Α. Γεωργιάδης: Οδηγούμαστε σε αποκλιμάκωση του πληθωρισμού που θα αποτυπωθεί και στο καλάθι
Του Γιάννη Χαλκιαδάκη. Για την ανάγκη να μην δημιουργηθεί πανικός στους καταναλωτές και να μην οδηγηθούν σε αγορές που δεν θα έκαναν, εξαιτίας της αίσθησης ότι υπάρχει αισχροκέρδεια ή ότι έρχονται μεγάλες αυξήσεις στην αγορά, αναφέρθηκε ο υπουργός Ανάπτυξης & Επενδύσεων Άδωνις Γεωργιάδης, κατά τη συνέντευξη τύπου, για το «Καλάθι του Νοικοκυριού» και τους ελέγχους της ΔΙΜΕΑ.
Στη συνέντευξη συμμετείχαν ο γενικός γραμματέας Εμπορίου & Προστασίας του Καταναλωτή Σωτήρης Αναγνωστόπουλος, ο διοικητής της Διϋπηρεσιακής Μονάδας Ελέγχου της Αγοράς (ΔΙΜΕΑ) Χαράλαμπος Μελισσινός, ο CEO της Warply και υπεύθυνος της πλατφόρμας e-katanalotis, Γιάννης Δοξαράςπροσεκλήθη και παρέστη ο Πρόεδρος της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας, ενώ προσεκλήθη και παρέστη ο πρόεδρος της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας, Απόστολος Ραυτόπουλος.
Στην εισαγωγική του τοποθέτηση, ο κ. Γεωργιάδης, διευκρίνισε ο υπουργός Ανάπτυξης & Επενδύσεων, ότι:« Τα συνεχόμενα δημοσιεύματα για τη μεγάλη ακρίβεια που έρχεται ή για τη μεγάλη αισχροκέρδεια που υπάρχει, δημιουργούν τον εξής κίνδυνο: να οδηγήσουν μαζικά το καταναλωτικό κοινό σε αγορές πανικού, “panic buying” όπως λέγονται στη διεθνή ορολογία, δηλαδή στην αποθεματοποίηση τώρα προϊόντων εν όψει των λεγομένων επερχομένων μεγάλων αυξήσεων, κάτι το οποίο θα οδηγούσε τελικά σύμφωνα με τη δική μας εκτίμηση σε μεγάλη απώλεια εισοδήματος σε ανθρώπους, διότι η τάση της αγοράς για τους επόμενους μήνες είναι το ακριβώς αντίθετο.
Η τάση είναι ο πληθωρισμός να πέσει, άρα λοιπόν, αν τώρα οδηγείτο το καταναλωτικό σε μαζικές αγορές, αντιστρατευόμαστε τα βασικά τους συμφέροντα. Θα χάσουν λεφτά. Το ρεύμα είναι σημαντικά χαμηλότερο. Ήδη οι βιομηχανίες εδώ και 15 μέρες στέλνουν για πρώτη φορά καταλόγους με μειώσεις τιμών. Προφανώς υπάρχουν και αυξήσεις, φαίνεται όμως ότι η τάση του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες θα είναι πτωτική. Άρα, αν ο καθένας μας κάνει τη δουλειά του, πούμε στον κόσμο ότι θα συμβεί το αντίθετο, μπορεί τελικά παράδειγμα να ευνοήσουμε την κερδοσκοπία και να βλάψουμε τους συμπολίτες μας».
Συνεχίζοντας, ο υπουργός Ανάπτυξης & Επενδύσεων, είπε ότι:«Όμως, όλοι οι δείκτες δείχνουν ότι η Ελλάδα είναι σταθερά πια κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στον πληθωρισμό και στον πληθωρισμό των τροφίμων, κατά συνέπεια δε δικαιολογείται να έχουμε χαμηλότερο πληθωρισμό από τους άλλους και ταυτόχρονα εσωτερική γενικευμένη αισχροκέρδεια. Αν είχαμε γενικευμένη αισχροκέρδεια, αν αυτός ήταν ο κανόνας δηλαδή στην αγορά, τότε θα ήμασταν πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Θα είχαμε δηλαδή τον εισαγόμενο πληθωρισμό, συν την όποια αισχροκέρδεια. Αλλά είμαστε κάτω από τον εισαγόμενο πληθωρισμό, άρα υπό την έννοια αυτή τα μέτρα που λαμβάνουμε λειτουργούν.
