε ποιοτικά καύσιμα.
Από τις αρχές του χρόνου έως τα τέλη Αυγούστου του 2026, μέσω του αγωγού μεταφέρθηκαν συνολικά σχεδόν 400 εκατ. λίτρα πετρελαίου κίνησης (diesel), τροφοδοτώντας πρωτίστως την αγορά της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας, αλλά και γειτονικές αγορές, όπως του Κοσσόβου και της Σερβίας.
Μετά το ξέσπασμα της νέας κρίσης στον Περσικό, η λειτουργία του συνέβαλε καθοριστικά στη διατήρηση ανταγωνιστικών συνθηκών στην αγορά καυσίμων και στη βελτίωση της διαθεσιμότητας προϊόντων αργού που είναι σε έλλειψη διεθνώς.
Για την περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου του, έχουν δρομολογηθεί επιπλέον επενδύσεις, προκειμένου να διακινούνται αυξημένες ποσότητες προϊόντων διύλισης από τις Βιομηχανικές Εγκαταστάσεις Θεσσαλονίκης.
Παράλληλα, στις εγκαταστάσεις της ΟΚΤΑ δημιουργείται γραμμή σιδηροδρομικού εφοδιασμού (track loading) για την απρόσκοπτη μεταφορά αργού στις γειτονικές χώρες.
Παράλληλα, αναβαθμίζει σε περιφερειακό hub τη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας και δημιουργεί έναν αξιόπιστο και ανθεκτικό ενεργειακό διάδρομο για τις γειτονικές αγορές.
Ο VARDAX είναι κάτι περισσότερο από ένας αγωγός μεταφοράς καυσίμων. Αποτελεί μια στρατηγική ενεργειακή υποδομή που συνδέει αγορές, ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια, προάγει τη συνεργασία μεταξύ χωρών και δημιουργεί νέες αναπτυξιακές προοπτικές για ολόκληρη τη περιοχή.
Πρόκειται για διασύνδεση που σηματοδοτεί μια γέφυρα σταθερότητας και ενισχύει συνολικά την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος, προσφέροντας διαφοροποίηση οδών και πηγών εφοδιασμού.
Η σημασία του για τη Θεσσαλονίκη και τη βόρεια Ελλάδα
Ο VARDAX αποτελεί συγκεκριμένο παράδειγμα υποδομής που ενισχύει τη διασυνδεσιμότητα και την εξωστρέφεια της χώρας.
Καθιστά ακόμη πιο ισχυρό τον ρόλο της Θεσσαλονίκης ως σημαντικού ενεργειακού κόμβου για την περιοχή.
Αποτελεί τη μοναδική απευθείας ενεργειακή σύνδεση μεταφοράς πετρελαιοειδών μεταξύ της Ελλάδας και της γειτονικής χώρας.
Ενισχύει τη διασυνοριακή συνεργασία των δύο κρατών σε έναν τομέα στρατηγικής σημασίας.
Η βόρεια Ελλάδα ενισχύεται ως κομβικό σημείο ενεργειακών ροών και υποδομών.
Το έργο δημιουργεί αναπτυξιακό αποτύπωμα, προστιθέμενη αξία και γεωοικονομικό ρόλο για την περιοχή.
Θετικό πρόσημο και για το Περιβάλλον
Η μεταφορά καυσίμου μέσω αγωγού είναι αποδοτικότερη και περιβαλλοντικά πιο βιώσιμη από εναλλακτικές λύσεις.
Μειώνει τη συμφόρηση του οδικού δικτύου, βελτιώνει την οδική ασφάλεια, περιορίζει τον κίνδυνο ατυχημάτων κατά τη μεταφορά επικίνδυνων φορτίων, ενώ μειώνει τη φθορά των οδικών υποδομών και το σχετικό κόστος συντήρησής τους.
Με τη λειτουργία του αγωγού έχει μειωθεί δραστικά η μεταφορά καυσίμων με βυτιοφόρα, προσφέροντας έτσι σημαντική περιβαλλοντική ανακούφιση, ιδιαίτερα στους κατοίκους της Δυτικής Θεσσαλονίκης.
Με βάση τις προγραμματισμένες παραδόσεις, η λειτουργία του αγωγού υπολογίζεται ότι αντικατέστησε περίπου 12.108 διαδρομές βυτιοφόρων έως το τέλος Αυγούστου 2026.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι και το μετρήσιμο περιβαλλοντικό όφελος. Μόνο η μείωση εκπομπών από οδικές μεταφορές μέχρι τώρα, υπολογίζεται σε 5.475 τόνους CO₂
