Γιατί οι επιχειρήσεις βλέπουν θετικά την οικονομία αλλά ανησυχούν; Τι είπε ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος

Του Γιάννη Χαλκιαδάκη. Στην Ελληνική Οικονομία  που αξιολογείται  χωρίς αμφιβολία θετικά, αλλά και στις ανησυχίες για το μέλλον, που είναι υπαρκτές και εντείνονται, εστίασε ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος, κατά τη σημερινή συνέντευξη τύπου όπου παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα της έρευνας “Ο Σφυγμός του Επιχειρείν”, από τον διευθύνοντα  σύμβουλο  της MRB Hellas, Δημήτρη Μαύρο,  παρουσία και της  αντιπροέδρου του ΣΕΒ και συμβούλου  στρατηγικής και επενδύσεων Ράνιας Αικατερινάρη.

Λαμβάνοντας τον λόγο, ο κ. Θεοδωρόπουλος, είπε πως  οι επιχειρήσεις καταβάλλουν προσπάθειες, ωστόσο οι προκλήσεις αυξάνονται, με τις μεσαίες επιχειρήσεις να δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση, καθώς: «Δεν διαθέτουν το μέγεθος των μεγάλων, ούτε την ευελιξία των μικρών».

Μπορούν να αυξηθούν οι μισθοί σε πραγματικούς όρους;

Μιλώντας για τους μισθούς, σημείωσε ότι: «Δεν μπορούν να αυξηθούν οι μισθοί σε πραγματικούς όρους. Δεν θα αυξηθούν, αν δεν αυξηθεί η παραγωγικότητα. Πρέπει να επενδύσουμε, οι εργαζόμενοι πρέπει να μας δώσουν καλύτερες μορφές ευελιξίας και εμείς να τους δώσουμε καλύτερους μισθούς». Για να επισημάνει πως  τρία είναι τα ρίσκα της οικονομίας: κλιματική κρίση, καθυστέρηση μεταρρυθμίσεων και ρευστότητα στο διεθνές περιβάλλον.

Όσον αφορά τον νέο Αναπτυξιακό Νόμο, ο πρόεδρος του ΣΕΒ ανέφερε ότι έχει γίνει σοβαρή προσπάθεια και υπάρχουν θετικές προθέσεις, λέγοντας  όμως ότι: «υπάρχουν και κρίσιμα σημεία που χρειάζονται επανεξέταση. Ο Αναπτυξιακός είναι ένα σημαντικό εργαλείο, αλλά αυτό που βλέπουμε είναι μόνο το πλαίσιο. Οι ουσιαστικοί όροι καθορίζονται από τα επιμέρους καθεστώτα».

Στόχος πρέπει να είναι η αύξηση της παραγωγικότητας

Σύμφωνα με τον ίδιο: «Πρέπει να υπάρχει αντικατάσταση του κριτηρίου των θέσεων εργασίας με δείκτες παραγωγικότητας, σημειώνοντας  πως συμφωνούμε να αποτελεί κριτήριο για παραμεθόριες περιοχές. Όμως, στις σύγχρονες επενδύσεις, ο βασικός στόχος πρέπει να είναι η αύξηση της παραγωγικότητας, που συχνά συνδέεται με τον αυτοματισμό, όχι αναγκαστικά με περισσότερες θέσεις εργασίας».

Συνεχίζοντας μίλησε με ανησυχία για την επιστροφή του ελέγχου των υπαγωγών στο κράτος, λέγοντας πως: «Κάναμε βήματα προόδου με το Ταμείο Ανάκαμψης (ΤΑΑ), αλλά τώρα επιστρέφουμε σε χρονοβόρες διαδικασίες.

Χορηγούν δάνεια στις ΜμΕ με υψηλότερο κόστος

Υπάρχουν πολλές επενδύσεις και λίγοι υπάλληλοι για να τις αξιολογήσουν», φέρνοντας ως παράδειγμα  το καθεστώς της βιομηχανίας, που ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2023, αλλά οι πρώτες επιχειρήσεις ενημερώθηκαν τον Ιανουάριο του 2025, δηλαδή με καθυστέρηση 22 μηνών, κάτι που  δεν συνάδει με τις ταχύτητες που απαιτεί η επιχειρηματικότητα σήμερα.

Κατόπιν, ο κ. Θεοδωρόπουλος εστιάζοντας στα θέματα χρηματοδότησης ανέφερε ότι: «Οι επιχειρήσεις λένε δεν έχουμε πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα. Οι τράπεζες, παρότι έχουν αυξήσει τα διαθέσιμα κεφάλαιά τους, εξακολουθούν να χορηγούν δάνεια στις ΜμΕ με υψηλότερο κόστος».