Άλλοι θα λέγανε ότι θα έπρεπε να λειτουργήσουν περισσότερο, καλύτερα, να είναι περισσότερα, όλα αυτά ναι, είναι μια συζήτηση πολύ δόκιμη, αλλά δεν μπορούμε και να μηδενίζουμε ούτε το έργο του Υπουργείου, ούτε το έργο της Υπηρεσίας και των ελεγκτών. Πριν ξεκινήσουμε να ξέρετε ότι έχω δημοσιεύσει από χθες τι συμβαίνει με τις τιμές στο καλάθι του νοικοκυριού. Την 13η εβδομάδα εφαρμογής του, από τα 833 προϊόντα, σε 57 (7%) οι τιμές ανέβηκαν, σε 57 (7%) μειώθηκαν και σε 719 (86%) παρέμειναν σταθερές.
Θέλω να εξηγήσω κάτι εδώ γιατί έχει γίνει και μια παρεξήγηση. Όταν ένα προϊόν μπαίνει στο καλάθι του νοικοκυριού από μια αλυσίδα σούπερ μάρκετ μπορεί να μπει με μια τιμή ανταγωνιστική με το καλάθι. Επειδή, όπως βλέπετε, τα περισσότερα προϊόντα έχουν σταθερή τιμή, άρα έχουν χαμηλές τιμές, τιμές Νοεμβρίου και τιμές Οκτωβρίου, όταν λέμε να βάλεις ένα βρεφικό γάλα στο καλάθι βάζεις μια τιμή για να είναι ανταγωνιστική με τα υπόλοιπα βρεφικά γάλατα των υπολοίπων αλυσίδων που πια οι τιμές έχουν περίπου συγκλίνει, άρα είναι μια τιμή Χ.
Όταν ένα προϊόν βγαίνει από το καλάθι και επιστρέφει στην παλιά του τιμή, αυτή που είχε δηλαδή πριν μπει στο καλάθι, αυτό δεν είναι αύξηση τιμής. Αυτό είναι λήξη μιας προσφοράς και αντικατάστασής του, αφού υποχρεωτικά πρέπει να έχει στο καλάθι ένα άλλο βρεφικό γάλα. Δεν μπορούμε να παρουσιάζουμε αυτό όμως ως αύξηση τιμής. Διότι αυτό θα ήταν και παράλογο. Δηλαδή όποτε κάνει κάποιος μια προσφορά όταν λήγει η προσφορά αυτό να θεωρείται πληθωρισμός. Αυτά τα λέω σαν γενικές αρχές.
Άρα, το καλάθι 13η εβδομάδα εξακολουθεί να παρέχει ένα καταφύγιο έναντι του πληθωρισμού σε ένα μεγάλο βαθμό σε πολλά προϊόντα, ποτέ δεν είπαμε ότι θα λήξει τον πληθωρισμό το καλάθι. Επειδή η τάση που αναμένουμε μέχρι τον Μάρτιο, οι αλλαγές των τιμών στην αγορά θέλουν ένα διάστημα χρόνου, δεν περνάνε αυτόματα από Ιανουάριο σε Ιανουάριο οι μειώσεις των τιμών, φαίνεται όμως ότι πάμε σε μια σταδιακή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού».
