Απόφαση για τερματισμό της ανόδου των επιτοκίων, έλαβαν τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ
Του Γιάννη Χαλκιαδάκη. Απόφαση για τερματισμό της ανόδου των επιτοκίων για πρώτη φορά μετά από 15 μήνες, που ξεκίνησε το ράλι της νομισματικής σύσφιξης, αναμένεται να λάβουν τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, στη νέα απόφαση τους για τα επιτόκια, μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασής του σήμερα στην Αθήνα, με τις ισχυρές ενδείξεις για υποχώρηση του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη, σε συνδυασμό με τους δείκτες που δείχνουν ύφεση στην περιοχή.
Υπενθυμίζεται πως η ΕΚΤ, είχε προχωρήσει τον Σεπτέμβριο στη δέκατη συνεχή αύξηση των επιτοκίων στο 4%, υπολογίζοντας ότι οι πληθωριστικές πιέσεις δεν έχουν αποκλιμακωθεί στον επιθυμητό βαθμό, αφήνοντας όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο για σταθεροποίηση των επιτοκίων στην επόμενη συνεδρίαση, υπό την προϋπόθεση ότι θα διαπιστωθεί πως η νομισματική σύσφιξη έχει αποδώσει καρπούς.
Βέβαια, με την συντριπτική πλειονότητα των αναλυτών και των οικονομολόγων να θεωρούν δεδομένη την παύση στις αυξήσεις των επιτοκίων, σήμερα το ενδιαφέρον όλων στρέφεται στις ενδείξεις που θα δώσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναφορικά με τις επόμενες νομισματικές της αποφάσεις.
Φυσικά, οι «σκληροί» του διοικητικού συμβουλίου, επιθυμούν διατήρηση των επιτοκίων σε ισχυρά επίπεδα τουλάχιστον έως το 2025, κυρίως μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, που πρόκειται να δημιουργήσουν ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις εξαιτίας των ανατιμήσεων στην ενέργεια.
Ωστόσο, οι πιο «συζητήσιμοι» της ΕΚΤ περιμένουν απόφαση για αποκλιμάκωση των επιτοκίων εντός του 2024 εξαιτίας της ταχείας επιδείνωσης των οικονομικών μεγεθών στην Ευρωζώνη και του ενδεχομένου να καταγραφεί μεγαλύτερη ύφεση από την αναμενόμενη.
Τελικά, αν επικρατήσει αυτή η αντίληψη του ΔΣ, οι ενδείξεις που θα πλαισιώσουν τη σημερινή ανακοίνωση για τα επιτόκια θα είναι πιο μετριοπαθείς έως ουδέτερες, ενώ μια άλλη σημαντική παράμετρος της νομισματικής πολιτικής που αναμένεται να αποσαφηνιστεί είναι το πρόγραμμα μαζικής αγοράς ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (PEPP), που σταδιακά συρρικνώνεται στο πλαίσιο της νομισματικής σύσφιξης.
Όμως, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν πως παρά τις εξαγγελίες της ΕΚΤ ότι θα συνεχίσει την επανεπένδυση στους τίτλους που λήγουν έως το τέλος του 2024, οι εξελίξεις είναι πιθανό να οδηγήσουν σε αλλαγή στάσης, διατυπώνοντας ανησυχίες για τις πιο ευάλωτες οικονομίες όπως η ιταλική και η ελληνική -που εντάσσεται στο πρόγραμμα χάρη στο waiver- δεδομένου ότι το PEPP προσφέρει προστασία από τις έντονες μεταβολές στις χρηματαγορές.
Όσον αφορά τη χώρα μας, η επικεφαλής της ΕΚΤ Christine Lagarde, υποδεικνύει διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και συνέχιση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων μετα από τις δηλώσεις της σε ελληνικά τηλεοπτικά μέσα την Τετάρτη, δίνοντας πάντως εύσημα στη χώρα για τη θεαματική μεταστροφή της οικονομίας.
Μάλιστα, αναφορικά με τις δύο σημαντικές πρόσφατες εξελίξεις, την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας και την προσφορά της UniCredit για επένδυση στην Alpha Bank, η «σκληρή κυρία» της Φρανκφούρτης διεμήνυσε πως συνιστούν πραγματικά θετικά μηνύματα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία.
Πάντως, στο ερώτημα, εάν έχει ολοκληρώσει η ελληνική οικονομία όλες τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση της παραγωγικότητας, ώστε, να απελευθερωθεί η αναπτυξιακή της δυναμική, η κ. Lagarde απαντά «μάλλον όχι, υπάρχει ακόμη δουλειά να γίνει και πάντα υπάρχει δουλειά να γίνει».
