Οι ελληνικές τράπεζες έχουν βελτιώσει σημαντικά τη θέση τους, είπε ο πρόεδρος της ΕΕΤ
Του Γιάννη Χαλκιαδάκη. Για τη κλιματική αλλαγή, που έχει καταστήσει συχνότερα και σφοδρότερα τα ακραία καιρικά φαινόμενα, που προξενούν σοβαρές φυσικές καταστροφές, με σημαντικές επιπτώσεις στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά και επομένως δυνητικά στις τράπεζες που δραστηριοποιούνται στις πληττόμενες περιοχές, έκανε λόγο ο διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας, Κεντρικός Ομιλητής με θέμα «Βιώσιμη Ανάπτυξη, Οικονομία, Κεντρικές Τράπεζες και Χρηματοπιστωτικός Τομέας», κατά την ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών.
Στη συνέλευση απηύθυνε εκτενή χαιρετισμό ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης, που αναφέρθηκε στις τρέχουσες προτεραιότητες της Ελληνικής Κυβέρνησης, σε ότι αφορά τον χρηματοπιστωτικό τομέα και τη συμβολή του στην Εθνική Οικονομία.
Σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, η χρηματοδότηση της μετάβασης σε μια οικονομία μηδενικών καθαρών εκπομπών άνθρακα, η υιοθέτηση πράσινων πρακτικών, οι τεχνολογικές εξελίξεις, αλλά και οι μεταβολές στις προτιμήσεις των επενδυτών και των καταναλωτών, αποτελούν πρόκληση. Όμως, οι τράπεζες απαιτείται να κατανοήσουν αυτούς τους κινδύνους και σταδιακά να τους ενσωματώσουν στη διακυβέρνηση, στο πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων και στην πιστοδοτική πολιτική τους.
Σχέδια μετάβασης προς μία κλιματικά ουδέτερη οικονομία
Ωστόσο, το νέο εποπτικό πλαίσιο που αναμένεται να τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2025 σηματοδοτεί την πορεία προς την περαιτέρω ενσωμάτωση των θεμάτων που σχετίζονται με το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα στις λειτουργίες των τραπεζών. Σύμφωνα με αυτό, απαιτείται από τις τράπεζες, να καταρτίσουν συγκεκριμένα σχέδια μετάβασης προς μία κλιματικά ουδέτερη οικονομία μέχρι το 2050, που θα τους επιτρέψουν να διαχειριστούν τους κινδύνους, αλλά και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που θα προκύψουν από αυτή τη διαδικασία προσαρμογής.
Συνεχίζοντας, ο διοικητής της ΤτΕ, αναφορικά με τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται, οι διαρθρωτικές αλλαγές που προωθούνται ως απαραίτητη προϋπόθεση για την πράσινη ανάπτυξη μπορούν να αποτελέσουν πηγή εσόδων για τις τράπεζες, οι οποίες καλούνται να στηρίξουν την οικονομία προς αυτή την κατεύθυνση, λέγοντας ότι:
Χρηματοδότηση για ανάπτυξη δικτύων και πράσινων υποδομών
«Ως παράδειγμα αναφέρω την παροχή χρηματοδότησης για την ανάπτυξη δικτύων και πράσινων υποδομών, για επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και σε βιώσιμες γεωργικές πρακτικές, καθώς και την παροχή δανείων για την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων».
Όμως, προκειμένου οι τράπεζες να είναι σε θέση να διαδραματίσουν αποτελεσματικά το ρόλο τους στη μεταβαλλόμενη αυτή οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα, είναι απαραίτητο να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά τους στους κλιματικούς και περιβαλλοντικούς κινδύνους, σημειώνοντας πως:
Η κλιματική αλλαγή χαρακτηρίζεται από μεγάλη αβεβαιότητα
«Πέρα από τις άμεσες και εμφανείς συνέπειές της, η κλιματική αλλαγή χαρακτηρίζεται από μεγάλη αβεβαιότητα, μακρό χρονικό ορίζοντα εκδήλωσης και μη γραμμικότητα, με αποτέλεσμα να υπάρχει σημαντικός κίνδυνος υποεκτίμησης των επιπτώσεών της, ιδιαίτερα σε περιόδους ‒ όπως αυτή που διανύουμε ‒ που η συχνότητά τους είναι πιο πιθανό να αυξηθεί».