Ολοκληρώνοντας, ο κ. Γεωργιάδης, σημείωσε πως το υπουργείο δίνει την μάχη κατά της αισχροκέρδειας και κατά του πληθωρισμού όσο περισσότερο μπορούμε, λέγοντας ότι:«Είμαι περήφανος που το «Kαλάθι του Nοικοκυριού» τώρα αντιγράφτηκε ήδη από μια ευρωπαϊκή χώρα. Άλλη μια προσπάθησε να το κάνει και δείλιασε προς το τέλος και από ότι ξέρω άλλη μια ήδη ετοιμάζεται να το ανακοινώσει τις επόμενες μέρες. Φαίνεται αρχίζει να γίνεται το καλάθι πρότυπο για τον τρόπο που λειτουργεί. Δεν πρέπει κάτι που οι άλλοι το αντιγράφουν, εμείς να το απαξιώνουμε από το πρωί ως το βράδυ γιατί θα πάψει και να λειτουργεί. Τελικά είναι ένα επιπλέον εργαλείο που βοηθάει τους συμπολίτες μας να γλυτώνουν κάποια λεφτά. Δεν είναι θαύμα, δεν είναι πανάκεια, δεν είναι αριστούργημα, είναι ένα εργαλείο».
Κατόπιν, ο υπουργός απαντώντας σε ερωτήσεις, διεμήνυσε πως:«Τον Ιανουάριο είχαμε αυξήσεις τιμών, για ποιο λόγο; Είχαν ανακοινωθεί από πολλές βιομηχανίες δύο μήνες πριν αυξημένοι τιμοκατάλογοι και έτσι συνήθως συμβαίνει, κάθε δύο-τρεις μήνες αλλάζουν οι τιμές και ο μεσολαβήσας πληθωρισμός ενσωματώνεται στις τιμές που έχουμε στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Υπήρξαν λοιπόν αυξήσεις τιμών τον Ιανουάριο. Τον Ιανουάριο όμως για πρώτη φορά είχαμε και μειώσεις τιμών που δεν περιμέναμε και η ενημέρωση που έχουμε είναι ότι τους επόμενους δύο μήνες θα έχουμε μεγαλύτερες μειώσεις τιμών. Δηλαδή το δημοσίευμα που είχε εχθές η Καθημερινή για πρωτοσέλιδο είναι σωστό, αυτή την εικόνα έχουμε και εμείς. Αυτή είναι η εικόνα που λαμβάνουμε από τα σούπερ μάρκετ.
Θα φανεί σε λίγες εβδομάδες ποιος έχει δίκιο, ποιος έχει άδικο. Σε κάθε περίπτωση επαναλαμβάνω, ο λόγος ο κυριότερος που κάνω αυτή τη συνέντευξη τύπου δεν είναι τόσο για να σας πείσω ότι κάνουμε καλά τη δουλειά μας. Οι δημοσιογράφοι θα γράψετε ότι θέλετε, θα μας κρίνετε όπως θέλετε. Είναι γιατί θέλω να εκπέμψω ένα μήνυμα στο καταναλωτικό κοινό: μην κάνετε αποθεματικές αγορές. Γιατί η εικόνα της τεράστιας ακρίβειας που έρχεται τους επόμενους μήνες δεν είναι πραγματική και θα χάσετε λεφτά. Τόσο απλά».
Συνεχίζοντας, απαντώντας σε άλλη ερώτηση για το καλάθι, που ήταν δική του ιδέα, καθώς γεννήθηκε στο γραφείο του, μαζί με τον Νίκο Παπαθανάση και το Σωτήρη Αναγνωστόπουλο, λέγοντας ότι:«Το καλάθι έχει πάει πολύ καλύτερα από το στόχο του. Εγώ για το καλάθι, έλεγα ότι αν ο πληθωρισμός τρέχει σε ετήσια βάση με 10%, να τρέχει στο καλάθι με 5% και αυτό έλεγα και στις πρώτες μου συνεντεύξεις. Αυτό θεωρούσα ένα εφικτό και καλό στόχο.
