Για το 2ο FSRU της Αλεξανδρούπολης και το καλώδιο Ελλάδας-Αιγύπτου (GREGY), μίλησε ο κ. Κοπελούζος
Του Γιάννη Χαλκιαδάκη. Για τα νέα έργα που καλούνται πλέον να υλοποιηθούν χωρίς τις γενναίες ευρωπαϊκές επιδοτήσεις του παρελθόντος, σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον τιμών και αυξανόμενων επιλογών για τους αγοραστές, έκανε λόγο ιδρυτής της Gastrade και πρόεδρος του Copelouzos Group Δημήτρης Κοπελούζος, κατά την ενημερωτική συνάντηση με δημοσιογράφους, λέγοντας πως η αγορά των πλωτών τερματικών σταθμών, επαναεριοποίησης LNG (FSRU), εισέρχεται σε φάση έντονης αναδιάταξης, καθώς το κόστος κατασκευής νέων μονάδων έχει εκτοξευθεί, την ώρα που ο ανταγωνισμός μεταξύ χωρών εντείνεται.
Σύμφωνα με τον ίδιο τα τερματικά LNG σε χώρες όπως η Πολωνία, που θα ξεκινήσει άμεσα το δεύτερο FSRU, με την Λιθουανία και Κροατία να λειτουργούν ήδη ή να επεκτείνονται, έχοντας το πλεονέκτημα τόσο γεωγραφικής εγγύτητας προς τις αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης όσο και χαμηλότερων συνολικών μεταφορικών επιβαρύνσεων.
Καθόλου αμελητέα η παρουσία της Τουρκίας με πέντε FSRU
Ωστόσο, από πολύ υψηλά ποσοστά επιδότησης έως και 80%, έχουν επωφεληθεί η Κροατία και η Πολωνία, γεγονός που τους επιτρέπει να προσφέρουν χαμηλότερες ταρίφες και υψηλότερες αποδόσεις, ενώ δεν είναι καθόλου αμελητέα η παρουσία της Τουρκίας με πέντε FSRU και άλλα δύο στα σκαριά, αφού αποκτά τεράστια δυναμικότητα LNG και με τον τρόπο αυτό ενισχύει τον ανταγωνισμό τιμών, παρά το γεγονός ότι είναι στο στόχαστρο της Ευρώπης για τις προμήθειες ρωσικού αερίου.
Αναφερόμενος στο πρώτο FSRU στην Αλεξανδρούπολη που λειτουργεί, ο κ. Κοπελούζος είπε πως είχε συνολικό κόστος περίπου 490 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 226 εκατ. ευρώ προήλθαν από ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, ενώ ο προυπολογισμός για την δημιουργία του δεύτερου τερματικού που σχεδιάζει η εταιρεία στη Θράκη έχει εκτιναχθεί στα 650 εκατ. ευρώ.
Σε φάση έντονης υπερπροσφοράς η παγκόσμια αγορά LNG
Συνεχίζοντας, ο πρόεδρος του Copelouzos Group σημείωσε ότι η παγκόσμια αγορά LNG εισέρχεται σε φάση έντονης υπερπροσφοράς, καθώς νέες μονάδες υγροποίησης τίθενται σε λειτουργία διαδοχικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, με προσθήκη νέας παραγωγικής γραμμής σχεδόν κάθε μήνα, σημαντικές νέες ποσότητες που υπολογίζονται σε 48 εκατ. τόνους αναμένονται και από το Κατάρ τους επόμενους 8 μήνες, οι οποίοι θα ρίξουν το κόστος του LΝG, ενώ για το ρώσικο αέριο προέβλεψε ότι για τα επόμενα 20 χρόνια θα απέχει από την ευρωπαϊκή αγορά.
Κατόπιν διευκρίνισε πως το LNG, δεν είναι προϊόν που μπορεί να αποθηκευτεί μακροπρόθεσμα και η διάθεσή του πρέπει να γίνεται άμεσα, κάτι που σημαίνει ότι σε συνθήκες μεγάλης προσφοράς οι παραγωγοί θα αναγκαστούν να πουλούν σε χαμηλότερες τιμές.
