Ευρωπαϊκή Ένωση, οι δυσκολίες για παρών και μέλλον..
Υποχρεωμένη να πληρώνει ακριβότερα από κάθε άλλη μεγάλη οικονομική οντότητα την ενεργειακή κρίση, με ακριβότερο πετρέλαιο, φυσικό αέριο, σύντομα και ηλεκτρικό ρεύμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση σε αυτό χρονικό σημείο βρίσκεται διχασμένη σε όλα τα θέματα που αφορούν το παρόν και το μέλλον της Ένωσης, ενώ έχει καταστεί πλέον ο αποκλειστικός χρηματοδότης της Ουκρανίας στον πόλεμο με τη Ρωσία.
Συγκεκριμένα, η Ε.Ε., αφού θα πρέπει να επανεξετάσει τις άμυνές της απέναντι σε μια συνεχώς επιδεινούμενη ενεργειακή κρίση, εισέρχεται σε σοβαρά διλήμματα και σε δεύτερο χρόνο, πώς και που θα κατευθύνει τους πόρους ύψους περίπου 1,9 τρισ. ευρώ, τους οποίους θα διαθέσει την επταετία 2028-2034.
Ειδικότερα, ο πρόεδρος Trump, μετά την άρση των κυρώσεων και τη συμφωνία των ΗΠΑ με τη Ρωσία για εισαγωγές πετρελαίου, ανέστειλε τη βοήθεια σε χρήμα και οπλισμό προς την Ουκρανία, με αποτέλεσμα η Ευρώπη ετοιμάζεται αυτές τις ημέρες να εγκρίνει δάνειο 70 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία για τη συνέχιση του πολέμου.
Παράλληλα, νέες αποφάσεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, η οποία θα έχει βαρύτερες συνέπειες για την Ευρώπη, η οποία εξαρτάται από εισαγωγές, γίνεται πλέον φανερό ότι πρέπει να ληφθούν, με την άνοδο της τιμής του φυσικού αερίου πάνω από 100 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα και του πετρελαίου πάνω από 110 δολάρια το βαρέλι πλήττει ήδη τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και τη βιομηχανία της Ευρώπης.
Ωστόσο μετά τις ενδιάμεσες εκλογές την επόμενη εβδομάδα, αν ο πρόεδρος Trump κάνει επανεκκίνηση των βομβαρδισμών σε κρίσιμες υποδομές του Ιράν, ασκώντας πίεση για συμφωνία, οι συνθήκες στην αγορά ενέργειας θα επιδεινωθούν και η Ε.Ε. θα πρέπει σε πρώτο στάδιο στο επόμενο Eurogroup και στη συνέχεια στη Σύνοδο Κορυφής στις 26 Νοεμβρίου να κάνει μια δύσκολη επιλογή.
Δηλαδή, αν θα επιμείνει στη σκληρή δημοσιονομική πειθαρχία διακινδυνεύοντας την άνοδο αντιευρωπαϊκών δυνάμεων σε όλη την Ευρώπη, που θα πυροδοτήσουν νέα κοινωνική αναταραχή, μειώνοντας την ούτως ή άλλως αναιμική ευρωπαϊκή ανάκαμψη.
Ή θα διαλέξει τον δεύτερο δρόμο, να ακολουθήσει το σκεπτικό της Ελλάδας για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, δεχόμενη έκτακτα μέτρα, που μπορεί να επιδεινώσουν πρόσκαιρα τα δημοσιονομικά δεδομένα, αλλά δεν θα αφήσουν την ανάπτυξη να μειωθεί κάτω από το 1%.
Υπενθυμίζεται πως η Ελλάδα φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα “αποθεματικό” 600 εκατ. ευρώ για τις δύσκολες ημέρες που έρχονται και από αυτά, τα 400 εκατ. ευρώ ζητά να προέλθουν από τη ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια, διευκρινίζοντας πως αντί για 1 δισ. ευρώ επενδύσεων που υποχρεώνεται να υλοποιήσει, να ολοκληρώσει νέα έργα 600 εκατ. ευρώ και τα υπόλοιπα 400 εκατ. ευρώ να στηρίξουν άμεσα την οικονομία μαζί με τα 200 εκατ. ευρώ, τα οποία έχει εγγράψει στον Προϋπολογισμό του 2027.
Φυσικά, μπορεί να υπάρξουν ανάλογες πρόνοιες και για άλλες χώρες με χειρότερα δημοσιονομικά δεδομένα, αλλά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένει έως τώρα ότι δεν μπορεί μετά τη ρήτρα διαφυγής για δαπάνες άμυνας και ενέργειας να προχωρήσει σε περαιτέρω χαλάρωση και μάλιστα για έκτακτα μέτρα.
Όμως, η επίσημη απάντηση της Κομισιόν με τη μορφή ενός νέου “χάρτη” για μέτρα που θα μπορούν να εφαρμόσουν τα κράτη-μέλη, όπως ζήτησε η Σύνοδος Κορυφής του Οκτωβρίου, δεν θα πρέπει να αναμένεται νωρίτερα από την έκτακτη Σύνοδο κορυφής του Νοεμβρίου.
Και αυτό ενώ θα πρέπει να συζητηθεί σοβαρά και το σχέδιο για την κάλυψη της ενεργειακής επάρκειας της Ευρώπης, η οποία σήμερα δεν είναι εξασφαλισμένη, παρά τις προσπάθειες της προέδρου της επιτροπής, καθώς μέσα στο χειμώνα, μπορούν να υπάρξουν ελλείψεις κυρίως φυσικού αερίου, τότε οι τιμές ενέργειας μπορεί να πλησιάσουν αυτές της κρίσης του 2022, όταν εισέβαλε η Ρωσία στην Ουκρανία.
Ταυτόχρονα, αρνούνται νέα δημοσιονομική χαλάρωση, οι χώρες κυρίως του ευρωπαϊκού Βορρά, με επιχείρημα κυρίως την άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων τους, αλλά μεγάλο μέρος της φυγής των επενδυτών από το ευρωπαϊκό χρέος εκτός από την “μεγάλη ασθενή”, τη Γαλλία, οφείλεται και στο γεγονός ότι η Ε.Ε. δείχνει να πορεύεται διχασμένη και σε ό,τι αφορά την ενεργειακή κρίση αλλά και το μεσοπρόθεσμο μέλλον της Ένωσης.
