Του Γιάννη Χαλκιαδάκη. Για την αξιοποίηση της μεγάλης ζήτησης που υπάρχει, με την εξαγωγή φθηνής ηλεκτρικής ενέργειας ΑΠΕ από την Αίγυπτο προς την Ευρώπη, αναφέρθηκε ο CEO του Greece Africa Power Interconnector (GAP) Andreas Borgeas πρώην γερουσιαστής των ΗΠΑ, που μαζί με τον πρόεδρο της Eunice Ανδρέα Ζερβό και τον γενικό διευθυντή Γιώργο Πεχλιβάνογλου, παρουσίασαν στους δημοσιογράφους, τις τελευταίες εξελίξεις.
«Πρόκειται για ένα σημαντικό project, που δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά έχει και γεωπολιτική διάσταση, το οποίο προωθεί η ελληνική ενεργειακή εταιρεία Eunice», είπε ο κ. Borgeas, λέγοντας πως η Ελλάδα αναδεικνύεται ένας σημαντικός γεωπολιτικός παράγοντας, ως ενεργειακός κόμβος αλλά και ως γεωπολιτικός εταίρος των Ηνωμένων Πολιτειών.
Μάλιστα, στο project, που προωθεί την ενεργειακή μετάβαση και την διαφοροποίηση της ενεργειακής προμήθειας, υπάρχει ήδη ενεργή εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών όπως της Mc Dermott, με την οποία έχει υπογραφεί μνημόνιο συνεργασίας για τη μελέτη και τη κατασκευαστική επίβλεψη του έργου, με την κοινοπραξία να βρίσκεται σε συζητήσεις και με γαλλικές εταιρείες που επίσης ενδιαφέρονται να εμπλακούν στο έργο.
Υπενθυμίζεται πως το GAP, είναι μια ηλεκτρική διασύνδεση που έχει ως στόχο να μεταφέρει ανανεώσιμη ενέργεια από την Αίγυπτο στην Κρήτη και στη συνέχεια στο ηπειρωτικό σύστημα της Ελλάδας. Σύμφωνα με το πλάνο, δύο DC καλώδια με ισχύ 2000MW θα μεταφέρουν υποθαλάσσια την παραγόμενη ενέργεια από το Matruh της Αιγύπτου, στον Αθερινόλακκο της Κρήτης, με προβλεπόμενο μήκος 450 χιλιομέτρων. Η διασύνδεση αναμένεται να φτάσει σε βάθος 3500 μέτρων στη λεκάνη του Ηροδότου στην Αίγυπτο και στα 4445 μέτρα στα ανοιχτά της Κρήτης, ενώ το κόστος προβλέπεται να ανέλθει στο 1,3 δις. ευρώ και σύμφωνα με την εταιρεία, μπορεί να καλυφθεί με χρηματοδότηση από την αγορά, καθώς πρόκειται για ένα ανταγωνιστικό και βιώσιμο έργο.
Παράλληλα, το 2020 το Greece Africa Power Interconnector, έχει εξασφαλίσει επιστολή υποστήριξης από την Ελληνική κυβέρνηση, προκειμένου να αιτηθεί την ένταξή του στα έργα κοινού ενδιαφερόντος (PCI) της Ε.Ε., ενώ η διασύνδεση έχει ενταχθεί στη λίστα TYNDP του ευρωπαίου διαχειριστή συστήματος μεταφοράς ENTSO-E το 2020 και το 2022. Επίσης είναι υποψήφιο ως έργο κοινού ενδιαφέροντος (PMI) της Ε.Ε
Συνεχίζοντας, ο διευθύνων σύμβουλος της Eunice, διαμήνυσε πως Ελλάδα και Ηνωμένες Πολιτείες έχουν την άποψη ότι η χώρα μας κατέχει την ιδανική θέση, ώστε να αναδειχθεί σε ενεργειακό κόμβο στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, διευκρινίζοντας ότι το project του GAP δε βρίσκεται σε ανταγωνισμό με άλλα έργα όπως η διασύνδεση Gregi που προωθείται από τον όμιλο Κοπελούζου. Ο ίδιος εξήγησε πως ο ανταγωνισμός μας αφορά μόνο στις Βρυξέλλες όπου συναγωνίζονται πολλά προγράμματα και από άλλες χώρες, ώστε να εξασφαλίσουν το status του PCI που συνεπάγεται διευκολύνσεις στην αδειοδότηση και τη χρηματοδότηση.
Για να προσθέσει ότι: «το έργο δεν έχει ανάγκη τη χρηματοδότηση των έργων κοινού ενδιαφέροντος, καθώς είναι από μόνο του βιώσιμο εμπορικά, ωστόσο αυτή θα ήταν ευπρόσδεκτη εάν προκύψει», συμπληρώνοντας πως «ο GAP είναι το υποψήφιο έργο διασύνδεσης που συμμορφώνεται με το διεθνές δίκαιο καθώς στο μεγαλύτερο κομμάτι του έχει χαραχτεί εντός της ΑΟΖ Ελλάδας Αιγύπτου, όπως άλλωστε ζητείται από τις κοινοτικές αρχές».
