Στον κομβικό ρόλο των ασφαλίσεων, εστίασαν Α. Σαρρηγεωργίου, F. Courtois, Γ. Στουρνάρας, στην ΕΑΕΕ
Του Γιάννη Χαλκιαδάκη. Στις γεωπολιτικές εντάσεις, που δεν επηρεάζουν μόνο τα κράτη, επηρεάζουν τις αγορές, την ενέργεια και το αίσθημα ασφάλειας των κοινωνιών, εστίασε ο πρόεδρος της ΕΑΕΕ Αλέξανδρος Σαρρηγεωργίου, που μαζί με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, τον διοικητή της ΤτΕ Γιάννη Στουρνάρα και τον πρόεδρο της Insurance Europe Frederic de Courtois, συζήτησαν για τον ρόλο της ασφάλισης με τον συντονισμό της δημοσιογράφου Μαρίας Νικόλτσιου, στην εκδήλωση «Beyond Risk – Η Ασφάλιση ως μοχλός σταθερότητας και ανάπτυξης», στο πλαίσιο της 119ης Γενικής Συνέλευσής.
Την εκδήλωση άνοιξε η γενική διευθύντρια της ΕΑΕΕ Ελίνα Παπασπυροπούλου, λέγοντας ότι: «Η ασφάλιση δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Είναι μια καθημερινή λειτουργία της οικονομίας και της κοινωνίας. Είναι οι αποζημιώσεις που καταβάλλονται όταν κάτι πάει στραβά και το στήριγμα για τον πολίτη στις δύσκολες στιγμές. Πάνω σε αυτή την ουσία χτίζεται η εμπιστοσύνη, που παραμένει το πιο πολύτιμο κεφάλαιο της ασφάλισης».
Λαμβάνοντας τον λόγο ο πρόεδρος της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος και αντιπρόεδρος της Insurance Europe, Αλέξανδρος Σαρρηγεωργίου, αναφέρθηκε στον ρόλο της ιδιωτικής ασφάλισης στην αντιμετώπιση κρίσιμων προκλήσεων για τη χώρα και πως η συγκυρία παραπέμπει σε μια εποχή μεγάλου ρίσκου και αβεβαιότητας, με μακρά και αδιάλειπτη διαδρομή, καθώς για πρώτη φορά οι εταιρείες έχουν φτάσει από το 1993 μέχρι τώρα σε πραγματικές τιμές να έχουν δώσει €6,6 δισ., σε ασφάλιστρα, λέγοντας:
«Πληρώνει €3,7 δισ. τον χρόνο σε αποζημιώσεις. Δηλαδή πάνω από €10 εκατ. την ημέρα επιστρέφουν στην κοινωνία, σε οικογένειες και επιχειρήσεις, ακριβώς τη στιγμή, που τα χρειάζονται.
Πληρώνουμε, επίσης, πάνω από €600 εκατ. σε φόρους.
Στηρίζουμε περίπου 50.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας.
Συμβάλλουμε κατά 2,5% στο ΑΕΠ της χώρας.
Και διαχειριζόμαστε πάνω από €18 δισ. επενδύσεων, είμαστε, δηλαδή, μεγάλος, μακροπρόθεσμος και σταθερός θεσμικός επενδυτής».
Συνεχίζοντας είπε πως αυτοί είναι οι αριθμοί, αλλά όσο σημαντικοί κι αν είναι, δεν λένε όλη την ιστορία, σημειώνοντας πως: «Η πραγματική αξία της ασφάλισης φαίνεται όταν μια κοινωνία δοκιμάζεται. Φαίνεται όταν η αβεβαιότητα μεγαλώνει. Όταν το ρίσκο δεν είναι θεωρητικό αλλά απολύτως πραγματικό. Φαίνεται όταν έχει επέλθει ο κίνδυνος.
Και σήμερα ζούμε σε μια εποχή όπου το ρίσκο είναι πιο σύνθετο, πιο συχνό και πιο ακριβό από ποτέ.
Θα ξεκινήσω από τη μεγαλύτερη ίσως πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα η ανθρωπότητα: την κλιματική κρίση.
Σύμφωνα με μεγάλο διεθνή αντασφαλιστή, το 2025 οι φυσικές καταστροφές κόστισαν τη ζωή σε 17.200 ανθρώπους και προκάλεσαν οικονομικές ζημιές σχεδόν $224 δισ. Από αυτά, μόνο τα $108 δισ., δηλαδή το 50% περίπου, ήταν ασφαλισμένα.
