Το κόστος του αμερικανικού δανεισμού ανεβαίνει, επηρεάζοντας στεγαστικά δάνεια και αγορές
Αναζωπύρωσε τις ανησυχίες, η άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων, προκαλώντας αυτή την εβδομάδα ασυνήθιστη παρέμβαση του υπουργείου Οικονομικών, ότι το υψηλότερο κόστος δανεισμού μπορεί να επιβαρύνει περαιτέρω την αμερικανική οικονομία και να περιορίσει τις καταναλωτικές δαπάνες.
Την ίδια στιγμή, ενισχύονται τα ερωτήματα για το κατά πόσο οι επενδυτές είναι διατεθειμένοι να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν χωρίς όρια τις αυξανόμενες ανάγκες δανεισμού της αμερικανικής κυβέρνησης, καθώς όταν οι κυβερνήσεις χρειάζονται χρήματα, εκδίδουν ομόλογα, δηλαδή τίτλους μέσω των οποίων δανείζονται από τους επενδυτές και δεσμεύονται να επιστρέψουν το κεφάλαιο μαζί με τόκο.
Παράλληλα, τα ομόλογα μπορούν στη συνέχεια να αγοράζονται και να πωλούνται στη δευτερογενή αγορά και εδώ βρίσκεται και το κρίσιμο σημείο: όταν η τιμή ενός ήδη εκδομένου ομολόγου πέφτει, η απόδοσή του αυξάνεται για τον νέο επενδυτή που το αγοράζει φθηνότερα. Έτσι, η άνοδος των αποδόσεων δεν αποτελεί απλώς μια εξέλιξη για τους επενδυτές ομολόγων. Επηρεάζει το κόστος με το οποίο δανείζεται συνολικά η οικονομία.
Βέβαια, η μεγαλύτερη και σημαντικότερη αγορά κρατικών ομολόγων στον κόσμο , είναι των ΗΠΑ, με τη συνολική της αξία να φτάνει τα 31,5 τρισ. δολάρια τον Ιούλιο, σύμφωνα με στοιχεία της Securities Industry and Financial Markets Association. Ωστόσο, τα αμερικανικά Treasuries αντιμετωπίζουν πλέον μεγαλύτερο ανταγωνισμό από κρατικά ομόλογα άλλων μεγάλων οικονομιών.
Πλέον, οι αποδόσεις των 30ετών ιαπωνικών κρατικών ομολόγων έχουν ξεπεράσει το 4%, μετά από χρόνια σχεδόν μηδενικών επιτοκίων, οι βρετανικοί τίτλοι έχουν φτάσει το 5,81% και οι γερμανικοί το 3,76%, ενώ η απόδοση του αντίστοιχου αμερικανικού 30ετούς τίτλου διαμορφώνεται στο 5,27%.
Αυτό σημαίνει πως τα αμερικανικά ομόλογα δεν είναι πλέον το μοναδικό παιχνίδι στην πόλη, όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο αναλυτής της Bloomberg Intelligence Ira Jersey, λέγοντας πως μεγάλες κατηγορίες επενδυτών, όπως ασφαλιστικές εταιρείες και συνταξιοδοτικά ταμεία, έχουν πλέον περισσότερες επιλογές για να τοποθετήσουν τα κεφάλαιά τους.
Φυσικά, στην αγορά κατοικίας γίνεται αισθητή η σημαντικότερη επίπτωση, καθώς τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό την πορεία της απόδοσης του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου, που αποτελεί σημείο αναφοράς για την αγορά.
Ταυτοχρόνως, μέσα στο καλοκαίρι, αυξήθηκε η απόδοση του 10ετούς τίτλου, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν ενίσχυσε τις τιμές του πετρελαίου και τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό, ενώ παράλληλα παρέμειναν οι ανησυχίες για το μέγεθος του αμερικανικού χρέους.
Το αποτέλεσμα είναι υψηλότερο κόστος για όσους θέλουν να αγοράσουν σπίτι. Το μέσο επιτόκιο για ένα στεγαστικό δάνειο 30 ετών βρίσκεται κοντά στο υψηλότερο επίπεδο του τελευταίου έτους, αποθαρρύνοντας μέρος των καταναλωτών από την αγορά κατοικίας.
Την Τετάρτη, ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent ανακοίνωσε ότι το αμερικανικό Δημόσιο θα διπλασιάσει τις επαναγορές μακροπρόθεσμων ομολόγων, σε μια προσπάθεια να περιορίσει την απόδοση του 10ετούς τίτλου και κατ’ επέκταση το κόστος των στεγαστικών, αλλά αποδείχθηκε προσωρινή η ανακούφιση, αφού η απόδοση του 10ετούς επανήλθε την Παρασκευή στο 4,74%, αγγίζοντας εκ νέου το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 12 και πλέον μηνών.
Ωστόσο, έχει δύο όψεις η άνοδος των αποδόσεων, καθώς για τους αποταμιευτές, τα υψηλότερα επιτόκια μπορούν να είναι θετικά, αφού αυξάνουν τις αποδόσεις από καταθέσεις και επενδύσεις σε ομόλογα,όμως για όσους χρειάζονται δανεισμό, η εικόνα είναι διαφορετική.
Ακριβότερα στεγαστικά, δάνεια αυτοκινήτου και πιστωτικές κάρτες περιορίζουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Επίσης, τα υψηλότερα επιτόκια μπορούν να πιέσουν τις τιμές μετοχών, χρυσού και κρυπτονομισμάτων. Ο λόγος είναι απλός: όταν τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα προσφέρουν μεγαλύτερες αποδόσεις με μικρότερο θεωρητικά ρίσκο, οι επενδυτές έχουν λιγότερο λόγο να πληρώνουν υψηλές τιμές για πιο ριψοκίνδυνες τοποθετήσεις.
Τελικά, δεν είναι καινούργιες οι ανησυχίες για τη βιωσιμότητα των αμερικανικών δημοσιονομικών, καθώς οικονομολόγοι, επενδυτές και αξιωματούχοι της Federal Reserve προειδοποιούν εδώ και χρόνια ότι η σχέση μεταξύ κρατικών εσόδων και δαπανών κινείται σε μη βιώσιμη κατεύθυνση.
Αλλά το ερώτημα είναι πότε – ή αν – οι ανησυχίες αυτές θα μετατραπούν σε πραγματικό πανικό στην αγορά ομολόγων. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει τους επενδυτές σε μαζικές πωλήσεις Treasuries, προκαλώντας ακόμη μεγαλύτερη άνοδο των αποδόσεων και, κατ’ επέκταση, του κόστους δανεισμού για την αμερικανική οικονομία.
Πάντως προς το παρόν, η άνοδος των αποδόσεων δεν έχει λάβει τέτοια μορφή ώστε να υποδεικνύει ότι ένα τέτοιο σημείο καμπής έχει ήδη φτάσει. Επιπλέον, η αύξηση των αποδόσεων δεν περιορίζεται στις ΗΠΑ, αλλά παρατηρείται στις αγορές κρατικού χρέους διεθνώς, από την Ιαπωνία και τη Γερμανία έως τη Γαλλία.
Το μήνυμα ωστόσο της αγοράς είναι σαφές: σε μια περίοδο υψηλού πληθωρισμού, γεωπολιτικών εντάσεων και διογκούμενου χρέους, η χρηματοδότηση της αμερικανικής οικονομίας γίνεται ακριβότερη – και αυτό είναι ένας λογαριασμός που τελικά δεν μένει μόνο στη Wall Street.
