Ξεκινά το βαρύ επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 6,1 δισ. ευρώ έως το 2031 του ΑΔΜΗΕ
Του Γιάννη Χαλκιαδάκη. Μετά τη δημοσίευση σε ΦΕΚ της απόφασης που καθορίζει το νέο ρυθμιζόμενο έσοδο για το 2025, ολοκληρώνοντας έναν κρίσιμο ρυθμιστικό κύκλο για τη χρηματοδότηση των έργων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ξεκινά ένα βαρύ επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 6,1 δισ. ευρώ έως το 2031 του ΑΔΜΗΕ, με τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο Μάνο Μανουσάκη.
Βέβαια το απαιτούμενο έσοδο στα 411,1 εκατ. ευρώ, που προσδιορίζει η απόφαση της ΡΑΑΕΥ, εκ των οποίων μέρος ανακτάται μέσω των χρεώσεων χρήσης συστήματος, έχει περιορισμένη επίπτωση στους τελικούς καταναλωτές, καθώς η προσαρμογή των χρεώσεων εντάσσεται στο πλαίσιο κάλυψης των αυξημένων επενδυτικών αναγκών του Διαχειριστή, ο οποίος βρίσκεται στο επίκεντρο της ενεργειακής μετάβασης.
Η επόμενη φάση ανάπτυξης του συστήματος μεταφοράς
Επομένως από το συνολικό ρυθμιζόμενο έσοδο των 411,1 εκατ. ευρώ, μέσω των χρεώσεων χρήσης συστήματος, ανακτώνται περίπου 173 εκατ. ευρώ, ενώ το υπόλοιπο καλύπτεται από λοιπές ρυθμιζόμενες ροές, με την απόφαση να παρέχει στον ΑΔΜΗΕ τη ρυθμιστική ορατότητα που απαιτείται για την υλοποίηση ενός εκτεταμένου επενδυτικού προγράμματος πολλών δισ. ευρώ.
Πρόκειται για ένα πρόγραμμα, που περιλαμβάνει νέες διασυνδέσεις, ενίσχυση του κορμού του συστήματος και έργα που υποστηρίζουν την αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ, με την έγκριση των εσόδων για το 2025 να θεωρείται κομβικής σημασίας και για τις χρηματοδοτικές επιλογές του Διαχειριστή, καθώς δημιουργεί τις προϋποθέσεις για προσφυγή στις αγορές και για κεφαλαιακές κινήσεις, οι οποίες θα στηρίξουν την επόμενη φάση ανάπτυξης του συστήματος μεταφοράς.
Η έκδοση ομολογιακού δανείου ύψους 300 εκατ. ευρώ
Ωστόσο, η μικρή αύξηση στις χρεώσεις χρήσης συστήματος λειτουργεί, σε αυτό το πλαίσιο, ως αντιστάθμισμα για τη χρηματοδότηση υποδομών που μειώνουν το συνολικό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας σε βάθος χρόνου, ενισχύουν την ασφάλεια εφοδιασμού και θωρακίζουν το ενεργειακό σύστημα της χώρας στη μετάβαση προς ένα πιο καθαρό και διασυνδεδεμένο μοντέλο.
Παράλληλα, στην έκδοση ομολογιακού δανείου ύψους 300 εκατ. ευρώ, “προσανατολίζεται” ο Διαχειριστής, μετά την τελευταία συνεδρίαση του ενώ ήδη, έχουν ληφθεί και επίσημα, οι αποφάσεις από τη διοίκηση, με την κίνηση αυτή, που είναι η τελευταία κίνηση δανεισμού που μπορεί να εγγραφεί στο 2025, καθώς συνδέεται, χρηματοοικονομικά και με την επόμενη κίνηση για την Αύξηση του Μετοχικού Κεφαλαίου.
Στην ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών, 24% ανήκει στη State Grid Europe
Ταυτοχρόνως, η ΑΜΚ αναμένεται να γίνει άμεσα, με την επιλογή του κατάλληλου χρόνου για να τρέξει το όλο εγχείρημα, αλλά και με την απόφαση για το ομολογιακό και τις σχετικές προετοιμασίες, για χρηματοοικονομικούς συμβούλους, να έχουν ξεκινήσει, ενώ το ελληνικό Δημόσιο μέσω της εισηγμένης ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών ελέγχει συνολικά το 51% στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ, η κινεζική State Grid Europe το 24%, ενώ το υπόλοιπο 25% κατέχει η ΔΕΣ ΑΔΜΗΕ. Σημειωτέον ότι στην ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών το κράτος κατέχει το 51,1%, με το 48,9% να ανήκει σε άλλους επενδυτές
Υπενθυμίζεται πως στη πορεία των σημαντικότερων έργων που υλοποιεί o Διαχειριστής, έχει τη περίοδο δοκιμαστικής λειτουργίας της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Αττικής, που ολοκληρώθηκε με επιτυχία στις 8 Νοεμβρίου, με την επιτυχή ολοκλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων των αναδόχων, ενώ αναμένεται η προσωρινή παραλαβή του έργου, η ένταξή του στη ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση του Διαχειριστή και η απόδοση του αναλογούντος εσόδου στην «ΑΡΙΑΔΝΗ Interconnection Α.Ε.Ε.Σ.», με βάση τη σχετική σύμβαση παραχώρησης μεταξύ των δύο μερών.