Υπό αυτές τις συνθήκες, η Τράπεζα της Ελλάδος δίνει μεγάλη έμφαση στην ευαισθητοποίηση και στη σωστή και έγκαιρη προετοιμασία των τραπεζών όσον αφορά την κλιματική αλλαγή. Τα εποπτευόμενα πιστωτικά ιδρύματα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη κλιματικούς παράγοντες στο πλαίσιο των διαδικασιών διαχείρισης κινδύνου, κατά τη διαμόρφωση της εταιρικής διακυβέρνησης, καθώς και να τους ενσωματώνουν στις επιχειρηματικές αποφάσεις και πολιτικές τους.
Η κλιματική αλλαγή είναι μια πραγματικότητα
Ολοκληρώνοντας, ο κ. Στουρνάρας, επισήμανε ότι η κλιματική αλλαγή είναι μια πραγματικότητα που δεν μπορεί να αγνοηθεί΄καθώς οι επιπτώσεις της είναι σημαντικές και επηρεάζουν όλους τους τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας. Όλες οι τράπεζες, ανεξάρτητα από το μέγεθος και το επιχειρηματικό τους μοντέλο, πρέπει να προσαρμοστούν σ’ αυτή τη νέα πραγματικότητα και να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα προς όφελος των πελατών τους, των επιχειρήσεων και του περιβάλλοντος.
Για να καταλήξει πως: «Είμαι πεπεισμένος ότι, με τη συστηματική προετοιμασία και τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής και να δημιουργήσουμε ένα βιώσιμο και ανθεκτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα».
Σημαντική βελτίωση που έχουν πετύχει οι ελληνικές τράπεζες
Κατά την ομιλία του, στην ετήσια γενική συνέλευση της ΕΕΤ, ο πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών Γκίκας Χαρδούβελης, εστίασε στη σημαντική βελτίωση που έχουν πετύχει την τελευταία πενταετία οι ελληνικές τράπεζες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα έχουν συρρικνωθεί σημαντικά, λέγοντας ότι στο τέλος Δεκεμβρίου του 2023 ανέρχονταν σε 9,9 δισ. ευρώ, ένα ποσοστό 6,6% στο σύνολο του χαρτοφυλακίου των δανείων.
Τον Σεπτέμβριο του 2016 το ποσοστό των NPEs ήταν 49,1%
Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από τον μέσο όρο στην Ευρώπη, που σήμερα είναι περίπου στο 1,8%. Όμως η πτώση υπήρξε εντυπωσιακή, καθώς τον Σεπτέμβριο του 2016 το ποσοστό των NPEs ήταν 49,1%, και σε απόλυτο μέγεθος 106 δις. ευρώ, ενώ μέσα στο 2023, οι ελληνικές τράπεζες εμφάνισαν μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων τη στιγμή που στην υπόλοιπη Ευρώπη παρατηρήθηκε αύξηση.
Μάλιστα, για την τεράστια αυτή πτώση, είπε πως επιτεύχθηκε με οργανικές και μη-οργανικές μεθόδους, ενώ τη σημαντικότερη συνεισφορά είχε το πρόγραμμα τιτλοποιήσεων «ΗΡΑΚΛΗΣ», που βασίστηκε στην αρωγή της Πολιτείας, δηλαδή στην παροχή εγγύησης από το ελληνικό Δημόσιο, τιμολογημένη με όρους αγοράς, και την αντίστοιχη καταβολή προμήθειας στο ελληνικό Δημόσιο από τις τράπεζες.
Ακόμα μεγαλύτερη αύξηση της περιμέτρου του «ΗΡΑΚΛΗ»
Σημειώνεται πως το πρόγραμμα τιτλοποιήσεων ξεκίνησε το 2019 και ακόμα συνεχίζεται. Η εγγύηση βασίστηκε σε αξιόπιστα business plans που αξιολογήθηκαν από διεθνείς αξιολογικούς οίκους. Σήμερα οι τράπεζες επιθυμούν ακόμα μεγαλύτερη αύξηση της περιμέτρου του «ΗΡΑΚΛΗ» ώστε να καθαριστούν εντελώς όλοι οι ισολογισμοί σχετικά γρήγορα.