Το κενό προστασίας παραμένει επομένως πολύ μεγάλο. Διευρύνεται και είναι στην κορυφή της agenda όλων σχεδόν των κρατών.
Η Ελλάδα δεν είναι εξαίρεση. Και δεν χρειάζονται πολλά λόγια για να σας πείσω, όλοι καταλαβαίνουμε ότι το κλίμα έχει αλλάξει.
Βιώνουμε με αυξημένη συχνότητα και ένταση πλημμύρες, φαινόμενα όπως convective storms και medicyclons, δασικές πυρκαγιές και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα».
Κατόπιν ο κ. Σαρρηγεωργίου, εστίασε στο δικό μας ελέφαντα στο δικό μας δωμάτιο, στην Ελλάδα, που δεν είναι άλλος από τον σεισμό, εξηγώντας ότι: «Ένας μεγάλος σεισμός θα μπορούσε να παραλύσει την οικονομική δραστηριότητα, να επιβαρύνει δραματικά τα δημόσια οικονομικά και να δοκιμάσει τα όρια της κοινωνικής και παραγωγικής αντοχής της χώρας.
Η ελληνική ασφαλιστική αγορά αντασφαλίζεται για να μπορεί να καλύψει ζημιές από ένα μεγάλο σεισμό. Δηλαδή εμείς οι ασφαλιστές αγοράζουμε κάθε χρόνο μερικά δισ. αντασφάλιση ώστε να μπορούμε να ανταποκριθούμε σε έναν τέτοιο σεισμό.
Ως κοινωνία τι κάνουμε;
Στην Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος συγκεντρώνουμε συστηματικά στοιχεία για τα καταστροφικά γεγονότα. Από το 1993 έως το 2025 έχουμε καταγράψει 59 καταστροφικά γεγονότα και έχουμε αποζημιώσει πάνω από 56.000 ζημιές με €1,3 δισ. σε σημερινές τιμές. Το 2025-μια χρονιά σχετικά ήρεμη- είχαμε 6 περιστατικά για τα οποία η αγορά πλήρωσε €28 εκατ. αποζημιώσεις, στους λίγους ασφαλισμένους μας.
Εμείς εκπληρώνουμε την αποστολή μας. Πληρώνουμε όσους έχουν ασφαλιστεί. Στεκόμαστε δίπλα τους τη δύσκολη στιγμή.
Αλλά πόσοι είναι αυτοί;
Το κενό προστασίας στην Ελλάδα παραμένει μεγάλο, και αφορά τόσο στις κατοικίες όσο και στις επιχειρήσεις.
Τα τελευταία χρόνια η Πολιτεία έχει κάνει βήματα. Η έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ για τους ιδιοκτήτες που ασφαλίζουν τα ακίνητά τους έναντι φυσικών καταστροφών είναι όντως μια θετική πρωτοβουλία. Η θέσπιση της υποχρεωτικής ασφάλισης επιχειρήσεων για σεισμό, δασική πυρκαγιά και πλημμύρα αποτελεί μια ουσιαστική ρύθμιση.
Ως αγορά, βεβαίως και στηρίζουμε αυτές τις πρωτοβουλίες. Είναι κινήσεις προς τη σωστή κατεύθυνση.
Ωστόσο, το ζήτημα δεν έχει κλείσει.
Στις επιχειρήσεις, η αποτελεσματικότητα της υποχρεωτικότητας θα κριθεί στην πράξη, μέσα από ουσιαστικό έλεγχο και διασταυρώσεις. Στις κατοικίες, η διείσδυση της ασφάλισης παραμένει ιδιαίτερα χαμηλή σε σχέση με το πραγματικό επίπεδο κινδύνου.
Χρειαζόμαστε πολιτικές που θα αυξήσουν γρήγορα και αποτελεσματικά τα ποσοστά της ασφαλιστικής κάλυψης. Ο ΕΝΦΙΑ για παράδειγμα, έχει φέρει κάποια αποτελέσματα αλλά με αργούς ρυθμούς. Χρειάζεται ενίσχυση. Χρειαζόμαστε συνεργασία κράτους και αγοράς, σχεδιασμό πριν από την επόμενη κρίση, όχι μετά.
Δεν μπορούμε να περιμένουμε τον επόμενο «Daniel» για να ενεργοποιηθούμε. Γιατί τότε θα είναι αργά».
