Επιβεβαιώνει τη μακροπρόθεσμη αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας, Long-Term Issuer Default Rating – IDR η Fitch

Του Γιάννη Χαλκιαδάκη. Στα ισχυρά δημοσιονομικά αποτελέσματα, στη συνετή πολιτική και στην ανθεκτική ανάπτυξη, που  έχουν ενισχύσει τα θεμελιώδη μεγέθη και έχουν επιταχύνει τη μείωση του δημόσιου χρέους, εστίασε η Fitch Ratings, επιβεβαιώνοντας  τη μακροπρόθεσμη αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας, Long-Term Issuer Default Rating – IDR της Ελλάδας στο “BBB”, με σταθερό outlook.

Συγκεκριμένα, στην ανάλυση του ο οίκος σημειώνει ότι  οι αξιολογήσεις της Ελλάδας, υποστηρίζονται από το κατά κεφαλήν εισόδημα και τους δείκτες διακυβέρνησης, που κινούνται σε επίπεδα υψηλότερα από το μέσο όρο της κατηγορίας “BBB” καθώς και από ένα αξιόπιστο πλαίσιο πολιτικής που εδράζεται στη συμμετοχή της χώρας στην ΕΕ και την Ευρωζώνη.

Βασικός περιοριστικός παράγοντας το πολύ υψηλό δημόσιο χρέος

Βέβαια προσθέτει ο οίκος,  εξισορροπούνται  τα πλεονεκτήματα  αυτά, από  τις αδυναμίες που αποτελούν κατάλοιπα της κρίσης χρέους, κυρίως το δημόσιο χρέος, που παραμένει εξαιρετικά υψηλό, αν και μειώνεται με ταχείς ρυθμούς,  καθώς και από επίμονες εξωτερικές ανισορροπίες και διαρθρωτικούς περιορισμούς στην ανάπτυξη.

Ειδικότερα, βασικός περιοριστικός παράγοντας για την αξιολόγηση,  παραμένει το πολύ υψηλό δημόσιο χρέος της Ελλάδας, ωστόσο η ταχεία μείωσή του ενισχύει διαρκώς τη βιωσιμότητα του χρέους και στηρίζει την αξιολόγηση “BBB”.

Η Ελλάδα δεν θα έχει τον υψηλότερο δείκτη χρέους προς ΑΕΠ

Μάλιστα έχοντας το χρέος της γενικής κυβέρνησης  στο 146,1% του ΑΕΠ το 2025,  ο οίκος προβλέπει περαιτέρω μείωση στο 124,6% το 2028, χάρη στα μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα, την ισχυρή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, την ευνοϊκή διαφορά μεταξύ επιτοκίων και ρυθμού ανάπτυξης, καθώς και την ενεργή διαχείριση του χρέους, συμπεριλαμβανομένων των πρόωρων αποπληρωμών δανείων.

Όμως αν και το χρέος παραμένει σημαντικά υψηλότερο από το μέσο όρο του 56,9% του ΑΕΠ που καταγράφεται σε άλλες χώρες με αξιολόγηση “BBB”, σύμφωνα με τις προβλέψεις του οίκου, η Ελλάδα δεν θα έχει πλέον τον υψηλότερο δείκτη χρέους προς ΑΕΠ στην Ευρωζώνη έως το τέλος του 2026, καθώς θα υποχωρήσει κάτω από αυτόν της Ιταλίας.

Επωφελούμεθα  από τη μεγάλη μέση διάρκεια λήξης του χρέους

Την ίδια στιγμή, η δυνατότητα εξυπηρέτησης του χρέους και το προφίλ ρευστότητας της Ελλάδας μετριάζουν τους κινδύνους που συνδέονται με το, ακόμη πολύ υψηλό,  απόθεμα χρέους, με τον οίκο να επισημαίνει πως  το ελληνικό δημόσιο επωφελείται από μια πολύ μεγάλη μέση διάρκεια λήξης του χρέους (19 έτη), ένα υψηλό ποσοστό χρέους με ευνοϊκούς όρους ή σταθερά επιτόκια, καθώς και ένα σημαντικό ταμειακό απόθεμα, το οποίο προβλέπεται να διαμορφωθεί περίπου στο 12% του ΑΕΠ το 2026.