Σημειώνεται πως Ελλάδα και Ηνωμένες Πολιτείες τα τελευταία χρόνια έχουν καταβάλει κάθε προσπάθεια για την σύσφιξη της συνεργασίας τους σε μια σειρά από τομείς. Οι συζητήσεις, μεταξύ άλλων, εστιάζουν στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας που αποτελεί επιτακτική προτεραιότητα, ειδικά μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η στενή συνεργασία των δύο χωρών επισφραγίστηκε και από την πρόσφατη επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Antony J. Blinken στην Αθήνα, στις 21 Φεβρουαρίου 2023.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Ελληνοαμερικανός, πρώην γερουσιαστής της Καλιφόρνιας, Andreas Borgeas είχε σειρά επαφών με σημαντικούς παράγοντες από την διεθνή διπλωματική αρένα και την οικονομία, κατά την διάρκεια του Delphi DC -Southeast Europe & East Med Forum στην Ουάσιγκτον. Μεταξύ άλλων, είχε την ευκαιρία να συναντήσει τον Πρόεδρο της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας, Robert Menendez, τον Βοηθό Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ για ενεργειακούς πόρους, Geoffrey Pyatt, την τέως Πρόεδρος της Βουλής της Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, Νάνσυ Πελόζι, καθώς και άλλα εξέχοντα μέλη του Κογκρέσου και της Ελληνο-αμερικανικής κοινότητας.
Σε συνέχεια της ενίσχυσης του ρόλου της Ελλάδας στην ΝΑ Μεσόγειο και της περιφερειακής συνεργασίας στο τομέα της ενέργειας, ο Andreas Borgeas επισκέφθηκε, την περασμένη εβδομάδα την Αίγυπτο. Στα πλαίσια των επαφών του είχε την ευκαιρία να συναντηθεί και να ανταλλάξει απόψεις με τους επικεφαλής των διπλωματικών αποστολών των ΗΠΑ (Πρέσβη Daniel Rubinstein – Chargé d’Affaires), της ΕΕ (Πρέσβη Christian Berger), της Γαλλίας (Πρέσβη Marc Baréty) και της Ελλάδας (Πρέσβη Νικόλαο Παπαγεωργίου), ενώ ξεχώρισαν οι συναντήσεις του με εκπροσώπους σημαντικών βιομηχανικών ομίλων της χώρας, με σκοπό να ενισχυθεί το πλέγμα συνεργασιών για την προώθηση των προτεινόμενο δικτύων μεταφοράς ενέργειας.
Στο μεταξύ, Μνημόνιο συνεννόησης για συνεργασία στην ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, γνωστό ως έργο Greece-Africa Power Interconnector (GAP), το είχαν υπογράψει αρχές του χρόνου, η McDermott International από το Χιούστον (ΗΠΑ) και ο Όμιλος Eunice Energy Group από την Αθήνα. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η McDermott παρέχει τεχνικές και κατασκευαστικές λύσεις για την ενεργειακή βιομηχανία στον υποθαλάσσιο χώρο και σε βαθιά ύδατα και δραστηριοποιείται σε περισσότερες από 54 χώρες
Σχολιάζοντας τη συμφωνία, ο διευθύνων σύμβουλος της McDermott, Michael McKelvey, δήλωσε: «Πρόκειται για ένα μνημόνιο συνεννόησης στρατηγικής σημασίας, σε μια εποχή που η Ευρώπη προσπαθεί να εξασφαλίσει την ενεργειακή της ασφάλεια. Είμαι υπερήφανος που η McDermott ενώνει τις δυνάμεις της με τον Όμιλο Eunice Energy και θα συνεργαστεί στο έργο GAP, βοηθώντας έτσι στην οικοδόμηση του ενεργειακού μέλλοντος αυτής της περιοχής».
Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου Eunice Energy Group, Γεώργιος Καλαβρουζιώτης, πρόσθεσε: «Στον όμιλο Eunice είμαστε κατενθουσιασμένοι που θα συνεργαστούμε με έναν αμερικανικό ηγέτη της βιομηχανίας όπως η McDermott. Το έργο GAP είναι το κυριότερο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, και βρίσκεται στην κορυφή της λίστας όσον αφορά την τεχνική σκοπιμότητα και τη ρυθμιστική έγκριση.
Ο Διασυνδετήριος Αγωγός 2 GW θα βοηθήσει την Αίγυπτο να εξάγει την πλεονάζουσα ενέργειά της στην Ευρώπη και θα επιτρέψει στην Ελλάδα να εξάγει την εγχώρια παραγόμενη πράσινη ενέργειά της στα Βαλκάνια και την Ιταλία, συμβάλλοντας έτσι στην ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρώπης από τη Ρωσία».