Στη συνέχεια ο ίδιος στάθηκε ιδιαιτέρως στην υγεία και τη συζήτηση γύρω από τις αυξήσεις ασφαλίστρων, υποστηρίζοντας ότι: «Είναι ένα θέμα που είχα θίξει και πέρυσι από αυτό εδώ το βήμα και αισθάνομαι την ανάγκη να τοποθετηθώ ξανά με ξεκάθαρο τρόπο.
Οι ασφαλιστικές εταιρίες δεν δημιουργούν ούτε διαμορφώνουν οι ίδιες τις δαπάνες υγείας. Τις καλύπτουν.
Πληρώνουν το κόστος της περίθαλψης που λαμβάνουν οι ασφαλισμένοι τους από ιδιώτες παρόχους υγείας — κλινικές, νοσοκομεία, γιατρούς. Και τα πληρώνουν μέσω των ασφαλίστρων που συγκεντρώνουν.
Η ασφαλιστική αγορά καταβάλλει κάθε χρόνο σχεδόν €1 δισ. για υπηρεσίες υγείας. Μόνο το 2024 οι αποζημιώσεις αυξήθηκαν κατά περίπου €150 εκατ. σε σχέση με το 2023. Και αξίζει να σημειωθεί ότι περίπου το 1/5 αυτών των αποζημιώσεων επιστρέφει στο Δημόσιο με τη μορφή φόρων και λοιπών επιβαρύνσεων.
Η αύξηση των ασφαλίστρων είναι το αποτέλεσμα. Η αύξηση του κόστους υγείας είναι το πραγματικό πρόβλημα.
Αν θέλουμε να μιλάμε σοβαρά για συγκράτηση των ασφαλίστρων, τότε πρέπει να γίνουν παρεμβάσεις σε όλους τους παράγοντες που διαμορφώνουν το συνολικό κόστος.
Να δούμε τις χρεώσεις των υπηρεσιών υγείας, τον τρόπο αποζημίωσης, τις φορολογικές επιβαρύνσεις, δηλαδή το 16% φόρο ασφαλίστρων και το 24% ΦΠΑ στις υπηρεσίες υγείας, και την έλλειψη διαφάνειας σε αρκετές περιπτώσεις. Χωρίς παρεμβάσεις σε αυτούς τους κρίσιμους παράγοντες, η πίεση θα συνεχίσει να μεταφέρεται αναπόφευκτα στο σύνολο του συστήματος».
Στη συνέχεια ο πρόεδρος της ΕΑΕΕ, έκανε λόγο για κάτι ευρύτερο, υποστηρίζοντας ότι: «Ο ρόλος της ιδιωτικής ασφάλισης υγείας στο σύστημα είναι καθοριστικός, ακόμη κι αν δεν είναι θεσμοθετημένος ως τέτοιος. Χιλιάδες ασφαλισμένοι καλύπτουν τις ανάγκες τους μέσω των συμβολαίων τους και έτσι αποφορτίζουν το δημόσιο σύστημα. Παράλληλα, οι πληρωμές μας προς τον ιδιωτικό τομέα υγείας στηρίζουν τη συνολική υγειονομική υποδομή της χώρας.
Είμαστε, με απλά λόγια, ένας από τους βασικούς χρηματοδότες του συστήματος υγείας, έστω κι αν αυτό δεν αποτυπώνεται πάντα στον δημόσιο διάλογο.
Ως Ένωση έχουμε καταθέσει συγκεκριμένες και τεκμηριωμένες προτάσεις για τη συγκράτηση του κόστους υγείας:
_την εφαρμογή και στην ιδιωτική ασφάλιση διαφανών και διεθνώς αναγνωρισμένων συστημάτων αποζημίωσης νοσηλειών, όπως τα DRGs, ακριβώς όπως κάνει και το δημόσιο. Κάτι που γίνεται άλλωστε σε όλα τα ανεπτυγμένα κράτη.
_την επανεξέταση του ΦΠΑ στις υπηρεσίες υγείας
_την επέκταση της απαλλαγής των ασφαλίστρων υγείας από τον φόρο 15%, και αν αυτό δεν είναι εφικτό για όλους, τουλάχιστον για τους συμπολίτες μας άνω των 65 ετών που έχουν και τη μεγαλύτερη ανάγκη.
Θα επιμένουμε σε αυτές τις προτάσεις. Για λογαριασμό των ασφαλισμένων αλλά και της βιωσιμότητας ενός συστήματος που σήμερα πιέζεται από πολλές πλευρές».