Παράλληλα, παραμένει χαμηλό, το τεκμαρτό επιτόκιο στο σύνολο του χρέους περίπου στο 1,5%, ποσοστό χαμηλότερο από την αναμενόμενη αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, περίπου 4%,  εξέλιξη  που αντανακλά την περιορισμένη μετακύλιση των επιτοκίων της αγοράς, μεταξύ άλλων και σε μέρος του επίσημου χρέους, όπου ο κίνδυνος επιτοκίου καλύπτεται μέσω αντισταθμιστικών πράξεων (hedging).

Ο οίκος  προβλέπει πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης 0,6% του ΑΕΠ

Ταυτοχρόνως τα  χαρακτηριστικά αυτά μειώνουν τον κίνδυνο αναχρηματοδότησης, διευκολύνουν την πρόσβαση στις αγορές και παρέχουν ανθεκτικότητα έναντι της μεταβλητότητας των χρηματοπιστωτικών αγορών.

Όσον αφορά τα ισχυρά Δημοσιονομικά Πλεονάσματα, η  αξιολόγηση της Ελλάδας υποστηρίζεται από εξαιρετικά ισχυρά δημοσιονομικά αποτελέσματα σε σύγκριση με άλλες χώρες της ίδιας κατηγορίας, με τον οίκο να  προβλέπει πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης 0,6% του ΑΕΠ για το 2026, έναντι προβλεπόμενου ελλείμματος 3,1% που αποτελεί τη μέση τιμή για τις χώρες με αξιολόγηση “BBB”— καθώς και πρωτογενές πλεόνασμα 3,6%.

Η αύξηση εσόδων συνεχίζει να υπερβαίνει αύξηση των δαπανών

Στα   μεγέθη αυτά έχουν ήδη ενσωματωθεί μόνιμα μέτρα που ανακοινώθηκαν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, συνολικού ύψους περίπου 0,8% του ΑΕΠ, τα οποία αφορούν κυρίως φοροελαφρύνσεις και στοχευμένες δαπάνες, παράλληλα με προσωρινά μέτρα στήριξης για την ενέργεια και αυξημένες αμυντικές δαπάνες.

Η αύξηση των εσόδων συνεχίζει να υπερβαίνει την αύξηση των δαπανών, υποστηριζόμενη από τα ισχυρά φορολογικά έσοδα, τις κοινωνικές εισφορές και τη βελτιωμένη συμμόρφωση, με τη  δέσμευση της Ελλάδας για υγιή δημόσια οικονομικά έχει καταστεί ένα πιο διαρκές πλεονέκτημα της αξιολόγησης.

Πολιτική και κοινωνική υποστήριξη για συντηρητική πολιτική

Τα αποτελέσματα μετά την πανδημία δείχνουν ένα ισχυρό ιστορικό δημοσιονομικής σύνεσης, υποστηριζόμενης από την ευρεία πολιτική και κοινωνική υποστήριξη για συντηρητική πολιτική. Αυτό ενισχύεται από θεσμικούς βασικούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένου του εγχώριου δημοσιονομικού κανόνα του 2025 που απαιτεί πρωτογενές πλεόνασμα και του δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ.

Αυτά υποστηρίζουν την αξιοπιστία της πολιτικής και την εμπιστοσύνη ότι οποιαδήποτε δημοσιονομική χαλάρωση θα παραμείνει περιορισμένη. Ο οίκος θεωρεί ότι η χαλαρότερη δημοσιονομική στάση του 2027 αποτελεί μετριασμό από την υπεραπόδοση και όχι ασθενέστερη δημοσιονομική πειθαρχία.

Οι επενδύσεις και η ιδιωτική κατανάλωση, είναι ο κύριος μοχλός

Αναφορικά με την ανάπτυξη με  γνώμονα τις επενδύσεις, η  μακροοικονομική απόδοση παρέμεινε ανθεκτική παρά το ασθενέστερο εξωτερικό περιβάλλον και την αυξημένη αβεβαιότητα, με την  Fitch να  προβλέπει ότι η ανάπτυξη θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 2,0% την περίοδο 2026-2028, γεγονός που υποδηλώνει συνεχιζόμενη υπεραπόδοση σε σχέση με τον μέσο όρο της ευρωζώνης.

Φυσικά, η εγχώρια ζήτηση, ιδίως οι επενδύσεις και η ιδιωτική κατανάλωση, είναι ο κύριος μοχλός και  θα πρέπει να συνεχίσουν να υποστηρίζουν τον σχηματισμό παγίου κεφαλαίου και τη μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη, τα έργα που σχετίζονται με το Ταμείο Ανάκαμψης, οι δημόσιες επενδύσεις και η επακόλουθη χρηματοδότηση από την ΕΕ