Οι εντάξεις στα ΕΣΠΑ, ελαφρύνουν το κόστος του έργου
Ειδικότερα, η διασύνδεση της Κρήτης με το ΕΣΜΗΕ Φάση ΙΙ χρηματοδοτήθηκε με ποσό 300,2 εκατ. ευρώ από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του ΕΣΠΑ 2014 -2020 «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» για τις εργασίες του 1ου σταδίου του έργου, μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2023, αντλώντας έτσι σημαντικούς πόρους και μειώνοντας, κατά ένα πολύ μεγάλο βαθμό, το κόστος του έργου μείζονος σημασίας για τον Έλληνα καταναλωτή.
Μάλιστα, το 2ο στάδιο του έργου εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του ΕΣΠΑ 2021 – 2027 «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» σύμφωνα με την απόφαση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Α.Π.: 103448/17.07.2024 και θα χρηματοδοτηθεί με ποσό έως 222,3 εκατ. ευρώ.
Προχωρά ο Υποσταθμός Υψηλής Τάσης στην Σαντορίνη
Όσον αφορά τη τέταρτη και τελευταία φάση της ηλεκτρικής διασύνδεσης των Κυκλάδων, με τη διασύνδεση της Σαντορίνης, της Φολεγάνδρου, της Μήλου και της Σερίφου, το πρώτο σκέλος της διασύνδεσης Σαντορίνη-Νάξος, είναι σε φάση κατασκευής με ορίζοντα ολοκλήρωσης εντός του πρώτου εξαμήνου του 2026.
Το καλοκαίρι του 2022 ολοκληρώθηκε η πόντιση του καλωδίου υψηλής τάσης μεταξύ των δύο νησιών, προχωρούν οι εργασίες για την ανέγερση του Υποσταθμού Υψηλής Τάσης στην υπό διασύνδεση Σαντορίνη, ενώ τον Νοέμβριο του 2022 ολοκληρώθηκε η διαγωνιστική διαδικασία και τον Φεβρουάριο του 2023 υπογράφηκαν οι συμβάσεις των καλωδιακών τμημάτων και για τα υπόλοιπα τρία νησιά των νοτιοδυτικών Κυκλάδων, Φολέγανδρος, Μήλος, Σέριφος, που θα ενσωματώσουν το σύνολο του νησιωτικού συμπλέγματος στο Σύστημα Υψηλής Τάσης έως το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2026.
Οι ποντίσεις σε Μήλο – Φολέγανδρο και Φολέγανδρο – Θήρα
Τον Σεπτέμβριο του 2023 υπογράφηκαν οι συμβάσεις και για τους Υποσταθμούς Υψηλής Τάσης στη Φολέγανδρο, τη Μήλο και τη Σέριφο, θέτοντας το σύνολο του έργου σε φάση κατασκευής και τον Φεβρουάριο του 2024 ολοκληρώθηκε η πόντιση του υποβρυχίου καλωδίου υψηλής τάσης της διασύνδεσης Λαύριο Σέριφος ενώ τον Μάιο του 2024 ολοκληρώθηκε η πόντιση και της διασύνδεσης Σέριφος – Μήλος.
Η προστασία και των δύο υποβρυχίων διασυνδέσεων ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 2024, τον Φεβρουάριο του 2025 ολοκληρώθηκαν οι ποντίσεις των υποβρυχίων καλωδίων υψηλής τάσης των διασυνδέσεων Μήλος – Φολέγανδρος και Φολέγανδρος – Θήρα, ενώ η προστασία και των δύο υποβρυχίων ολοκληρώθηκε εντός του Ιουνίου του 2025.
