Τα προγράμματα για τις βιώσιμες μεταφορές, αναδείχθηκαν, στο 7ο Συνέδριο Ηλεκτροκίνησης
Του Γιάννη Χαλκιαδάκη. Την ανάγκη στροφής προς την ηλεκτροκίνηση ανέδειξαν, οι υφυπουργοί Υποδομών και Μεταφορών Χριστίνα Αλεξοπούλου και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Αλεξάνδρα Σδούκου,που μαζί με τον γενικό γραμματέα Μεταφορών Ιωάννη Ξιφαρά και τον δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα, παρουσίασαν τα προγράμματα, τους στόχους και τις πολιτικές για τις βιώσιμες μεταφορές στο 7ο Συνέδριο Ηλεκτροκίνησης, που συνδιοργάνωσαν η Ελληνική Εταιρεία Ενεργειακής Οικονομίας (HAEE) και το Insider.gr.
Στην εναρκτήρια ομιλία του ο πρόεδρος, ΗΑΕΕ & Καθηγητής στο Πολυτεχνείο Κρήτης Σπύρος Παπαευθυμίου, μαζί με τον καθηγητή, Χρηματοοικονομικών & Ενεργειακής Οικονομίας Audencia Business School & διευθύνοντα σύμβουλο της Akuo Energy Greece και πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας στο ΕλληνοΑμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο Κώστα Ανδριοσόπουλο, αναφέρθηκε στην εξέλιξη της ηλεκτροκίνησης της Ελλάδας, καθώς σήμερα έχει πετύχει μερικά εντυπωσιακά νούμερα τόσο σε επίπεδο ταξινομήσεων όσο και υποδομών, λέγοντας ότι:
«Το επιτυχημένο πρόγραμμα Κινούμαι Ηλεκτρικά περνάει στην νέα φάση του το 2024, το Φορτίζω Παντού για την εγκατάσταση φορτιστών, η ολοκλήρωση των ΣΦΗΟ και η ολοκλήρωση του διαγωνισμού για τα νέα ηλεκτρικά λεωφορεία είναι μερικές εξελίξεις που δείχνουν τον δρόμο ότι η ηλεκτροκίνηση στην χώρα μας ωριμάζει μέσα, προφανώς, από προκλήσεις και εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν και θα συζητηθούν εκτενώς στο Συνέδριο μας.
Φέτος για πρώτη φορά δίνουμε ιδιαίτερο βάρος στην επόμενη μέρα των έξυπνων υποδομών φόρτισης με την ενεργή συμμετοχή στο συνέδριο, του έργου EV4EU για την τεχνολογία V2G, η οποία θα αναδείξει το ηλεκτρικό αυτοκίνητο συνεργό στην προώθηση των ΑΠΕ και στην ενεργειακή αυτονομία.
Επίσης για πρώτη φόρα αναδεικνύουμε τον τομέα των ελαφριών επαγγελματικών οχημάτων, αλλά και των βαρέων οχημάτων στην νέα εποχή της ηλεκτροκίνησης και των νέων στόχων που εισάγονται σε επίπεδο ΕΕ. Ειδικά σε μια χώρα όπως η Ελλάδα με τον γηραιότερο στόλο οχημάτων στην ΕΕ, τα συγκεκριμένα πάνελς αποκτούν ιδιαίτερη σημασία».
Το Συνέδριο τίμησαν με την παρουσία τους διακεκριμένοι ομιλητές, ανάμεσα τους με αλφαβητική σειρά, ο διευθυντής, Liquid Media Παναγιώτης Γεωργόπουλος, ο Ειδικός φόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων, Σύμβουλος Ηλεκτροκίνησης Θάνος Ζαρόγιαννης, ο αν. διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου Συγγελίδη Δημήτρης Καββούρης, ο Deputy Head of the Unit in charge of ‘Mobility – Road transport’, DG CLIMA, European Commission (online)Baptiste Legay.