Το καλάθι όποια μέτρηση έχει γίνει επιστημονική είτε γίνεται από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, είτε γίνεται από τον ΙΕΛΚΑ είτε γίνεται από εμάς δείχνει αποπληθωρισμό. Το καλάθι έχει πάει 16% πίσω. Το καλάθι έχει πάει σε τιμές τώρα Μαρτίου του ’22, άρα είναι προφανές ότι είναι πολύ καλύτερη η συμπεριφορά του από το στόχο που είχαμε θέσει, εξαιρετικά καλύτερη.
Τώρα έχει συμβάλει και ο κύριος Νίκος Παπανδρέου στο διάλογο αυτόν, το γιατί αυτό συνέβη. Πιστεύω και εγώ ότι τελικά είναι ο ανταγωνισμός που οδήγησε σε αυτό το αποτέλεσμα και φαίνεται ότι ο ανταγωνισμός όπως πάντα στη ζωή λειτούργησε και εδώ. Αυτό είναι το μυστικό της επιτυχίας του. Τώρα, το να πετροβολούμε συνέχεια το καλάθι, να σας πω γιατί διαφωνώ. Εάν λέμε συνέχεια το καλάθι δεν έχει τίποτα και δεν λειτουργεί, είναι σαν να προτρέπουμε τον καταναλωτή να αγοράσει κυρίως εκτός καλαθιού.
Είναι, όμως, σήμερα επιβεβαιωμένο ότι όσοι αγοράζουν από το καλάθι κερδίζουν λεφτά. Άρα, αν ωθούμε τους καταναλωτές να αγοράζουν εκτός καλαθιού, τους ωθούμε να χάνουν λεφτά. Εγώ θέλω ο κόσμος να κερδίζει λεφτά. Οι αλυσίδες χάνουν λεφτά στο καλάθι. Τα σούπερ μάρκετ επιθυμούν να έχουν μεγαλύτερο μερίδιο εκτός καλαθιού και λιγότερο εντός καλαθιού, γιατί το περιθώριο κέρδους τους στο καλάθι είναι μικρότερο.
Υπήρξε ευρωπαϊκή χώρα που αφού ήρθε σε επαφή μαζί μας σχεδόν ήρθε να αντιγράψει το καλάθι και τελικά δεν το εφήρμοσε. Όταν ρωτήσαμε «γιατί, τελικά, μετά από τόσο κόπο δεν το εφαρμόζετε;», μας είπαν: «επειδή τα σούπερ μάρκετ στη χώρα μας, μας κάνουν πόλεμο». Και δεν θέλανε να κάνουν πόλεμο με τα σούπερ μάρκετ. Απλά. Λοιπόν, αν, λοιπόν, εσείς, εμείς, οι ενώσεις, αντί να στηρίξουν το καλάθι για να ωθήσουν τελικά τις αλυσίδες σε χαμηλότερες τιμές απλώς απαξιώνουν το εργαλείο, τελικό ποια συμφέροντα υπερασπίζονται; Του καταναλωτή ή των σούπερ μάρκετ; Είναι τόσο απλά τα πράγματα.
Τώρα, το αν θα επεκταθεί χρονικά. Θέλω να είμαι ειλικρινής. Η άδεια που πήραμε από την Επιτροπή Ανταγωνισμού είναι περιορισμένου χρόνου. Για ποιο λόγο; Διότι δοκίμως η επιτροπή έχει θέσει έναν προβληματισμό. Εάν αυτό αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά, τελικά θα οδηγήσει σε αλλαγή των καταναλωτικών συνηθειών των καταναλωτών και άρα σε επέμβαση κρατική στα μερίδια αγοράς. Το οποίο είναι παράνομο βάσει του Δικαίου του ανταγωνισμού.
Άρα, από την αρχή ξέρουμε ότι αυτό είναι ένα έκτακτο μέτρο υπό έκτακτες συνθήκες. Άρα, η σωστή απάντηση είναι, όσο ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός θα επεκτείνεται. Μια επέκταση τρίμηνη- τετράμηνη την βλέπω αυτονόητη. Εάν, προσέξτε τώρα, έχουμε εξαιρετικά μεγάλη πτώση του πληθωρισμού, δηλαδή, αν οι τιμές του ρεύματος που έχουμε τώρα είναι οι νέες τιμές του ρεύματος, εγώ δεν το ξέρω. Μπορεί αύριο να ξανανέβουν οι τιμές.