Ολοκληρώνοντας ο κ. Σαρρηγεωργίου, έθιξε το τρίτο ζήτημα που είναι αυτό που η Επίτροπος Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών, Maria Luís Albuquerque ονομάζει “the silent killer”, το σιωπηρό δολοφόνο, το δημογραφικό, λέγοντας πως: «Ζούμε περισσότερο — μια εξέλιξη που είναι ευλογία της ιατρικής προόδου και της επιστήμης. Οι άνθρωποι σήμερα έχουν τη δυνατότητα να ζήσουν περισσότερο με ζητούμενο, όμως, αυτά τα χρόνια να τα απολαύσουν με υγεία.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πάνω από το 20% του πληθυσμού είναι πλέον ηλικίας 65 ετών και άνω. Το ποσοστό αυτό έχει αυξηθεί κατά 2,9 ποσοστιαίες μονάδες την τελευταία δεκαετία και με βάση τις επίσημες προβολές της Eurostat, έως το 2100 θα φτάσει το 33%.
Τι σημαίνει αυτό για τα συνταξιοδοτικά συστήματα;
Σημαίνει ότι τα παραδοσιακά, διανεμητικά συστήματα δεν αρκούν από μόνα τους να διασφαλίσουν το επίπεδο ζωής των μελλοντικών συνταξιούχων.
Εδώ ακριβώς έρχεται η σημασία των κεφαλαιοποιητικών σχημάτων.
Ο 2ος και ο 3ος πυλώνας δηλαδή τα προϊόντα που λειτουργούν συμπληρωματικά προς την κύρια σύνταξη, μπορούν να αποτελέσουν βασικό μοχλό ενίσχυσης της συνταξιοδοτικής κάλυψης. Η ενίσχυση αυτών των πυλώνων δεν είναι ιδεολογική επιλογή. Είναι αναγκαιότητα προσαρμογής σε μια νέα δημογραφική πραγματικότητα.
Κάποιος θα μπορούσε να πει, τα ξέρουμε αυτά, δεν είναι νέα. Τα ξέρουμε, αλλά στην Ελλάδα εξακολουθούμε να έχουμε δρόμο μπροστά μας.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Insurance Europe, το 59% των Ελλήνων δεν αποταμιεύει με σκοπό τη σύνταξη. Και από εκείνους που θα ήθελαν να αποταμιεύουν, το 44% δηλώνει ότι δεν μπορεί. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει συνειδητοποίηση του προβλήματος, αλλά δεν υπάρχουν τα κατάλληλα κίνητρα.
Ας κοιτάξουμε γύρω μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση να δούμε τι κίνητρα επικρατούν.
Ταυτόχρονα, σύμφωνα με μελέτη του ΟΟΣΑ, οι σωρευμένες επενδύσεις των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών σχημάτων στην Ελλάδα αντιστοιχούν περίπου στο 1% του ΑΕΠ. Στην Ιρλανδία αντιστοιχούν στο 26,2% και στην Πορτογαλία 12,9%, για να μην συγκρίνω με τη Δανία όπου ξεπερνούν το 200%. Η απόσταση είναι προφανής και δεν είναι απλώς νούμερα. Είναι διαφορά νοοτροπίας, πολιτικής προτεραιότητας και θεσμικού σχεδιασμού. Είναι τελικά αν ο 70άρης θα έχει χρήματα για να ζήσει τις επόμενες δεκαετίες».
.
Για να καταλήξει πως με χαρά, φέτος δεν θα μιλήσει για ανασφάλιστα οχήματα, υπογραμμίζοντας ότι είναι ένα ζήτημα που ταλαιπώρησε την αγορά αλλά και πάνω από όλα την κοινωνία για χρόνια, τονίζοντας πως: «Η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε ουσιαστικές παρεμβάσεις με ελέγχους, διασταυρώσεις αλλά και πρόστιμα και πιστεύω ότι είμαστε στις τελευταίες μέρες της οριστικής λύσης.
Αυτό δείχνει ότι όταν υπάρχει πολιτική βούληση και συνεργασία, μπορούν να δοθούν λύσεις.
Η ελληνική ασφαλιστική αγορά λειτουργεί σε ένα από τα αυστηρότερα εποπτικά πλαίσια διεθνώς, ο κύριος Διοικητής θα το επιβεβαιώσει. Ο δείκτης φερεγγυότητας της αγοράς είναι στο 177,7% που σημαίνει αξιοπιστία και προστασία για τους ασφαλισμένους. Πέρασαν οι μέρες που το πρώτο που έπρεπε να πούμε είναι ότι είμαστε αξιόπιστοι.
