Αναβαθμίζεται ο ρόλος της χώρας, με τις νέες διασυνδέσεις, προϋπόθεση για τη μείωση των τιμών ενέργειας
Του Γιάννη Χαλκιαδάκη. Στην αναβάθμιση του ρόλου της Ελλάδας μέσα από νέες ηλεκτρικές διασυνδέσεις και στην πρόοδο που έχει κάνει η χώρα στις διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις τα τελευταία χρόνια, εστίασε η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Αλεξάνδρα Σδούκου, στο panel για την Ενέργεια, με τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλου του ΑΔΜΗΕ, Μάνο Μανουσάκη, στο 7ο Συνέδριο Υποδομών και Μεταφορών – ITC 2024, που πραγματοποιείται σήμερα 17 και αύριο 18 Σεπτεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών – Διεθνές Συνεδριακό Κέντρο.
Παίρνοντας τον λόγο, η κ. Σδούκου, είπε ότι: «Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια αναβαθμίζει τον περιφερειακό της ρόλο της μέσω των διεθνών ηλεκτρικών διασυνδέσεων. Σχεδιάζονται νέες «λεωφόροι ηλεκτρονίων» που θα μας συνδέουν με τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη που υπηρετούν το όραμα μιας διασυνδεδεμένης και συζευγμένης πανευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας. Το όραμα αυτό σταδιακά και μεθοδικά μετουσιώνεται σε απτά projects», λέγοντας πως άμεση επιδίωξη είναι να μπουν σε τροχιά υλοποίησης μια σειρά από έργα, με σαφές πλάνο και χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.
Σύμφωνα με την ίδια: «Είναι σημαντικό ότι στο Νέο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ, έχουν ενταχθεί σημαντικές διεθνείς διασυνδέσεις, όπως αυτές με Βουλγαρία, με Ιταλία, με Αλβανία», προσθέτοντας πως:
«Ας μην ξεχνάμε ότι περισσότερες και πιο «βαθιές» διασυνδέσεις είναι απαραίτητες για την μείωση του κόστους ενέργειας, αφού σε ένα καθεστώς ενωμένων αγορών ηλεκτρισμού, οι κρίσεις τιμών δεν είναι εθνικές αλλά περιφερειακές».
Συνεχίζοντας, η υφυπουργός αναφέρθηκε στην επιστολή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Κομισιόν, μέσω της οποίας η Κυβέρνηση ζήτησε, μεταξύ άλλων μέτρων για την αντιμετώπιση περιφερειακών κρίσεων που αυξάνουν τις ενεργειακές τιμές, και «μεγαλύτερη επιτάχυνση στις διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις».
Κατόπιν η κ. Σδούκου, αφού αναφέρθηκε στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις με τις χώρες της ΝΑ Ευρώπης, έκανε ειδική μνεία στις συζητήσεις που γίνονται με τη Γερμανία για τη δημιουργία ενός «διαδρόμου» μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας που θα μεταφέρει «πράσινη» ηλεκτρική ενέργεια από την πλούσια σε ανανεώσιμο δυναμικό Ελλάδα στην Γερμανία, σημειώνοντας ότι:
«Ο μακροπρόθεσμος στόχος μας είναι να γίνει η χώρα εξαγωγέας ενέργειας από ΑΠΕ και να τροφοδοτεί τα ενεργοβόρα βιομηχανικά κέντρα του Βορρά. Το θέμα αυτό είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε και στην ΔΕΘ με τον Γερμανό αντικαγκελάριο και υπουργό Οικονομικών Robert Habeck, το πως δηλαδή θα σχεδιάσουμε και θα υλοποιήσουμε τις υποδομές εκείνες που θα διευκολύνουν την καθαρή πράσινη ενέργεια να μεταφέρεται από την Ελλάδα στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη».
Απαντώντας σε ερώτηση για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, θέμα που συζητείται σήμερα από το Υπουργικό Συμβούλιο της Κυβέρνησης της Κύπρου, η υφυπουργός επιφυλάχθηκε να τοποθετηθεί, ειδικότερα, ενόψει των αναμενόμενων από Λευκωσία ανακοινώσεων.
Πάντως, σε κάθε περίπτωση, υποστήριξε ότι το έργο είναι προς όφελος όλων των εμπλεκομένων μερών, καθώς αίρει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου και υποστηρίζεται ένθερμα από το Ισραήλ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επισημαίνοντας πως: «Το έργο πρέπει να δρομολογηθεί και να επιταχυνθεί η υλοποίηση του και θέλω να ελπίζω ότι θα υπάρξει άμεσα θετική έκβαση».
Όσον αφορά τα «ουρανοκατέβατα» κέρδη των προμηθευτών και τις αυξημένες τιμές στο ρεύμα που παρατηρήθηκαν τους τελευταίους μήνες, επανέλαβε ότι η κυβέρνηση επέδειξε τα αντανακλαστικά της και σε αυτή την ταυτόχρονη άνοδο των τιμών ηλεκτρισμού που έπληξε 5 ευρωπαϊκές χώρες.
Μάλιστα, η κ. Σδούκου διευκρίνισε πως η κυβέρνηση και αστραπιαία την αντιλήφθηκε αλλά και ακαριαία παρενέβη για να απορροφήσει τις δυσμενείς συνέπειές της, με έκτακτη φορολόγηση των παραγωγών Φυσικού Αερίου και αντίστοιχη απόδοση των εισπραχθέντων στους καταναλωτές για να συγκρατηθούν οι τιμές, επισημαίνοντας ότι: «Σε αυτή την κατεύθυνση, θα επιδιώξουμε μια μόνιμη και θεσμική λύση μέσα από την ΕΕ. Αν δεν πας στη ρίζα του ζητήματος, συνέχεια θα έχεις τα ίδια προβλήματα».