Εάν, όμως, αυτές είναι οι τιμές του ρεύματος και τελικά πάμε σε πληθωρισμό 3% τότε δεν χρειάζεται να υπάρχει το καλάθι. Έτσι; Όλα ανθρώπινα και πολιτισμένα.Θα υπάρχει καλάθι και τη Σαρακοστή. Το καλάθι ακολουθεί τις δικές μας καταναλωτικές συνήθειες. Όπως αλλάζουν τις συνήθειες μας, την Σαρακοστή το καλάθι θα προσθέσει προϊόντα. Όπως κάναμε τα Χριστούγεννα».
Απαντώντας σε άλλη ερώτηση, ο γενικός γραμματέας Εμπορίου & Προστασίας του Καταναλωτή Σωτήρης Αναγνωστόπουλος, ανέφερε πως:« Επίσης ένα άλλο ζήτημα σε αυτό που θέτετε είναι ότι τα αγαθά τα οποία είναι εμπορεύσιμα στα σούπερ μάρκετ είναι αντικείμενο πρωτίστως διεθνούς εμπορίου. Τι σημαίνει αυτό; Ότι υπάρχει πολλές φορές η αίσθηση ότι ας πούμε για παράδειγμα αν οι μισθοί στη Γερμανία είναι τρεις φορές μεγαλύτεροι από ότι στην Ελλάδα θα πρέπει τα προϊόντα να κοστίζουν τρεις φορές περισσότερο εκεί. Αυτό δεν είναι αληθές διότι στην πραγματικότητα υπάρχει διεθνές εμπόριο.
Δηλαδή οι τιμές που λαμβάνει η Ελλάδα στα εισαγόμενα προϊόντα είναι τιμές διεθνούς εμπορίου. Δεν μπορεί να διαφοροποιηθεί από τις υπόλοιπες χώρες ανάλογα με το εισόδημά της. Αυτό που δυστυχώς συμβαίνει και πάντοτε συνέβαινε στην Ελλάδα είναι ότι ακριβώς επειδή τα εισοδήματά μας είναι χαμηλότερα από της Γερμανίας προφανώς και το επίπεδο ζωής ας το πούμε οικονομικής προφανώς διαφέρει».
Με τον κ. Γεωργιάδη να προσθέτει:«Είμαστε φτωχότεροι των Γερμανών συνολικά, ναι. Δεν είναι κάτι που ανακαλύψαμε σήμερα, είναι γεγονός. Πρέπει να δουλέψουμε τις επενδύσεις περισσότερο με την ελεύθερη οικονομία περισσότερο για να γίνουμε και εμείς πλουσιότεροι. Θα ψηφίσουμε πάλι Μητσοτάκη τώρα, θα κάνουμε άλλα 4 χρόνια, θα δουλέψει η οικονομία, θα γίνουμε».
Κατόπιν, ο υπουργός απαντώντας σε άλλη ερώτηση για το ελαιόλαδο, είπε: «Να θυμίσω κάτι το οποίο είπαμε πριν για να γίνει αντιληπτό. Όταν εμείς κάνουμε έλεγχο σε ένα προϊόν κοιτάμε και τα αποθεματικά. Απαντώ στο κομμάτι για το ελαιόλαδο. Κοιτάμε και τα αποθεματικά του Σεπτεμβρίου του ’21 που είναι η τιμή αναφοράς και τα αποθεματικά τώρα. Άρα, πάντα συγκρίνουμε επί ίδιας βάσεως. Γιατί εμείς δεν μπορούμε να δούμε τι πούλησε από το αποθεματικό και τι πούλησε από την παραγωγή. Άρα εμείς παίρνουμε μια συνολική εικόνα, άρα τελικά δεν μπορείς να ξεφύγεις από αυτό γιατί εμείς κοιτάμε τη συνολική εικόνα».