Συνεχίζοντας, ο κ. Χαρδούβελης, είπε ότι: « Όσο πιο γρήγορα συγκλίνουμε στον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 1,8%, τόσο πιο γρήγορες και μεγαλύτερες θα είναι και οι αναβαθμίσεις των τραπεζών από τους αξιολογικούς οίκους, αλλά και οι συνεπαγόμενες αναβαθμίσεις της ίδιας της ελληνικής Πολιτείας, με αποτέλεσμα την ταχύτερη μείωση των περιθωρίων με τα οποία δανείζεται η Πολιτεία και όλη η οικονομία».
Η Πολιτεία αυξάνει την περίμετρο του ΗΡΑΚΛΗ ΙΙΙ
Στο Πρόγραμμα ΗΡΑΚΛΗΣ υπάρχει ένας ενάρετος κύκλος μεταξύ τραπεζών και οικονομίας, καθώς η Πολιτεία αυξάνει την περίμετρο του ΗΡΑΚΛΗ ΙΙΙ, και συγχρόνως απολαμβάνει περισσότερα έσοδα από την ίδια την εγγύηση, αλλά κυρίως απολαμβάνει μια οικονομία με ακόμα πιο σταθερό χρηματοοικονομικό σύστημα και χαμηλότερα επιτόκια, τα οποία με τη σειρά τους φέρνουν ακόμα μεγαλύτερη ανάπτυξη. Η σταθερότητα και η ανάπτυξη φέρνουν ακόμα υψηλότερα έσοδα στην Πολιτεία, ενώ ισχυροποιούν ακόμα περισσότερο τις επιχειρήσεις, τα νοικοκυριά και τις τράπεζες.
Αναφορικά με τις αναβαθμίσεις, ο πρόεδρος της ΕΕΤ επισήμανε ήδη δύο συστημικές τράπεζες, που έχουν την επενδυτική βαθμίδα από δύο διαφορετικούς αξιολογικούς οίκους, ενώ αναμένεται να ακολουθήσουν σύντομα και οι υπόλοιπες τράπεζες και μάλιστα από περισσότερους οίκους, σημειώνοντας ότι: «Οι αξιολογήσεις αυτές δείχνουν ότι γυρίσαμε σελίδα και στα μάτια των διεθνών αξιολογητών».
Προσθέτοντας, μεταξύ άλλων, ότι ως ποσοστό των ιδίων κεφαλαίων τα καθαρά κέρδη ήταν στο 12%, ένα ποσοστό πολύ υψηλότερο του μέσου όρου στην Ευρώπη. Έτσι, φέτος, μετά από 16 χρόνια, οι ελληνικές τράπεζες θα διανείμουν ξανά μέρισμα στους μετόχους τους, όπως κάνουν όλες οι ώριμες και υγιείς επιχειρήσεις.
Η πράξη αυτή σηματοδοτεί την απόλυτη επάνοδο του εγχώριου τραπεζικού συστήματος στην κανονικότητα.
Καταλήγοντας,ο κ. Χαρδούβελης, διερωτώμενος τι βλέπουν λοιπόν οι επενδυτές για το μέλλον των ελληνικών τραπεζών και είναι τόσο αισιόδοξοι, διαμήνυσε ότι «βλέπουν τις ελληνικές τράπεζες να μετασχη-ματίζονται γρήγορα και τις συγκρίνουν με αυτό που γίνεται στην Ευρώπη. Βλέπουν ότι επενδύουν σε νέες τεχνολογίες και ψηφιοποιούνται. Πράγματι, οι τράπεζες επενδύουν πάνω από 400 εκατ. ευρώ για τον ψηφιακό μετασχηματισμό τους και οι επενδύσεις αυτές αυξάνονται κάθε χρόνο».
Στην Γενική Συνέλευση έγινε, επίσης, η παρουσίαση του (νέου) λογαριασμού LinkedIn της ΕΕΤ, και προβλήθηκε video με τις δράσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης των τραπεζών μελών της ΕΕΤ της τελευταίας 5ετίας. Το συνολικό τους ποσό ξεπερνάει τα 390 εκατ. ευρώ.
Στη Συνέλευση συμμετείχαν όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και της Εκτελεστικής Επιτροπής, η acting Γενική Διευθύντρια και τα στελέχη της ΕΕΤ και οι προσκεκλημένοι εκπρόσωποι των μελών, αλλά και άλλων θεσμών και φορέων.