Η ανάπτυξη μονάδων ΑΠΕ συνολικής ισχύος 332 MW στα νησιά
Η ολοκλήρωση της διασύνδεσης των Κυκλάδων θα δώσει τη δυνατότητα ανάπτυξης μονάδων ΑΠΕ συνολικής ισχύος 332 MW στα νησιά, επιτυγχάνοντας ένα πιο σταθερό, πράσινο και οικονομικό ενεργειακό μείγμα για το νησιωτικό σύμπλεγμα, με το έργο να συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Next Generation EU και με το ΦΕΚ τ΄Δ 494 4/8/2022, να χαρακτηρίζεται ως έργο γενικότερης σημασίας για την οικονομία της χώρας.
Αναφορικά με το υποέργο της Γραμμής Μεταφοράς 400 kV που συνδέει το υφιστάμενο ΚΥΤ Μεγαλόπολης με το νέο ΚΥΤ Κορίνθου ολοκληρώθηκε και τέθηκε σε λειτουργία τον Δεκέμβριο του 2022 και τον Δεκέμβριο 2023 υπογράφτηκε η σύμβαση για το υποέργο της νέας Γραμμής μεταφοράς που θα συνδέσει το ΚΥΤ Κορίνθου με το ΚΥΤ Κουμουνδούρου, θέτοντας το δεύτερο τμήμα του έργου σε φάση κατασκευής.
Το νέο ΚΥΤ Κουμουνδούρου, τεχνολογίας κλειστού τύπου
Η ολοκλήρωση του υποέργου αναμένεται το πρώτο εξάμηνο του 2026, με το έργο της Γραμμής Μεταφοράς «ΚΥΤ Κουμουνδούρου-ΚΥΤ Κορίνθου», να συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Next Generation EU και με το ΦΕΚ Δ 494 4/8/2022, να χαρακτηρίζεται ως έργο γενικότερης σημασίας για την οικονομία της χώρας.
Στο μεταξύ, σε εξέλιξη βρίσκονται οι εργασίες κατασκευής του νέου ΚΥΤ Κουμουνδούρου, τεχνολογίας κλειστού τύπου (GIS), που θα αντικαταστήσει το υφιστάμενο ΚΥΤ υπαίθριου τύπου, με την υλοποίηση του νέου ΚΥΤ θα εξυπηρετηθεί η σύνδεση του Ανατολικού Διαδρόμου 400 kV Πελοποννήσου, αποτελώντας το τερματικό της διασύνδεσης Αττικής – Κρήτης με το ηπειρωτικό Σύστημα, που θα ενισχύσει την αξιοπιστία τροφοδότησης των φορτίων στην Δυτική κυρίως Αττική.
Ηλεκτρική διασύνδεση Κως, Ρόδο και Κάρπαθο μέσω Κορίνθου
Το έργο συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0»,με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Next Generation EU, ως τμήμα της Γραμμής Μεταφοράς Μεγαλόπολη – Κόρινθος – ΚΥΤ Κουμουνδούρου, με τη πλευρά των 400KV, Φάση Α, να ολοκληρώνεται τον Φεβρουάριο του 2024 και τη δοκιμαστική ηλέκτριση να επιτυγχάνεται τον Αύγουστο του 2024, με τη πλήρη ολοκλήρωση του αναβαθμισμένου ΚΥΤ να αναμένεται το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Όσον αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων, η Κως, η Ρόδος και η Κάρπαθος θα διασυνδεθούν με το ηπειρωτικό σύστημα, μέσω Κορίνθου, σε δύο φάσεις, με τη διασύνδεση του βορειανατολικού Αιγαίου να περιλαμβάνει τα νησιά Λήμνο, Λέσβο, Σκύρο, Χίο και Σάμο, που θα υλοποιηθεί σε τρεις φάσεις, ενώ η διασύνδεση των Δωδεκανήσων να συμπεριλαμβάνεται στη σύμβαση του αρμόδιου Υπουργείου για συγχρηματοδότηση από το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών.
Έρευνες για τις διασυνδέσεις, Δωδεκανήσων & ΒΑ Αιγαίου
Τον Δεκέμβριο του 2024, ολοκληρώθηκαν οι θαλάσσιες έρευνες και για τις δύο διασυνδέσεις, Δωδεκανήσων και Βορειοανατολικού Αιγαίου, τον Απρίλιο του 2024 αναρτήθηκε η Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος της Α’ Φάσης της Συμφωνίας Πλαίσιο, που αφορά στην υποβολή αιτήσεων συμμετοχής για τις καλωδιακές διασυνδέσεις των δύο έργων η οποία ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο.