Βασικός στόχος η διαφοροποίηση το FSRU Αλεξανδρούπολης
Μάλιστα, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι διαφορές τιμής μεταξύ LNG και ρωσικού αερίου είναι μικρές, αλλά σήμερα, οι spot τιμές του LNG, με την άμεση αγορά χωρίς μακροχρόνιο συμβόλαιο που η τιμή του αποτυπώνεται στον Ολλανδικό κόμβο TTF, είναι χαμηλότερες περίπου 2,6 ευρώ ανά μεγαβατώρα από το ρωσικό αέριο.
Βέβαια, ο κ. Κοπελούζος εξήγησε ότι το FSRU της Αλεξανδρούπολης σχεδιάστηκε με βασικό στόχο τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, σε μια εποχή χωρίς πόλεμο και ενεργειακή κρίση, ενώ χώρες όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία εξαρτώνταν αποκλειστικά από το ρωσικό φυσικό αέριο, χωρίς διαπραγματευτική ισχύ.
Η επενδυτική απόφαση ελήφθη, ένα μήνα πριν τον πόλεμο
Πλέον, το FSRU της Αλεξανδρούπολης αποτέλεσε την εναλλακτική λύση που έσπασε αυτό το μονοπώλιο και όπως αποδείχθηκε, λειτούργησε έγκαιρα, καθώς η τελική επενδυτική απόφαση ελήφθη μόλις έναν μήνα πριν από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Να σημειωθεί, πως με το τέλος του ρωσικού φυσικού αερίου δημιουργείται ενεργειακό κενό 30–35 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως στη Νοτιοανατολική Ευρώπη το 2030, σύμφωνα με τα στοιχεία των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς, με τη δυναμικότητα του ελληνικού συστήματος εξαγωγών, να αθροίζει 8,5 δισ. κ.μ. αερίου, με 5,5 δισ. μέσω του ΙGB και 3,5 δισ. μέσω Σιδηροκάστρου και θα φτάσει στα 10 δισ. κ.μ. με την ολοκλήρωση του αγωγού Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας 1,5 δισ. κ.μ. που κατασκευάζεται γεγονός που σημαίνει ότι δεν δικαιολογούνται απεριόριστα νέα FSRU, επισημαίνοντας πως:
Ευεργέτης για τη χώρα όποιος επενδύσει σε νέα τερματικά
«Με τις παρούσες συνθήκες αυτός που θα επιλέξει να επενδύσει σε νέα τερματικά θα είναι ευεργέτης για τη χώρα» με τον ιδρυτή της Gastrade να εξηγεί πως η εταιρεία διαθέτει καθοριστικό πλεονέκτημα, καθώς λειτουργεί ήδη το πρώτο FSRU, γνωρίζει τα τεχνικά και λειτουργικά ζητήματα και έχει υφιστάμενη πελατειακή βάση.
Υπολογίζεται ότι από τις 22 TWh που θα εισάγονται στην ελληνική αγορά, οι 11 TWh προορίζονται για τη βιομηχανία και οι υπόλοιπες για τις νέες βιομηχανίες που θα δημιουργηθούν, για τα data center, για τον οικιακό καταναλωτή, αλλά και για τον αγροτικό καταναλωτή μειώνοντας κατά 21 ευρώ/Mwh το κόστος της ενέργειας στην χονδρική, δηλαδή κατά 25%.
«Σήμερα, 77 χρόνια μετά, επενδύουμε 13 δισ. ευρώ στο GREGY για να φέρουμε φθηνό και σταθερό ρεύμα στη βιομηχανία και να ξαναδώσουμε αναπτυξιακή δυναμική στην ελληνική οικονομία. Αυτό καθιστά το GREGY το σημαντικότερο έργο που υλοποιείται σήμερα στη χώρα», προσθέτοντας ότι το καλώδιο θα καταστήσει την Ελλάδα εξαγωγικό κόμβο ηλεκτρικής ενέργειας για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, στα πρότυπα του ρόλου που έχει αποκτήσει στην αγορά φυσικού αερίου μέσω του FSRU Αλεξανδρούπολης.