Ζήτησε την άρση συγκεκριμένων επιβαρύνσεων

Από την πλευρά τους,  οι τραπεζίτες σημειώνουν  ότι περίπου το 1/3 των ΜμΕ έχει εκκρεμότητες με κόκκινα δάνεια, γεγονός που καθιστά δύσκολη τη χρηματοδότησή τους, αλλά: «Η επιχειρηματικότητα δικαιούται μια δεύτερη ευκαιρία»,

Αναφερόμενος στη φορολογία των επιχειρήσεων,  ζήτησε την άρση συγκεκριμένων επιβαρύνσεων που θεσπίστηκαν την περίοδο της κρίσης, λέγοντας: «Η προκαταβολή φόρου για την επόμενη χρονιά είναι άδικη και επιβαρυντική για τις υγιείς και κερδοφόρες επιχειρήσεις», ενώ έκανε ιδιαίτερη αναφορά  και στο πρόβλημα του αθέμιτου ανταγωνισμού.

Υπέρ της διαφάνειας και νόμιμης καταβολής αποδοχών

Όσον αφορά  την κάρτα εργασίας, είπε ότι ο ΣΕΒ από την πρώτη στιγμή στήριξε αυτή την πρωτοβουλία, σημειώνοντας ότι: «Ήμασταν εξαρχής υπέρ της διαφάνειας και της νόμιμης καταβολής των αποδοχών.

Η κάρτα εργασίας συνέβαλε σημαντικά στη μείωση του αθέμιτου ανταγωνισμού ανάμεσα σε νόμιμες και παράνομες επιχειρήσεις», επισημαίνοντας πως  παραμένει κρίσιμη η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, ιδιαίτερα στα τεχνικά επαγγέλματα, τονίζοντας ότι:  «Η κατάργηση των τεχνικών σχολών έχει αφήσει τεράστιο κενό».

Οι επιχειρήσεις  μπορούν να βρουν στήριξη στον ΣΕΒ

Καταλήγοντας,  ο κ. Θεοδωρόπουλος υποστήριξε πως οι μικρές επιχειρήσεις έχουν λιγότερα προβλήματα από τις μεσαίες και πως οι πολιτικές ενίσχυσης πρέπει να  το λαμβάνουν αυτό υπόψη, υπογραμμίζοντας ότι:

«Οι πιο μεγάλες προκλήσεις εντοπίζονται σε επιχειρήσεις με τζίρο 10-25 εκατ. ευρώ. Πάντα προσπαθούσαμε να στηρίξουμε τις ΜμΕ και τα τελευταία χρόνια, οι ίδιες οι επιχειρήσεις νιώθουν ότι μπορούν να βρουν στήριξη στον ΣΕΒ. Είναι η ραχοκοκαλιά της οικονομίας και οφείλουμε να τις στηρίξουμε ουσιαστικά».

Παρουσιάζοντας  αναλυτικά τα ευρήματα της έρευνας “Ο Σφυγμός του Επιχειρείν”, ο διευθύνων σύμβουλος  της MRB Hellas, Δημήτρης Μαύρος,  ανέφερε:

Οι επιχειρήσεις αξιολογούν θετικά την παρούσα κατάσταση της χώρας, αυξάνονται ωστόσο οι προβληματισμοί τους για το μέλλον

Οι επιχειρήσεις εμφανίζονται πιο ανήσυχες από πέρυσι

Όσον αφορά στην τρέχουσα κατάσταση της χώρας, το 66,3% των επιχειρήσεων την αξιολογεί θετικά ή ουδέτερα, ενώ το 33,8% την αξιολογεί αρνητικά. Για τους επόμενους 12 μήνες, oι επιχειρήσεις εμφανίζονται πιο ανήσυχες από πέρυσι, καθώς οι αρνητικές προσδοκίες αυξάνονται από 26% σε 32,7% και οι θετικές μειώνονται από 23,9% σε 14,5% (οι εκτιμήσεις για σταθερότητα διαμορφώνονται από 44,4% σε 48,4%).

Για τη δική τους πορεία, οι επιχειρήσεις εμφανίζονται ικανοποιημένες, αλλά αντίστοιχα αυξάνονται οι προβληματισμοί τους για το μέλλον

Για δεύτερη χρονιά συνεχίζεται ανοδικά η εκτίμηση για τη δική τους πορεία με το 54,9% των επιχειρήσεων να δηλώνει ότι ο κύκλος εργασιών αυξήθηκε. Ελαφρώς πιο συγκρατημένες είναι οι επιχειρήσεις για την πορεία του τζίρου τους στους επόμενους 12 μήνες, με το 43,6% να προβλέπει ότι θα αυξηθεί.