Επίσης, ο εμπορικός διευθυντής, Neotec Energy, Ομίλος Σπυρίδη Ιωσήφ Καραγιώτης, ο Product Innovation & Business Transformation, Φυσικό Αέριο (Ελληνική Εταιρία Ενέργειας) Δημήτρης Κουτσώνας, ο γενικός διευθυντής ηλεκτροκίνησης, ΔΕΗ Α.Ε.Κυριάκος Κοφινάς, ο διευθύνων σύμβουλος, ΔΕΔΔΗΕ Αναστάσιος Μάνος, ο αν.διευθυντής του Κλάδου Μετρήσεων, ΔΕΔΔΗΕ Κωνσταντίνος Μαγκανιώτης.
Παίρνοντας τον λόγο η υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, αρμόδια για τις Μεταφορές, Χριστίνα Αλεξοπούλου, εστίασε στην ανάγκη στροφής προς την ηλεκτροκίνηση, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση θέτει ως προτεραιότητα την ανάπτυξη της βιώσιμης αστικής κινητικότητας.
Στο πλαίσιο αυτό, βασικές πολιτικές που υλοποιούνται είναι η προμήθεια μέχρι το τέλος Απριλίου 250 νέων, ηλεκτρικών λεωφορείων (140 για την Αθήνα και 110 για τη Θεσσαλονίκη) και επιδοτήσεις μέσω τεσσάρων προγραμμάτων, του Κινούμαι Ηλεκτρικά 2, των «Πράσινων Ταξί» που έλαβαν παράταση μέχρι το τέλος του 2024, το προγράμματος e-Astypalea, όπου αυξήθηκε η επιδότηση απόσυρσης για ελαφρά επαγγελματικά οχήματα, από 3.000 ευρώ, σε 10.000 ευρώ και του «Φορτίζω Παντού», το οποίο παρατείνεται μέχρι 31 Μαΐου 2024.
Συνεχίζοντας η υφυπουργός σημείωσε ξεχωριστά ότι απαραίτητο στοιχείο για μια νέα πραγματικότητα στη βιώσιμη αστική κινητικότητα στην Αθήνα είναι ο ψηφιακός μετασχηματισμός. Έκανε ειδική αναφορά στα έγγραφα που προστέθηκαν στο ψηφιακό πορτοφόλι και προσφέρουν εύκολη πρόσβαση σε στοιχεία και πληροφορίες για το αυτοκίνητο αλλά και στην υπηρεσία tap and pay που θα ξεκινήσει τον Μάρτιο από τις express λεωφορειακές γραμμές για το Αεροδρόμιο και θα δώσει τη δυνατότητα στους επιβάτες να πληρώνουν με χρεωστική ή πιστωτική κάρτα.
Κατόπιν, η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Αλεξάνδρα Σδούκου, μίλησε για τα «κλειδιά» στην ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης, σημειώνοντας πως: «Η άρση των γραφειοκρατικών εμποδίων, η μείωση των χρόνων στην αδειοδότηση για νέες συνδέσεις στο δίκτυο και σταθμούς φόρτισης. Και η ευελιξία στον τρόπο που τα ηλεκτρικά οχήματα θα φορτίζουν και που θα λειτουργεί το δίκτυο με την δυνατότητα των καταναλωτών να προσαρμόζουν την ζήτησή όταν δέχονται κατάλληλα κίνητρα καθώς και η δυνατότητα αξιοποίησης δυναμικών τιμολογίων, ώστε οι καταναλωτές να λαμβάνουν καλύτερες τιμές αποτελούν τα κλειδιά για την ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης στην Ελλάδα»