Αναφορικά, με τις πληθωριστικές πιέσεις που οφείλονται στην «άνετη» δημοσιονομική πολιτική των κυβερνήσεων, η πρόεδρος της ΕΚΤ επισήμανε ότι χρειάζεται να προχωρήσουν σε απόσυρση των μέτρων στήριξης που δημιουργούν πληθωριστικές τάσεις, λέγοντας ότι: «Για τις κυβερνήσεις, το να κάνουν περισσότερα, πιθανώς σημαίνει να κάνουν λιγότερα. Και αυτό είναι που εμείς οι κεντρικοί τραπεζίτες υποστηρίξαμε πρόσφατα, ότι τα δημοσιονομικά κίνητρα και οι δημοσιονομικές ενισχύσεις που δόθηκαν στους πολίτες, στις μικρές και στις μεγάλες επιχειρήσεις κατά την κορύφωση της κρίσης».
Τέλος, στο μήνυμα που στέλνει η κ. Lagarde για τα επίπεδα τιμών, που έχουν αυξηθεί δραματικά τους τελευταίους μήνες, υπογραμμίζει πως: « Τα επίπεδα των τιμών έχουν ανέβει και μάλλον θα παραμείνουν υψηλά. Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να μειώσουμε τον πληθωρισμό στο 2%, πράγμα που σημαίνει ότι οι αυξήσεις στις τιμές θα περιοριστούν και θα σταθεροποιηθούν. Αυτή είναι η αποστολή της ΕΚΤ. Σταθερότητα τιμών. Αλλά ξέρετε ότι τα επίπεδα των τιμών έχουν αυξηθεί και δεν θα επιστρέψουν στα προ κορωνοϊού επίπεδα, ούτε όμως οι μισθοί θα επιστρέψουν σε αυτή την εποχή. Συνεπώς, περνάμε σε μια διαφορετική περίοδο».
Εξ άλλου, στον χαιρετισμό του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα, που παρέθεσε προς τιμήν της προέδρου της Ευρωπαικής Κεντρικής Τράπεζας κυρίας Christine Lagarde, αναφέρθηκε στα παραδείγματα προς μίμηση αλλά και αποφυγή που προσφέρει η Αρχαία Ελλάδα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η σύζευξη του πνεύματος της δημοκρατίας με την άνθηση της δημιουργικότητας, που βλέπουμε στον Παρθενώνα, αποτέλεσε διαρκή πηγή έμπνευσης στο πέρασμα των αιώνων. Η ανακάλυψη του κλασικού πολιτισμού, που είχε διασωθεί κατά το Μεσαίωνα μέσα από τα χειρόγραφα των μοναχών σε Ανατολή και Δύση, ξεκίνησε από την Ιταλία ήδη από το 13ο αιώνα, με την ποίηση του Δάντη και τη ζωγραφική του Τζιότο, και κορυφώθηκε το 15ο-16ο αιώνα με την Αναγέννηση, κατά την οποία επιδιώχθηκε η πολυμάθεια κατά το πρότυπο του homo universalis.
Κατόπιν, μίλησε για τον τρόπο με τον οποίο το Ελληνικό πνεύμα διαπότισε δια μέσω των αιώνων όλα τα σύγχρονα ρεύματα του πολιτισμού από την Αναγέννηση έως τον Νεοκλασικισμό και τον Διαφωτισμό, λέγοντας πως ο κόσμος μας σήμερα είναι πολύ διαφορετικός από ό,τι κατά το Χρυσό Αιώνα της αθηναϊκής δημοκρατίας, σημειώνοντας: «Ωστόσο, ως Ευρωπαίοι σήμερα, πιστεύουμε στη δημοκρατία, προάγουμε την επιστήμη και τη γνώση, έχουμε πίστη στη δύναμη του ανθρώπου, θαυμάζουμε το ωραίο, επιδιώκουμε την αριστεία».
Βέβαια, αναγνώρισε ότι: «η αρχαία Ελλάδα μας προσφέρει παραδείγματα προς αποφυγή όπως η έλλειψη ομοψυχίας, ο φατριασμός και η αντιπαλότητα που επικρατούσαν ανάμεσα στις αρχαίες πόλεις – κράτη μπορούν να προκαλέσουν ολέθριους πολέμους, με χαρακτηριστική περίπτωση τον Πελοποννησιακό, που αποδυνάμωσε στρατιωτικά τους Έλληνες και οδήγησε σε μαρασμό την Αθήνα, την πιο προηγμένη πολιτιστικά πόλη – κράτος».
Ολοκληρώνοντας, ο κ. Στουρνάρας αποχαιρέτησε τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Ιταλίας Ignazio Visco, καθώς είναι η τελευταία φορά που συμμετέχει σε συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ μετά από 12 χρόνια στο τιμόνι της Τράπεζας της Ιταλίας, τονίζοντας χαρακτηριστικά πως «Είναι ένας αληθινός Ευρωπαίος πολίτης, πιστός στο ευρώ, το οποίο υποστήριξε στις πιο δύσκολες στιγμές του»