Μάλιστα, ο ίδιος απαντώντας για το καλάθι των επωνύμων, σχολίασε: «Η ιδέα ήταν και λέω ήταν γιατί ακόμα δεν έχουν καταλήξει σε συμφωνία. Δεν πρόκειται να το κάνω εάν δεν πειστώ ότι θα είναι προς όφελος του καταναλωτή.Θα ήταν υποχρεωτικό να υπάρχει για ορισμένες κατηγορίες του καλαθιού τουλάχιστον και ένα επώνυμο προϊόν. Θα έμενε δηλαδή το παρόν καλάθι και θα έμπαινε και παράλληλα ένα κομμάτι με επώνυμα.
Προς το παρόν αυτό δεν υφίσταται. Για να το κάνω αυτό, το λέω δημόσια και θέλω να το καταλάβει καλά η βιομηχανία, θα το κάνω μόνο εάν πειστώ. Πίσω από το καλάθι που πολλοί το παίρνουν στα αστεία και λένε ότι είναι σόου του κ. Γεωργιάδη, υπάρχει πολλή δουλειά. Δεν έχω αντίρρηση να κάνω πολλή δουλειά εάν πειστώ ότι αυτό θα ωφελήσει τον κόσμο. Εάν είναι απλώς για να κάνουν μάρκετινγκ οι βιομηχανίες, δεν με ενδιαφέρει. Άρα, προς το παρόν τέτοιες προσφορές δεν τις έχω δει, όταν τις δω εδώ είμαστε. Δώσαμε χρόνο να μιλήσουν η βιομηχανία με τα σούπερ μάρκετ για ειδικές προσφορές στο καλάθι. Οι ειδικές προσφορές που έχουν κάνει μέχρι στιγμής είναι ανάξιες λόγου».
Ολοκληρώνοντας ο κ. Γεωργιάδης, σημείωσε: « «Τα σούπερ μάρκετ, για να είμαι ειλικρινής, δεν είναι ευτυχή με το καλάθι. Πρώτα από όλα δεν ήταν ευτυχή με την ανακοίνωση που κάνουμε κάθε εβδομάδα. Εμείς, όμως, έχουμε επιμείνει στην ανακοίνωση γιατί η ανακοίνωση, κατά τη γνώμη μου, είναι και το βασικό εργαλείο που πιέζει τις τιμές προς τα κάτω. Επίσης, τα σούπερ μάρκετ ισχυρίζονται ότι λόγω του καλαθιού έχουν χάσει πολλά εκατομμύρια στην κερδοφορία τους. Όχι λίγα εκατομμύρια. Πολλά εκατομμύρια.
Παρ’ ότι ως υπουργός Ανάπτυξης θέλω οι εταιρείες να κερδίζουν λεφτά και μου αρέσει αυτό, στην προκειμένη περίπτωση μου δημιουργεί χαρά όταν μου το λένε, γιατί πρόκειται για εκατομμύρια που έχουν γλυτώσει οι καταναλωτές. Και εμένα ο κύριος μου στόχος τώρα είναι να ελαφρύνουμε την τσέπη του κόσμου. Άρα, όσα εκατομμύρια χάνουν σε κερδοφορία τα σούπερ μάρκετ είναι περισσότερα εκατομμύρια στην τσέπη του κόσμου.
Επαναλαμβάνω, για όσο καιρό διαρκεί η κρίση θα πρέπει να βάλουμε πλάτη. Θα πρέπει τα σούπερ μάρκετ να καταλάβουν ότι την εποχή της πανδημίας η κυβερνητική πολιτική ευνόησε τον κλάδο τους. Έφτασαν σε πρωτόγνωρες κερδοφορίες για αυτούς. Τώρα που είμαστε στον αντίστροφο κύκλο θα χάσουν και λίγα λεφτά. Δεν πειράζει. Δεν θα καταστραφούν από αυτό. Η πολιτική μας πάντα είναι ότι δεν θα αφήσουμε κανέναν να καταστραφεί».