Θα αυξήσουν,θα διατηρήσουν σταθερό το προσωπικό 

Παρά την ανησυχία, το 2025, πάνω από 9 στις 10 επιχειρήσεις είτε θα αυξήσουν είτε θα διατηρήσουν σταθερό το προσωπικό τους

Το 2024, το προσωπικό στις επιχειρήσεις διατηρήθηκε κατά κύριο λόγο σταθερό (68,7%). Το 21% των επιχειρήσεων αύξησε τον αριθμό των εργαζομένων του, ενώ το 9,3% έκανε μειώσεις. Για το 2025, το 92,4% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι είτε θα κρατήσει σταθερό (72,4%) είτε θα αυξήσει το προσωπικό του (20%). Το 4,3% δηλώνει ότι θα προβεί σε μείωση του προσωπικού.

Η επιβράβευση της απόδοσης των εργαζομένων

Πάνω από τις μισές επιχειρήσεις θα δώσουν αυξήσεις στους μισθούς το 2025. Tο μεγαλύτερο ποσοστό επιχειρήσεων που θα προχωρήσουν σε αυξήσεις καταγράφεται στη Βιομηχανία (79,4%). Κύριος λόγος των αυξήσεων είναι η επιβράβευση της απόδοσης των εργαζομένων

Συνολικά, το 52,4% των επιχειρήσεων θα δώσει αυξήσεις στους μισθούς το 2025, με σημαντικότερους λόγους την επιβράβευση της απόδοσης (62,3%) και τη διατήρηση του ταλέντου έναντι του ανταγωνισμού (47,4%). Σε επίπεδο κλάδων, τη Βιομηχανία ακολουθούν οι Κατασκευές (66,7%) και οι Υπηρεσίες (60,2%).

Οι επιχειρήσεις συνεχίζουν να επενδύουν, αν και σε μικρότερο βαθμό

Τα διαχρονικά εμπόδια που επηρεάζουν τη λειτουργία

Το 20,4% των επιχειρήσεων προβλέπει ότι θα αυξήσει τις επενδύσεις του στους επόμενους 12 μήνες (vs. 22,8% το 2023), ενώ 25,5% θα τις κρατήσει σταθερές (vs. 30,3% το 2023). Αυξάνεται στο 49,2% από 37% το 2023, το ποσοστό των επιχειρήσεων που δηλώνει ότι δεν θα πραγματοποιήσει επενδύσεις.

Παραμένουν τα διαχρονικά εμπόδια που επηρεάζουν τη λειτουργία και ανάπτυξη των επιχειρήσεων

Για τις μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις, τα τρία πιο σημαντικά εμπόδια είναι το κόστος ενέργειας (93,9% και 78,1% αντίστοιχα), η φορολογία των επιχειρήσεων (86,8% και 82% αντίστοιχα) και οι φόροι και ασφαλιστικές εισφορές στην εργασία (85,5% και 83,8% αντίστοιχα). Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, οι βασικές προκλήσεις είναι οι ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό (71,5%), η γραφειοκρατία (69,6%) και οι φόροι και ασφαλιστικές εισφορές στην εργασία (68,9%).

Η κλιματική κρίση αποτελεί πρόβλημα για τη λειτουργία

Για πάνω από τις μισές επιχειρήσεις, η κλιματική κρίση αποτελεί πρόβλημα για τη λειτουργία τους την επόμενη πενταετία

Για μία στις δύο επιχειρήσεις (50,7%), η κλιματική κρίση είναι μεγάλο πρόβλημα για τη λειτουργία τους την επόμενη πενταετία.

Στην ΑΙ, οι επιχειρήσεις κινούνται δειλά. Πάνω από τις μισές, δεν σχεδιάζουν καμία σχετική πρωτοβουλία για την επόμενη χρονιά

Μία στις τέσσερις επιχειρήσεις (25,4%) κάνουν «κάτι» σε σχέση με το ΑΙ (κυρίως βρίσκονται στα πρώτα στάδια αξιοποίησης ή υλοποιούν πιλοτικά προγράμματα ΑΙ), ενώ το 18,5% σχεδιάζει να ξεκινήσει κάποιο πρόγραμμα ΑΙ μέσα στο επόμενο έτος. Το 55,1% των επιχειρήσεων δεν έχουν σχέδια για καμία πρωτοβουλία σχετικά με την ΑΙ τους επόμενους 12 μήνες.

Η αξιοποίηση της ΑΙ στις επιχειρήσεις εξετάστηκε εις βάθος στο φετινό BusinessPulse και τα σχετικά ευρήματα θα παρουσιαστούν αναλυτικά στο συνέδριο που διοργανώνει ο ΣΕΒ με θέμα «AI στην πράξη: Πώς θα εφαρμόσουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη στις επιχειρήσεις μας», τη Δευτέρα 12 Μαΐου 2025, στο Ωδείο Αθηνών.Το συνέδριο, που έχει πολύ μεγάλη ανταπόκριση από τα μέλη του Συνδέσμου, έχει ως στόχο την ανάδειξη εφαρμόσιμων λύσεων για την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στις επιχειρήσεις όλων των κλάδων και μεγεθών.