Όμως, σε όλα τα θέματα που ανέφερα σήμερα, όπως και να το μετρήσεις, η Ελλάδα βρίσκεται στο ¼ του ευρωπαϊκού μέσου όρου, σε όποιον δείκτη και αν πάρουμε. Οι κίνδυνοι είναι εκεί και εμείς είμαστε ανασφάλιστοι. Μάλλον, για να το πω ακριβέστερα, είμαστε αυτασφαλισμένοι.
Αν γίνει ο επόμενος μεγάλος σεισμός θα πρέπει να τα βρούμε από τον κρατικό κορβανά. Όλοι αυτοί οι κίνδυνοι που μας απειλούν, η κλιματική αλλαγή ή η γηράσκουσα κοινωνία, έχουν το δικό τους κύκλο, και θα συμβούν ανεξάρτητα από τις δικές μας προτεραιότητες. Αυτό που πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι άσχετα με το αν το timing μας εξυπηρετεί ή όχι, αυτή η Κυβέρνηση, και η επόμενη και η μεθεπόμενη πρέπει να δουν το θέμα άμεσα.
Να άρουν τα αντικίνητρα και να δημιουργήσουν κίνητρα για να ασφαλιστεί ο μέσος πολίτης.
Αυτή είναι μια συζήτηση χωρίς κομματικό χρώμα. Μια συζήτηση διακομματική και καθολική γιατί αφορά το μέλλον και τη βιωσιμότητα της χώρας μας, ανεξαρτήτως ιδεολογίας. Πρέπει να συναινέσουμε ως κοινωνία και να δράσουμε άμεσα».
Κατά την τοποθέτησή του ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, μίλησε για τα σενάρια 100 δολ το βαρέλι, αλλά δε σημαίνει ότι θα γίνει, αφού η διεθνής συγκυρία δε θα απομακρύνει τη χώρα από το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα, έχοντας τη καλύτερη οικονομία.
Σε σχέση με τα οχήματα είπε πως 28 627 ασφαλίστηκαν, 55 εκατ τα πρόστιμα, 125 χιλ πιάστηκαν, ενώ για τις Επιχειρήσεις – Κατοικίες, με πάνω από 500 χιλ τζίρο, είπε υπάρχει μια μια έμμεση υποχρεωτικότητα που δεν καλύπτει τις εκ των υστέρων ζημίες.
Το Σεπτέμβρη ανέφερε πως είχαμε 1,304, 067 ασφαλισμένες κατοικίες, από 1 εκατ πέρυσι, όμως, μόλις 2 από τις 10 κατοικίες είναι ασφαλισμένες και στις συντάξεις 6 από 10 πολίτες δεν συνεισφέρουν σε συνταξιοδοτικά προγράμματα.
Στην υγεία εστίασε πως δαπανούμε σε ιδιωτικές υπηρεσίες, αλλά μικρό ποσοστό καλύπτεται από ιδιωτική ασφάλιση, ενώ υπάρχει μεγάλη δυνατότητα για ανάπτυξη του κλάδου, με την ανάγκη για αυστηρή τήρηση των νόμων.
Από την πλευρά του, ο διοικητής της ΤτΕ Γιάννης Στουρνάρας, στάθηκε ιδιαιτέρως στο ότι οι επιπτώσεις στην οικονομία θα εξαρτηθούν κυρίως από τη διάρκεια της κρίσης. Όπως σημείωσε, η αύξηση της τιμής του πετρελαίου μπορεί να επηρεάσει τον πληθωρισμό, ωστόσο οι αγορές προς το παρόν εμφανίζονται σχετικά ήρεμες, καθώς η ευρωζώνη εισήλθε στην περίοδο αυτή με χαμηλό πληθωρισμό και πιο συγκρατημένη νομισματική και δημοσιονομική πολιτική. Παρά ταύτα, τόνισε ότι κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα τις εξελίξεις των επόμενων ημερών.
Ολοκληρώνοντας ο πρόεδρος της Insurance EuropeFrederic de Courtois, εξήγησε πως υπάρχουν διαταραχές σε σειρά κλάδων. Οι ναυτιλία και οι αερομεταφορές είναι στην πρώτη γραμμή, με τη διεθνή σκηνή να χαρακτηρίζεται πλέον από διαρκείς εντάσεις – από τον πόλεμο στην Ουκρανία έως τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή – γεγονός που αυξάνει τη μεταβλητότητα και τους κινδύνους. Σε αυτό το περιβάλλον, οι ασφαλιστικές εταιρείες καλούνται να λειτουργήσουν ως μηχανισμός απορρόφησης κινδύνων για την οικονομία