Τον Οκτώβριο του 2024, αναρτήθηκε η Β’ φάση, η οποία αφορά στην υποβολή των τεχνικών και οικονομικών προσφορών από τους υποψηφίους αναδόχους που εγκρίθηκαν κατά την Α’ φάση και η διαγωνιστική διαδικασία είναι σε εξέλιξη, ενώ ο διαγωνισμός για το τμήμα του έργου της Διασύνδεσης Δωδεκανήσων που αφορά στους Σταθμούς Μετατροπής Κορίνθου και Κω, καθώς και στη καλωδιακή διασύνδεση Συνεχούς Ρεύματος Κόρινθος – Κως δημοσιεύτηκε στο τέλος του 2024.
Η μελέτη για την εναέρια γραμμή εντός της Λέσβου
Η διαγωνιστική διαδικασία που αφορά στους Σταθμούς Μετατροπής είναι σε εξέλιξη, με τον διαγωνισμό για την καλωδιακή διασύνδεση Συνεχούς Ρεύματος Κόρινθος – Κως, να κηρύσσεται άγονος λόγω μη υποβολής προσφορών και θα επαναπροκηρυχθεί, ενώ η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τη διασύνδεση των Δωδεκανήσων υποβλήθηκε στο ΥΠΕΝ τον Δεκέμβριο του 2023 και αναμένεται η ΑΕΠΟ.
Αναφορικά με τη διασύνδεση του Βορειοανατολικού Αιγαίου, η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, για το τμήμα ΚΥΤ Ν. Σάντας – Υ/Σ Δυτικής Λέσβου, αναρτήθηκε προς διαβούλευση στο Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο (ΗΠΜ) τον Δεκέμβριο του 2024, ενώ η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, για την εναέρια γραμμή εντός της Λέσβου που περιλαμβάνει και τον Υ/Σ της Μυτιλήνης, αναμένεται να υποβληθεί το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Το νέο ΚΥΤ Ρουφ και η τροφοδότηση του λεκανοπεδίου Αττικής
Η διαδικασία της αδειοδότησης, έχει εκκινήσει, καθώς είναι σε εξέλιξη η συλλογή όλων των απαιτούμενων κτηματολογικών στοιχείων των εκτάσεων από τις κατά τόπους υπηρεσίες, που πρόκειται να απαλλοτριωθούν για τις ανάγκες κατασκευής των έργων.
Όσον αφορά την περιοχή του κέντρου της Αθήνας, η ανάπτυξη του νέου ΚΥΤ Ρουφ θα συμβάλει αποφασιστικά στην τροφοδότηση του λεκανοπεδίου Αττικής, καθώς το νέο ΚΥΤ προβλέπεται να συνδεθεί με το Σύστημα 400 kV με τα αντίστοιχα Κουμουνδούρου και Αχαρνών με υπόγεια καλώδια, ενώ για τη σύνδεση στο Σύστημα 150 kV προβλέπεται ότι όλες οι υπόγειες γραμμές 150 kV οι οποίες συνδέονται έως και σήμερα στον υφιστάμενο Υ/Σ Ρουφ, να συνδεθούν στην πλευρά 150 kV του ΚΥΤ Ρουφ έπειτα από την ολοκλήρωσή του.
Η αποξήλωσης των εναερίων Γραμμών Μεταφοράς 150 kV
Σημειώνεται πως τη δυνατότητα αποξήλωσης των εναερίων Γραμμών Μεταφοράς 150 kV από το ΚΥΤ Κουμουνδούρου προς το Ρουφ, θα παρέχει ο τρόπος σύνδεσης του ΚΥΤ Ρουφ, με 3 διπλά κυκλώματα, καθώς και την εκτροπή της εναέριας Γραμμής Μεταφοράς διπλού κυκλώματος 150KV Ρουφ – Σχηματάρι προς το ΚΥΤ Κουμουνδούρου, με ταυτόχρονη αποξήλωση του τμήματος της Γραμμής Μεταφοράς.
Όμως, βρίσκονται σε εξέλιξη και οι τεχνικές μελέτες των υπογείων γραμμών σε συνεργασία με τους εμπλεκομένους Δήμους και λοιπούς φορείς, ενώ σε εξέλιξη βρίσκονται τόσο η εκκένωση των κτηρίων στον περιβάλλοντα χώρο του υφιστάμενου Υ/Σ όσο και οι απαραίτητες κατεδαφίσεις, με τον διαγωνισμός για το νέο ΚΥΤ να αναμένεται να εκκινήσει έως το τέλος του 2025.
Τελικά, με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας στον τομέα της Ενέργειας, ο ΑΔΜΗΕ προτεραιοποιεί τα έργα διεθνών διασυνδέσεων, με την ανάδειξη της Ελλάδας σε ισχυρό εξαγωγέα καθαρής ενέργειας και την εμβάθυνση της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρισμού.