Αναλύοντας περαιτέρω σημείωσε ότι τρία στοιχεία θα συμβάλουν σημαντικά στην ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης: η χρήση έξυπνων φορτιστών, η ψηφιοποίηση του ηλεκτρικού δικτύου και η εισαγωγή δυναμικών τιμών στους λογαριασμούς ηλεκτρισμού. Όπως εξήγησε, οι δυναμικές ταρίφες ισχύουν και σε άλλες χώρες είτε πιλοτικά (Κοπεγχάγη) όπου οι προμηθευτές προσφέρουν δυναμικές τιμές, είτε για εμπορική χρήση όπως συμβαίνει στο Ηνωμένο βασίλειο, σημειώνοντας ότι: «Έχουμε το νομικό πλαίσιο που χρειάζεται για τέτοιες ευέλικτες τιμές, χρειάζεται συνεργασία μεταξύ του υπουργείου Ενέργειας, του ΔΕΔΔΗΕ, της ΡΑΕΥ και όλων των προμηθευτών ώστε οι προμηθευτές να λάβουν τέτοιες υπηρεσίες», επεσήμανε σχετικά και πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση θα κάνει όλα τα απαραίτητα βήματα και θα αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα κεφάλαια για τις υποδομές για να επιταχυνθεί η διείσδυση της ηλεκτροκίνησης σε μεγάλη κλίμακα και ο εξηλεκτρισμός των μεταφορών και για να επιτευχθεί αυτό απαιτείται ταχύτητα και αποτελεσματικός σχεδιασμός ενώ πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν η πρόοδος και οι καινοτομίες που σημειώνονται παγκοσμίως στον τομέα αυτό.
Εστιάζοντας στους εθνικούς στόχους, η κ. Σδούκου είπε ότι το αναθεωρημένο ΕΣΕΚ θέτει πιο φιλόδοξους στόχους στην ηλεκτροκίνηση των ελαφρών οχημάτων με στόχο 500.000 να κυκλοφορούν στους δρόμους ως το 2030. Ταυτόχρονα, συμβαδίζει με τους νέους στόχους διείσδυσης ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή που θα φτάσει το 80% μέχρι τότε, και αυτά τα δύο πρέπει να συμβαδίζουν προκειμένου να υλοποιηθεί το πλάνο για μεταφορές μηδενικών εκπομπών.
Η υφυπουργός επεσήμανε ότι η χώρα μας έκανε δυναμική αρχή στον τομέα της ηλεκτροκίνησης πριν από 4 χρόνια και πλέον υπάρχει η δυνατότητα για επιτάχυνση των διαδικασιών. Η πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ για την Ελλάδα δείχνει ότι οι μεταφορές είναι η δεύτερη πηγή εκπομπών με 1/5 του συνόλου. Το 85% εξ αυτών προέρχεται από τις οδικές μεταφορές, ενώ ο κλάδος έχει και το 38% της πρωτογενούς ενεργειακής κατανάλωσης, σημείωσε, κάτι που καταδεικνύει και την ανάγκη υλοποίησης των πολιτικών για την ηλεκτροκίνηση.
Από την πλευρά του, ο γενικός γραμματέας Μεταφορών Ιωάννης Ξιφαράς, στάθηκε ιδιαιτέρως στο πρόγραμμα για τα ηλεκτρικά ταξί, τα ΜΜΜ και τα ταξί, λέγοντας ότι: «η ηλεκτροκίνηση αποτελεί μια τεχνολογία που έχει ως στόχο την μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, την βελτίωση της καθημερινότητάς μας στις πόλεις, την μείωση του θορύβου, χαρακτηριστικά που εξαρτώνται άμεσα από την κυκλοφορία οχημάτων. Στο πλαίσιο αυτό, δίνεται προτεραιότητα στα οχήματα που κυκλοφορούν περισσότερο και παράγουν τους περισσότερους ρύπους».
Όπως είπε, στην Αθήνα, για παράδειγμα, ενώ είναι αδειοδοτημένα λιγότερα από 15.000 ταξί, τα ταξί εκτελούν τα περίπου το 35% των οχηματοχιλιομέτρων στην πόλη και ως εκ τούτου είναι σημαντικό η διείσδυση ηλεκτροκίνησης να επιταχυνθεί στα ταξί, να προχωρήσει στα ΜΜΕ και να εγκαθιδρυθεί στην καθημερινότητά μας μέσα από τα ΙΧ. Στο πλαίσιο αυτό «πρώτη προτεραιότητα του υπουργείου Υποδομών από το 2019 και μετά είναι να κάνουμε μια ουσιαστική μεταστροφή του στόλου ΜΜΕ σε ηλεκτροκίνητα οχήματα», όπως σημείωσε.