Παράλληλα, ανέφερε ότι την προηγούμενη βδομάδα συγκάλεσε τηλεδιάσκεψη με πρωτοβουλία του ΥΠΕΝ και συμμετοχή των ομολόγων της σε Βουλγαρία και Ρουμανία, με αντικείμενο τη χαρτογράφηση του προβλήματος των αυξημένων τιμών σε περιφερειακό επίπεδο.
Κατά τη διάσκεψη αυτή, οι εκπρόσωποι των τριών χωρών, με τους Διαχειριστές και τους Ρυθμιστές τους, δεσμεύτηκαν να μελετήσουν τις βαθύτερες αιτίες του προβλήματος στις χώρες της κοινής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και να εκπονήσουν κοινή πρόταση για μια πανευρωπαϊκή μεθοδολογία αντιμετώπισης των περιφερειακών κρίσεων ενεργειακών τιμών, την οποία θα υποβάλουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ολοκληρώνοντας, η υφυπουργός ΠΕΝ υπογράμμισε πως: «η κυβέρνηση, όπως έχει επανειλημμένα αποδείξει, έχει σκοπό να συνεχίσει να παρακολουθεί αδιάλειπτα τις τιμές των ενεργειακών αγαθών και να παρεμβαίνει άμεσα όποτε χρειάζεται, προς όφελος του καταναλωτή».
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης, είπε πως το 2025 ξεκινά ο διαγωνισμός για τη νέα ηλεκτρική διασύνδεση με την Ιταλία, απαραίτητη προϋπόθεση για φθηνότερες τιμές ενέργειας.
Κατά τη τοποθέτησή του, εξήγησε τα επόμενα πλάνα και τη σημασία των ηλεκτρικών διασυνδέσεων και το ρόλο της χώρας μας στον ευρύτερο ευρωπαϊκό σχεδιασμό με στόχο την επάρκεια, λέγοντας πως οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις έχουν μπει στην καρδιά των συζητήσεων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και ότι το ζήτημα έχει αναδείξει διαχρονικά και ο πρωθυπουργός ως προϋπόθεση για την εξομάλυνση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, σημειώνοντας ότι:
«Όσο δεν υπάρχουν αυτοί οι ενεργειακοί δρόμοι, στην αγορά δημιουργούνται στρεβλώσεις», συμπληρώνοντας πως ήδη υπάρχουν εισηγήσεις στην ΕΕ, έτσι ώστε όλα τα αντίστοιχα έργα να απλοποιηθούν και να υλοποιηθούν.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ, αποτελεί πρόκληση η αντιμετώπιση του ζητήματος ως ευρωπαϊκό, καθώς είναι προαπαιτούμενο για την ευρωπαϊκή ενοποίηση, τονίζοντας πως η πρόσφατη έκθεση Draghi προσανατολίζεται ακριβώς στην επιτάχυνση τέτοιου είδους έργων, επισημαίνοντας ότι:
«Η Ελλάδα βρίσκεται σε μία ευνοϊκή συγκυρία και πρέπει να εκμεταλλευτεί την πράσινη μετάβαση για την εθνική της οικονομία, καθώς διαθέτει σε αφθονία ήλιο και αέρα», προσθέτοντας ότι ο ΑΔΜΗΕ αποτελεί τον εκτελεστικό βραχίονα αυτών των δράσεων. Στη βάση αυτή, σημείωσε ότι ο ρόλος του Διαχειριστή επικεντρώνεται στον σχεδιασμό των ηλεκτρικών λεωφόρων από την Ελλάδα προς την κεντρική Ευρώπη, με την καθοδήγηση της κυβέρνησης.
Εστιάζοντας στη νέα διασύνδεση της Ελλάδας με την Ιταλία, που θα τριπλασιάσει το περιθώριο ανταλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των δύο χωρών από 500 MW σε 1,5 GW, πρόσθεσε ότι μέσα στον Οκτώβριο θα ολοκληρωθεί η συμφωνία του ΑΔΜΗΕ με τον όμορο Διαχειριστή της Ιταλίας, TERNA προκειμένου εντός του 2025 να ξεκινήσουν οι σχετικές διαγωνιστικές διαδικασίες.
Όσον αφορά τα οφέλη που συνεπάγονται οι διασυνδέσεις για την κοινή αγορά, ο επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ, στάθηκε ιδιαιτέρως στο γεγονός ότι η αύξηση των εισαγωγών και των εξαγωγών που παρατηρείται από και προς την Ελλάδα μέσω Βουλγαρίας, ευνοεί τον ανταγωνισμό προς όφελος των πολιτών.
Καταλήγοντας, έδωσε έμφαση στην έλλειψη των ενεργειακών συνδέσεων, αλλά και στον πόλεμο στην Ουκρανία, που δημιούργησαν ένα πρόσκαιρο ζήτημα των τιμών επισημαίνοντας την ανάγκη για οριζόντιους και κάθετους άξονες, για την προώθηση της ενεργειακής ασφάλειας, τονίζοντας ότι:
«Θέση μας είναι ότι πρέπει να υπάρξει σε πανευρωπαϊκό επίπεδο ένας σχεδιασμός, με δίκαιο διαμοιρασμό κόστους. Αυτό που χρειάζεται είναι να καθίσουμε σε ένα ευρωπαϊκό τραπέζι για να δούμε πώς μπορούμε να δράσουμε προκειμένου να λειτουργήσει αποτελεσματικά το TargetModel, έτσι ώστε να δούμε προοπτικά στο πώς θα φτάσουμε σε μία ενωμένη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας».