Δίνοντας έμφαση στα ηλεκτρικά ταξί, ο κ. Ξιφαράς σημείωσε ότι η επιδότηση των 22.500 δεν είχε την αναμενόμενη επιδότηση και αυτό οφείλεται σε συγκεκριμένα πρακτικά ζητήματα. Πρώτον, η φόρτιση χρειάζεται χρόνο, κάτι που μπορεί να γίνει μόνο κατά τις νυχτερινές ώρες και είναι εφικτό μόνο για οδηγούς που είναι ταυτόχρονα και ιδιοκτήτες και όχι για την πλειοψηφία των ταξί.
Τα δεύτερα θα πρέπει να καταφύγουν σε fast charging, μια λύση η οποία είναι ακριβή. Επίσης, το γεγονός ότι το επιδοτούμενο πρόγραμμα ζητά τα χρήματα μπροστά, αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα αλλά όπως σημείωσε μέσα από το «Κινούμαι Ηλεκτρικά» έχουν επιταχυνθεί οι διαδικασίες και έχουν γίνει αρκετές χιλιάδες πληρωμές, κάτι που θα εφαρμοστεί και στα ταξί.
Επιπλέον, αναζητάτε τρόπος να επιδοτηθεί η τιμή του οχήματος κατά την αγορά, δηλαδή θα είναι σαν να παίρνει έκπτωση ο ιδιοκτήτης χωρίς να χρειάζεται να βάλει χρήματα μπροστά ενώ εξετάζεται και το θέμα της τοποθέτησης ταχυφορτιστών στις πιάτσες με τον ΔΕΔΔΗΕ να εξετάζει ήδη τις περιοχές που μπορούν να λάβουν πιο γρήγορα αδειοδότηση.
Όσον αφορά, τα ηλεκτρικά λεωφορεία στις ελληνικές πόλεις, το πρόγραμμα εξηλεκτρισμού των στόλων λεωφορείων σε όλη την Ελλάδα βρίσκεται επίσης σε εξέλιξη. Πριν από λίγους μήνες υπογράφτηκε η πρώτη σύμβαση για 250 ηλεκτρικά λεωφορεία τα οποία έρχονται εντός Μαρτίου σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη και αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία αρχές Μάϊου. Αυτά τα ηλεκτρικά λεωφορεία εντάσσονται στο σύνολο των 1.300 που θα κυκλοφορήσουν στις ελληνικές πόλεις.
Ειδικότερα, έχουν εγκριθεί 300 φυσικού αερίου (για τα 200 εγκρίθηκε η υπογραφή σύμβασης από το Ελεγκτικό Συνέδριο), προχωρά ο διαγωνισμός για άλλα 750 σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη και σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα θα έχουν παραδοθεί στους οργανισμούς μέχρι το τέλος της τετραετίας. Ο διαγωνισμός θα βγει στους επόμενους μήνες και παράλληλα τρέχει και πρόγραμμα 100 εκατ. για χρηματοδότηση ηλεκτρικών λεωφορείων για αρκετές πόλεις που έχουν νοσοκομεία, βιομηχανικές περιοχές κλπ.
Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα, λύση αναζητάτε και για τα επαγγελματικά οχήματα, διευκρινίζοντας πως οι εταιρείες κούριερ που χρησιμοποιούν βανάκια μέχρι 3,5 τόνους, επαγγελματίες χωρίς επαγγελματικό δίπλωμα καθώς εμπίπτουν στο επιτρεπόμενο όριο. Με τα ηλεκτρικά όμως βανάκια και την αύξηση του βάρους λόγω της μπαταρίας, υπό τις παρούσες συνθήκες απαιτείται επαγγελματικό δίπλωμα, κάτι που προσπαθεί το υπουργείο να λύσει με ειδικό αίτημα προς την ΕΕ να νομοθετηθεί να αυξηθεί στους 4,5 τόνους το όριο για μη επαγγελματικό δίπλωμα.
Κατόπιν, ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, μίλησε για τις προϋποθέσεις και τα κίνητρα για την ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης στην Αθήνα, εκτιμώντας ότι η Αθήνα βρίσκεται μεταξύ των 28 πρώτων θέσεων παγκοσμίως με το μεγαλύτερο δίκτυο επιβατικών οχημάτων ανά κάτοικο και συγκαταλέγεται στις πόλεις με την μεγαλύτερη κυκλοφοριακή συμφόρεση, λέγοντας πως: « στόχος είναι η πόλη να καταστεί ανθρωποκεντρική και όχι αυτοκινητοκεντρική και για το λόγο αυτό θα επιστρατευθούν όλες οι διαθέσιμες διεθνείς πρακτικές. Στο πλαίσιο αυτό παραδείγματα πόλεων προς μίμηση θα μπορούσαν να είναι η ισπανική πόλη Ποντεβέδρα όπου εδώ και 20 χρόνια το 70% των μετακινήσεων στο κέντρο γίνεται με τα πόδια με αποτέλεσμα να έχει μειωθεί η ατμοσφαιρική ρύπανση κατά 70% και να έχουν μηδενιστεί οι θάνατοι, η Βαρκελώνη με τις ζώνες καθαρού αέρα όπου με κεφάλαια από το Ταμείο ανάκαμψης χρηματοδοτεί την απόσυρση των ρυπογόνων οχημάτων και ενισχύει τα μέσα μαζικής μεταφοράς, το Παρίσι με την απαγόρευση κυκλοφορίας σε ολόκληρες περιοχές τις Κυριακές και τις αργίες κλπ».
Αναφερόμενος στις προϋποθέσεις για την μετάβαση στα ηλεκτρικά οχήματα, ο κ. Δούκας σημείωσε ότι κρίσιμη συνιστώσα αποτελούν οι υποδομές φόρτισης και οι επενδύσεις. Στο πλαίσιο αυτό θα γίνουν συζητήσεις με το υπουργείο για να προχωρήσει και ο διαγωνισμός ΣΦΗΟ και να εξεταστεί το πως θα μπουν και οι ιδιώτες για να αυξηθούν οι σταθμοί. Όπως τόνισε, απαιτούνται περισσότεροι δημόσιοι φορτιστές με σωστό προγραμματισμό και πρέπει να δοθεί βαρύτητα σε οχήματα που το κράτος μπορεί να ελέγχει όπως είναι τα λεωφορεία. Η ηλεκτροκίνηση πρέπει να αξιοποιηθεί σε συνάρτηση με το γεγονός ότι η Αθήνα αποτελεί έναν κορυφαία τουριστικό προορισμό και οι υποδομές φόρτισης ευθυγραμμίζονται με προορισμούς ελκυστικούς για ταξιδιώτες με οικολογική συνείδηση.
Ολοκληρώνοντας ο δήμαρχος Αθηναίων ανέλυσε τα κίνητρα που απαιτούνται για την ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης, διαμηνύοντας: «Για την ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης στην Αθήνα, χρειαζόμαστε κίνητρα όπως τα πλεονεκτήματα φόρου ταξινόμησης, οι απαλλαγές από τον φόρο ιδιοκτησίας και τα οφέλη φόρου εταιρειών και φυσικά κίνητρα για τις υποδομές φόρτισης, αυτά νομίζω θα μπορέσουν να δημιουργήσουν μια συνολικότερη πολιτική που μαζί με την επένδυση στις δημόσιες συγκοινωνίες θα αλλάξει νομίζω την κινητικότητα στην πόλη και θα την κάνει περισσότερο βιώσιμη και αυτός είναι ένας τρόπος ζωής, υπαρξιακός για τους κατοίκους. Ο δήμος είμαστε αποφασισμένοι να πράξουμε το καθήκον μας στο μέτρο που μας αναλογεί και να προωθήσουμε την βιώσιμη κινητικότητα και την ηλεκτροκίνηση».
Τέλος, στις τάσεις στην ελληνική και διεθνή αγορά αυτοκινήτων, εστίασε ο γενικός διευθυντής, του Συνδέσμου Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Αυτοκινήτων Δημήτρης Πάτσιος, ο οποίος αναλύοντας την τρέχουσα κατάσταση της αγοράς, σημείωσε πως η Ελλάδα είναι η τελευταία χώρα από πλευράς νεότητας στόλου έχοντας τον πιο γηρασμένο στόλο επιβατηγών, φορτηγών και λεωφορείων.
Η παλαιότητα των αυτοκινήτων εγείρει κινδύνους και προβλήματα όπως είναι η ρύπανση, η οδική ασφάλεια (η Ελλάδα είναι στην 4η χειρότερη θέση πανευρωπαϊκά σε επίπεδο ατυχημάτων), οι συχνές βλάβες (στον Κηφισό καταγράφονται καθημερινά τρία με τέσσερα τέτοια περιστατικά) ενώ επηρεάζεται αρνητικά και η οικονομία καθώς καταναλώνουν πολύ και έχουν υψηλό κόστος επισκευής και συντήρησης. Όπως υπογράμμισε, η ρύπανση στις πόλεις από τα παλαιά οχήματα αποτελεί έναν αόρατο εχθρό λόγω των αιωρούμενων σωματιδίων και των οξειδίων του αζώτου.
Η αγορά καινούριων οχημάτων είναι στο μισό από όσο είναι η αναλογία ανά κάτοικο στην ΕΕ αλλά τα παλαιά οχήματα παραμένουν στους ελληνικούς δρόμους. Το πρόβλημα της παλαιότητας του στόλου στην Ελλάδα οφείλεται στην ανυπαρξία αντικινήτρων για την χρήση τους και στο πλαίσιο αυτό, όπως σημείωσε ο γενικός διευθυντής του Συνδέσμου, η αγορά ζητά να δοθούν κίνητρα για αγορά καινούριων οχημάτων και αντικίνητρα για τα παλαιά οχήματα. Αυτό θα βοηθούσε τους Έλληνες καταναλωτές οι οποίοι πρέπει να λάβουν ένα είδος ενίσχυσης καθώς πιέζονται από την ακρίβεια και τον πληθωρισμό.
Σήμερα τα κίνητρα για ηλεκτροκίνηση είναι από τα ισχυρότερα στην Ευρώπη, το γενικότερο πλαίσιο είναι πολύ αποτελεσματικό και για αυτό υπάρχει συνεχής πρόοδος. Ωστόσο, τα 12.000 ηλεκτρικά οχήματα είναι σταγόνα στον ωκεανό μπροστά στα 3,3 εκατομμύρια θερμικά.
Όσον αφορά το πώς θα αναπτυχθεί η αγορά αυτοκινήτου τα επόμενα χρόνια, ο κ. Πάτσιος τόνισε πως τα δίκτυα πωλήσεων προσαρμόζονται σε καταναλωτικές επιθυμίες και όσον αφορά στην ηλεκτροκίνηση, δεν έχουμε περάσει σε μια ώριμη κατάσταση καθώς ακόμη αφορά σε μικρό ποσοστό ιδιοκτητών. Με τον κλιματικό νόμο που επιβάλει από το 2035 να μην πωλούνται πλέον θερμικά αυτοκίνητα, μέσα στα επόμενα 10-11 χρόνια θα έχουμε πλήρη προσαρμογή και τα εργοστάσια τα επόμενα 2-3 χρόνια θα καταγράψουν καταιγισμό παραγωγής, ενώ μέχρι το τέλος της δεκαετίας θα έχουμε μια πλήρη γκάμαι.
